Author: mhermskh

Հանրահայտ պատմությունը, թե Իսահակ Նյուտոնը ձգողականության տեսությունը մտահղացել է այն բանից հետո, երբ նրա գլխին խնձոր է ընկել, ոչ բոլորին է համոզիչ թվում: Բանն այն է, որ նշված դեպքի մասին պահպանվել է երկու գրավոր վկայություն: Մեկի հեղինակը Նյուտոնի կենսագիր Ուիլյամ Սթյուքլին է: Նա գրում է, որ 1726 թվականին ինքը գիտնականի հետ թեյ է խմել խնձորի այգում և Նյուտոնը վերհիշել է, թե ինչպես ծագեցին մտքեր գրավիտացիայի մասին, երբ մի անգամ ճիշտ այդպես նստած է եղել խնձորենու տակ: Մյուս տարբերակի հեղինակը Նյուտոնի ասիստենտ Ջոն Կոնդուիտն է: Վերջինս պնդում է, թե խնձորի դեպքը տեղի է ունեցել 1666 թվականին, երբ ֆիզիկոսը հանգստանում էր իր մոր դաստակերտում:
Մնում է միայն հասկանալ, թե ինչու՞ Նյուտոնն իր «Բնական փիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» աշխատությունը, որտեղ ապացուցում է տիեզերական ձգողականության օրենքը, գրեց ոչ թե անմիջապես, այլ խնձորի անկումից 20 տարի հետո:

1.Ընդգծե՛ք փոխադարձ 3 դերանուն.

ա) միմյանց, ամեն մեկին, դրանց, մեկմեկու, ոչ մեկը

բ) ոմանց, իրարից, ուրիշին, մեկմեկի, ոչնչով, միմյանցով

  2. Ընդգծե՛ք հարցական 3 դերանուն.

ա) այնպիսի, ինչպիսի՞, ո՞ր, համայն, ո՞վ, նա

բ) որքա՞ն, մեկը, այնինչ, ի՞նչ, ո՞ւր, որևիցե

գ) երբևէ, որտե՞ղ, ոմանց, ե՞րբ, ուրիշ, քանի՞

   3.Ընդգծե՛ք հարաբերական 3 դերանուն.

ա) ինչու, նույն, որչափ, սրա, ում, այսպիսի

բ) այսինչ, ինչպես, որևէ, նրանք, որքանով, որից

գ) որտեղի, նույնպիսի, ինչքան, ամեն ոք, քանիսը, դա

   4.Ընդգծե՛ք 5 դերանուն.

ա) բոլորովին, ինքը, մեկնումեկը, ինքնին, տեղնուտեղը, այլ, ոչ մի, այլևս, որքա՞ն, առմիշտ

բ) սա, ուր որ է, ինչ–ինչ, այժմ, որևիցե, փոքր–ինչ, ե՞րբ, միասին, նույնպիսի, եռաչափ

գ) ամեն մեկը, մեկտեղ, ո՞ւր, այլուր, նույնտեղ, ամենուր, մի քանի, մեջտեղ, յուրովի, ամբողջ

   5.Ընդգծե՛ք գոյականական 3 դերանուն.

ա) այդ, ես, ի՞նչ, այնինչ, ամեն ոք, սույն

բ) ոչինչ, այլ, ո՞վ, այնքան, այսպես, իրար

գ) որևէ, նա, յուրաքանչյուր ոք, ինչքա՞ն, այսինչ, մեկմեկու

   6.Ընդգծե՛ք ածականական 3 դերանուն.

ա) այդպես, այս, ոչ մեկը, ինչպիսի՞, բոլոր, դու

բ) յուրաքանչյուր, իրենք, որտե՞ղ, որոշ, սրանք, ո՞ր

գ) ոչ ոք, միևնույն, համայն, որչա՞փ, ինչ–որ, ամենքը

   7.Ընդգծե՛ք թվականական 3 դերանուն.

ա) միմյանց, մի քանի, որչա՞փ, նույն, նույնքան, այստեղ

բ) քանի՞, այսպիսի, այդքան, նույնպես, ո՞րերորդ, դա

գ) ոմանք, այսքան, այնպես, ո՞ր, որքան, քանի՞երորդ

  8. Ընդգծե՛ք մակբայական 3 դերանուն.

ա) նույնչափ, դրանք, երբևէ, այն, ո՞ւր, ամեն մի

բ) ողջ, այնտեղ, ինչպե՞ս, մեկը, նույնպիսի, երբևիցե

գ) այդտեղ, դուք, ամենայն, այսքան, ե՞րբ, ուրիշ

   9.Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը.

ա) Տղամարդը ժպտում է, կարծես ուզում է ասել, որ բարակ գլանակը նուրբ է (իր, իրեն) համար։

բ) Հարգելի՛ տիկին, չէի՞ք ասի՝ Ձեր անունն (ի՞նչ, ինչպե՞ս) է:

գ) Նա հասցրել էր կարդալ դպրոցի գրադարանի (բոլոր, ամբողջ) գրքերը:

դ) Աբովյան, Նազարյան, Նալբանդյան, Պռոշյան, Րաֆֆի, Աղայան և (այլք, այլոք). որքա՜ն սրբագործված, նվիրական անուններ են։

ե) Հանդեսին հրավիրել էինք մի խումբ պաշտոնյաների, սակայն (ոչ մեկ, ոչ մեկը) չեկավ։

զ) Աչքերի ձևը նույնն էր, (ինչ–որ, ինչ որ) ծովափի կնոջ, որ դարձյալ բարակ մեջքով էր և բարձրահասակ:

է) Ինքս էլ չիմացա, թե (ինչու, ինչի) պատճառ բռնեցի գիրքը, ասացի, որ չեմ կարող գալ։

ը) Երեք ընկերոջ ժամադրել էի համերգ գնալու համար, բայց ոչ մեկը (չեկան, չեկավ)։

թ) Կիրակի օրը ծրագրել էինք զբոսարշավի մեկնել Ամբերդ և Քարի լիճ, բայց մեր դասղեկը առաջարկեց արշավը հետաձգել մեկ ամսով՝ առանց կարգին բացատրելու, թե (ինչու, ինչի) համար։

ժ) (Ողջ, բոլոր) շրջակա փողոցները լցված են հրասայլերով։

Նիդերլանդներում և Ֆլանդրիայում՝ Յան վան Էյք, Հումբերտ վան Էյք, Հուգո վան դեր Գուս։ Երկրորդ սերնդի վարպետներն են Քվենտին Մասսեյսը, Բերնար վան Օրլեյը։ Ավելի ուշ շրջանի գործիչներ են Հերոնիմուս Բոսխը, Պիտեր Բրեյգելը։

Գերմանիայում՝ Ալբրեխտ Դյուրերը, Մատտիաս Գրյունեվալդը, Լուկաս Կրանախ Ավագը, Ալբրեխտ Ալթդորֆերը, Հանս Հոլբեյնը, Հանս Բալդունգը, Վոլֆ Հումբերը։

Շվեյցարիայում՝ Հանս Հոլբեյնը (Բազելյան շրջան–1515-1532 թվականներ), Նիկլաուս Մանուելը՝ Դեյչ(Դոյչ) մականվամբ, Հանս Լեու Կրտսերը, Հանս Ֆրիզը և Ուրս Գրաֆը։

Ֆրանսիայում՝ նկարիչներ Ժան Ֆուկեն, Ժան Կլուեն, Ֆրանսուա Կլուեն, Ժան Գուժոնը, Մարկ Դյուվալը, Ֆրանսուա Կենելը, ինչպես նաև Դյումուստիե պալատական նկարչական տոհմի ներկայացուցիչները՝ Դանիել Դյումուստիեն, Կոսմ Դյումուստիեն, Ժոֆրուա Դյումուստիեն, Էտիեն Դյումուստիեն։ Վաղ շրջանի ներկայացուցիչ է Ռոգիր վան դեր Վեյդենը։

Այս դարաշրջանի յուրօրինակ ներկայացուցիչ է նաև Ժան Դյուվենը, ով չէր մտնում ավանդական ներկայացուցիչների շրջանակի մեջ։

Մեծ Բրիտանիա. նկարիչ-մանրանկարիչ Իսահակ Օլիվեր, գրող Վ.Շեքսպիր. (հայտնի է իր սոնետներով, ողբերգություններով և կատակերգություններով)։

Իսպանիա.: Միգել Սերվանտես՝ դասական գրականության գլուխգործոցներից մեկի՝ «Դոն Կիխոտի » հեղինակը։

523.
ա) x²+4x=x(x+4)
բ) a³b+a²b²+ab³=ab(a²+ab+b²)
գ) x³+x²y+3xy³=x(x²+xy+3y³)
դ) a²+3a⁴=a²(3a²)

527.

528.
ա) x²-1=0
x=-1
բ) 4x²-16=0
x=2
գ) x²=25
x=5 կամ x=-5

Դասարանական

1. •Հաշվել առավել հայտնի թթուների ՝հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr): —աղաթթուն՝ HCl-, ազոտական թթուն՝ HNO3-, ծծմբական թթուն՝ H2SO4-, ֆոսֆորական թթուն՝ H3PO4

2•Հաշվի՛ր ազոտ տարրի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m0):

Նոր թեմա

Տնային.

1. Հաշվե՛ք հիմնային օքսիդների՝ Na2O, CaO, CuO, FeO, MnO, Cu2O հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr):
3. Գրե՛ք նյութի քիմիական բանաձևը, եթե հայտնի է, որ դրա բաղադրության մեջ առկա են ջրածնի մեկ ազոտի մեկ և թթվածնի երեք ատոմ:
4. Պատմի՛ր քո կատարած փորձի մասին:

Տնային

1. Գրի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները (Ar) և հաշվի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m⁰):
Ar (Fe)=55,845
m₀ (Fe)=56 x 1,66 x 10^-24=9,296 x 10^-23

Ar (Si)=28
m₀ (Si)=28 x 1,66 x 10^-24=4,648 x 10^-23
2. Գրի՛ր նյութի քիմիական բանաձևը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են կալիումի երկու ատոմ և ծծմբի մեկ ատոմ, թթվածնի չորս ատոմ:
Ca₂SO₄

Սովորի՛ր
Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից: Մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները:

Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է քիմիական տարրերի նշաններով և ինդեքսներով:

Տարրի հարաբերական ատոմային զանգված է կոչվում այն մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե տվյալ տարրի ատոմի զանգվածը քանի անգամ է մեծ որպես միավոր ընդունված ջրածնի ատոմի զանգվածից: Հարաբերական ատոմային զանգվածը նշանակվում է Ar–ով։

Դասարանական
Հարաբերական մոլեկուլային զանգված:
Նյութի մոլեկուլի, ինչպես և ատոմի իրական զանգվածը շատ փոքր է: Այդ իսկ պատճառով ընդունվել է հարաբերական մոլեկուլային զանգված հասկացությունը: Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ցույց է տալիս, տվյալ նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը:
Հարաբերական մոլեկուլային զանգված նշանակում են Mr-ով: Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը չափողականություն չունի (հարաբերական թիվ է):
Հաշվում ենք հետևյալ ձև.
Mr(H2)= 2Ar(H)=2*1=2
Mr(H2O)=2Ar(H)+Ar(O)=2+16=18

1. Հաշվե՛ք P2O5, SO3 նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:
Mr(P2O5)=2Ar(P)+5Ar(O)=62+80=142
Mr(SO3)=1Ar(S)+3Ar(O)=32+48=80

252. Քանի որ 65+115=180^օ, ըստ հայտանիշի, եթե միակողմանի անկյունների գումարը հավասար է 180^օ-ի ապա ուղիղները զուգահեռ են։ Հետևաբար a-ն զուգահեռ է b-ին։ Ստացվում է, որ ∠1+121^o=180^o, որովհետև դրանք միակողմանի անկյուններ են։ Այսինքն ∠1=180-121=59^о
∠1=59^o

253. ADF=180-48=132
ADE=132:2=86^o

256.

257. Քանի որ AB | | CD, հետևաբար խաչադիր անկյունները հավասար են՝ <ABC=<BCD=40^o: Քանի որ AB=AC, հետևաբար <ABC=<ACB=40^օ։ <ACD=40+40=80^o

246. ABC= A=C=60
BCE=180-60=120
120:2=60
60+120=180
AB=CD

247. AB=CD
AD=BC
Ապ. AD||BC, AB||CD
Քանի որ AB=BC, AD=BC, և BD-ն ընդհանուր է երկու եռանկյունների համար, հետևաբար ըստ եռանկյունների հավասարության 3-րդ հայտանիշի՝ △ABD=△BCD:

248. <DCE=60°

Տանը

Биография

Ованес Туманян родился в семье священника. Согласно родовому преданию, род Туманянов происходит от ветви армянского княжеского нахарарского рода Мамиконянов, правившей в средние века в селе Дсех (Лори).

В 1878—1883 годах получал начальное образование в школе Джелалоглы (Степанаван), а затем перевёлся в Нерсисянскую школу в Тифлисе (Тбилиси), однако по причине материальных затруднений был вынужден в 1887 году оставить её и поступить на работу в Тифлисский армянский народный суд, а позже — в Армянский издательский союз.

Писать начал в середине 1880-х годов, сотрудничал с армянскими газетами и журналами.

Получил широкую известность после выхода сборника «Стихотворения» (на арм., 2 т., 1890—1892). Во многих своих произведениях Туманян обращается к нелёгкой доле армянского крестьянства, к различным сторонам традиционного уклада его жизни, об этом рассказывают его поэмы «Маро» (1887 г., опубликована в 1892 г.), «Сако из Лори» (1889 г., опубликована в 1890 г.), «Ануш» (1890 г., опубликована в 1892 г., А. Тиграняном к ней написана опера).

В 1899 году в Тифлисе создал литературный кружок «Вернатун», членом которого были видные армянские поэты, писатели, художники и композиторы.

Был известен также как общественный деятель, дважды был арестован царским правительством. В 1912—1921 годах был председателем Кавказского союза армянских писателей, в годы геноцида армян помогал беженцам из Западной Армении (за что был награждён народным званием «Поэт всех армян»), выступал за перемирие в армяно-грузинской войне 1918 года. После советизации Армении возглавлял Комитет помощи Армении.

Был в дружеских отношениях со многими армянскими, грузинскими, русскими писателями своего времени, переводил с нескольких языков (Байрон, Гёте, Пушкин).

Умер в московской городской больнице от рака. Похоронен в Тбилиси в Пантеоне Ходживанка^[5].

Творчество

См. также: Список сказок Ованеса Туманяна

С 1887 года Туманян выступал с лирическими и прозаическими произведениями, переводами, литературно-критическими и публицистическими статьями. Всенародную известность приобрёл двумя сборниками «Стихотворения» (1890—1892). Многие произведения Туманяна (сказки «Пёс и кот», «Смерть Кикоса», «Храбрый Назар», «Ануш», «В армянских горах», «Невезучий Панос», «Лжец», баллады и др.) являются шедеврами армянской литературы. В поэмах «Маро» (1887), «Лореци Сако» (1889) и «Ануш» (1890, 2-я ред. 1901—1902) Туманян изобразил жизнь патриархальной армянской деревни. Баллады «Ахтамар» (1892), «Парвана» (1903), «Капля мёда» (1909), «Взятие крепости Тмук» (1902 г.; по её мотивам — опера А. А. Спендиарова «Алмаст», 1928 г.), «Давид Сасунский» (1902), «Голубиный скит» (1913), «Шах и разносчик» (1917) написаны на основе армянских и восточных легенд, народных преданий, национального эпоса. Туманян — автор рассказов («Гикор» (1895) — о тяжёлой судьбе деревенского мальчика), произведений разных жанров для детей, афористических лирико-философских «Четверостиший» (1890—1919); переводил иностранных авторов. Корней Чуковский, автор статьи о Туманяне, писал:

Տրամաբանական խնդիրներ

Դասարանում

1.Քառակուսին տրոհել են երկու ուղղանկյունների, որոնց պարագծերի գումարը հավասար է 60 սմ-ի։ Գտնել այդ ուղղանկյունների մակերեսների գումարը։

Պատ՝ 100

2.Արկղում կա 2 սպիտակ, 5 կարմիր, 8 կանաչ և 11 կապույտ գնդակներ։ Առանց նայելու առնվազն քանի՞ գնդակ պետք է հանել արկղից, որ նրանց մեջ լինի որևէ գույնից 4 գնդակ։

Պատ՝ 12

3․Ֆուտբոլիթիմը խաղացել է 20 խաղ՝ վաստակելով 35 միավոր: Յուրաքանչյուր հաղթանակի համար թիմը ստանում է 3 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1, իսկ պարտության համար՝ 0 միավոր։ Ամենաշատը քանի՞ պարտություն կարող է ունենալ այդ թիմը։

Պատ՝ 11-հաղթանակ 2-ոչ-ոքիի 7-պարտություն։

12 մասը։ Քանի՞ դասընկեր կերան տորթը։

Պատ՝ 11

Տանը

1.Գտնել այն կենտ 7-անիշթվերի քանակը, որոնքկազմված են 4 հատ 1 և 3 հատ 0

թվանշաններից։

10 հատ

2․ 1 խնձորը և 6 սալորը միասին կշռում են այնքան, որքան 3 տանձը: 3 սալորը 1

խնձորից ծանր է 60 գ-ով: Քանի՞ գրամով է խնձորը թեթև տանձից (համարել որ

միատեսակ մրգերը ունեն նույն կշիրռը):

Խնձորը տանձից 120 գրամով թեթև է։

1 խնձոր + 6 սալոր = 3 տանձ

3 սալոր = 1 խնձոր + 60

6 սալոր = 2 խնձոր + 120

3 խնձոր + 120գ = 3տ

1 խնձոր + 40գ = 1տ

Պատ՝․ 40 գրամով

3. Եթե եռանիշ թվին գումարենք նրա կրկնապատիկը, ապա կստանանք մի եռանիշ թիվ, որի երեք թվանշաններն էլ սկզբնական եռանիշթվի վերջին թվանշանն է։ Գտնել սկզբնական եռանիշ թիվը։

Պատ՝ 185

4․ 4 կողպեքի բանալիներըխառնվել են իրար։ Առնվազն քանի՞ ստուգումպետք էկատարել՝ յուրաքանչյուր կողպեքի բանալին վստահաբար իմանալու համար։

Պատ՝ 6