Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական քերականություն շարահյուսությունից․19․02-21․02․2025

271.Նայի՛ր օրինակին և ընդգծված որոշիչ բառակապակցությունը փոխարինի՛ր որպես կամ  իբրև կապերով կազմվող բացահայտիչներովԿետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Կոշիկի դատարկ տուփի  նման տունը ինչ-որ մեկի կողմից մոռացվել էր այդ հեռավոր բլրի վրա: 1. Որպես կոշիկի դատարկ տուփ՝  տունն ինչ-որ մեկի կողմից մոռացվել էր այդ հեռավոր բլրի վրա:
 2. Տունը` որպես կոշիկի դատարկ տուփ, ինչ-որ մեկի կողմից մոռացվել էր այդ հեռավոր բլրի վրա:
Նավի հսկա թրի նմանվող սուր քթամասը ճեղքում էր ջուրը:
Ապահով թաքստոցի նմանվող այդ տակառը կատվին շատ էր փրկել:
Մութ վարագույրի նմանվող անտառը թաքցնում էր այդ հսկա կենդանիների բախումը, բայց ձայները լսվում էին:
Սպիտակ բրդի եթերային ծվենների նման  ամպերը սահում էին մեր գլխի վրայով:
Տարօրինակ արձանների նմանվող ժայռերը կանգնել էին
քամուն հանդիման:
Այդ վայրերի միակ տիրակալի նման  քամին շեփորում ու գոռգոռում էր ժայռերի ծերպերում:

272.Նախադասությունն ընդարձակիր` կետերի փոխարեն  որպես ի՞նչ, իբրև ի՞նչ, որպես ո՞վ, իբրև ո՞վ հարցերին պատասխանող բացահայտիչներ գրելով:

Էլիասը`որը շատ լավ գիտեր քաղաքը, ինձ բացատրում էր ճանապարհը:


Անտառը, որի ծառերը խճճված ու կեղտոտ էին, մռայլ ու գժկամ տեսք ուներ:

Թռչունի առաջին ճիչը, որը խռպոտ էր, չափազանց զարմացրեց մեզ:

Իսկ այդ արձակ տարածության մեջ արձանն էր, որին դիմանում էին բոլորը:

Պահակը, ով վստահ էր, որոշեց ինձ մենակ չթողնել:

Ներողամիտ հայացքով նրանց խուճապին ու իրարանցմանը հետևում էր հավաստին, որը չէր շեղվում իր վախճանից:

Հարցերին պատասխանող պարոնը, ով հոգնած էր, անցավ հավաքվածների միջով ու մոտեցավ մեքենային:

273.Կետադրի՛ր:

Հույներր ծովերի աստված Պոսեյդոնին եզ էին գոհաբերում որպես ջրային տարերքի հզորության խորհրդանիշ:
Քարակերտ ու կղմինդրածածկ փոքրիկ տունը որպես շքեղ ապարանք առանձնանում էր գյուղի խարխուլ տների մեջ:
 Նկարահանող խցիկի մոտ անփույթ կանգնած էր Ջեկը իբրև իր արժեքն իմացող անփոխարինելի օպերատոր:
Տուփից ուղիղ դեպի կինը դուրս թռավ թունավոր կանաչ օձը իբրև դիպուկ նետված փետրագնդակ:
Իբրև սուրացող շնաձկանը կպած խխունջներ կառչել էինք վազող կենդանուց:
Լեռների ու բլուրների մեծ մասը որպես հրաբխային ժայթքման զավակներ վեր են նետված ստորերկրյա հզոր ուժերի կողմից:

Հույները ծովերի աստված Պոսեյդոնին եզ էին գոհաբերում որպես ջրային տարերքի հզորության խորհրդանիշ:Քարակերտ ու կղմինդրածածկ փոքրիկ տունը, որպես շքեղ ապարանք, առանձնանում էր գյուղի խարխուլ տների մեջ:Նկարահանող խցիկի մոտ, անփույթ կանգնած էր Ջեկը, իբրև իր արժեքն իմացող անփոխարինելի օպերատոր:Տուփից ուղիղ դեպի կինը դուրս թռավ թունավոր կանաչ օձը, իբրև դիպուկ նետված փետրագնդակ:Իբրև սուրացող շնաձկանը, կպած խխունջներ կառչել էինք վազող կենդանուց:Լեռների ու բլուրների մեծ մասը, որպես հրաբխային ժայթքման զավակներ, վեր են նետված ստորերկրյա հզոր ուժերի կողմից:


274.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր խնդիր (գործողության հետ առնչություն ունեցող առարկա) լրացումներով:

Մի ականատես նկարագրում էր (տղամարդու), (տեսքը):
Բնության բոլոր ուժերը միասին անճանաչելիորեն փոխում են (տեսքը):
Լավան մոտենում էր (քաղաքին):
Մի քանի օր անց որսորդներն են օգնության հասնում (թակարտ ընկանծ որսորդին):
Լեռները դղրդում էին (երկրաշարժից):
ժայռի գագաթը միայն (ճոպանողիով) կարելի է բարձրանալ:

275.Նախադասություններին ավելացրո՛ւ փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող խնդիր լրացումներորոնք արտահայտվեն ա)բաոովբերկրորդական նախադասությամբ:

Այդ հրաշքը տեսնելով` վայրենիներն ազատ արձակեցին: (աղջկա) Այդ հրաշքը տեսնելով` վայրենիներն ազատ արձակեցին գերուն: Այդ հրաշքը տեսնելով` վայրենիներն ազատ արձակեցին նրան, ում կապել էին զոհասեղանին:
Թերակդզու բնակիչները մի պատմություն են պատմում: (քարանձավի մասին)
Վերջապես արևը տաքացրեց: (շատ մրսած շանը)
Զբոսաշրջիկները միայն երրորդ օրը գտան: (իրենց քարտեզը)
Քայլ առ քայլ առաջ գնալով` հասան: (անտառում գտնվող փոքրիկ տնակին)

276.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր բառով կամ բառակապակցությամբ և ընդգծի´ր այն բառըորին դրանք լրացնում են:
Օրինակ`

 (երկոյան) պատսպարվեցինք վրանում: Կեսօրին պատսպարվեցինք վրանում:
(սենյակում) տանջվում էինք անտանելի տոթից:
(մեքնայով) շատ հեռու գնացինք ավերակներից:
Տաք ավազն սկսեց մխալ (շատ արագ):

277.Տրված նախադասություններին ավելացրո՛ւ պարագաներ, այսինքն` այնպիսի լրացումներ, որոնք ցույց են տալիս գործողության հետ կապ ունեցող հանգամանքներ (տեղ, ժամանակ, ձև, չափ, նպատակ, պատճառ և այլն):
Ի՞նչ է տեղի ունենում-հանցագործություն։
Սարսափելի տեսարան է լինում-բռցքամարտի ժամանակ։
Կոկորդիլոսներն ու օձերը վխտում են-ավստրալայում։
Տեղումներով առատ վայրեր շատ կան-օրինակ ճապոնիայում։
Սրընթաց ցեխագետեր էին հոսում-փողոցում։

278.Տրված պարզ նախադասությունները դարձրո՛ւ բարդավելացնելով փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող պարագա երկրորդական նախադասություններ:

Վագրը ծառի ետևից մռնչաց: (քանի-որ շատ վախեցավ)
Նավակը մյուս ափին էր կանգնած: (քանի-որ շատ ուժեղ ալիքներ են։)
Ինքն էլ իր ասածին չի հավատում: (որովհետև շատ անհավատալի էր)
Մինչև կյանքի վերջը ծիծաղելու է վրադ: (քանի-որ շատ հիմար պատմության մեջ էր ընկել)

279.Տրված պարզ նախադասությունները բարդեցրո՛ւ` ավելացնելով փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող պարագա երկրորդական նախադասություններ:

Այդպիսի տղային պետք է փնտրել: (փողոցում)
Քարավանը ծանր-ծանր առաջ էր շարժվում: (անապատով)
Նրան անապատում հանդիպեցի: (հենց անապատի մեջ տեղում)
Առավոտից պատմեց այդ պատմությունը: (շատ արագ)
Արդեն ուշ էր: (շատ)
Թոռան գալը տատին կուրախացնի: (շատ կուրախացնի)
Մի՞թե այդքան սիրում էր կատվին: (շատ)
Նավը հեռացավ: (շատ արագ)

280.Տրված պարզ նախադասաթյունները բարդեցրո՛ւ` ավելացնելով փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող պարագա երկրորդական նախադասություններ:

Ջրհորից սառը ջուր կհանենք: (եթե դա շատ պետք լինի)
Կարո՞ղ եմ փրկել այս փոքրիկին: (եթե լինի աստիճան)
Մարդկանց ու գազանիկների մեր բանակին հյուրընկալելն իրոք հերոսություն կարելի էր համարել: (շատ արագ) Կետորսական նավերի մի խումբ վերջերս ժամանեց: (վատ եղանակին պատճառով)

281.Նախադասություններին ավելացրու ինչո՞ւ (ինչի՞ համարհարցին պատասխանող բառբառակապակցություննախադասությունկետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:
Օրինակ`

 Նա ձայն տվեց-կանչեց իր քաջերին: — Նա ձայն տվեց-կանչեց իր քաջերին կռվելու: Նա ձայն տվեց-կանչեց իր քաջերին` անծանոթ աշխարհի հրաշքները տեսնելու: Նա ձայն տվեց-կանչեց իր քաջերին, որպեսզի միասին ափին մոտեցնեն նավը:

Վախից քարացած կանգնեց քաղաքի հրապարակում:
Նրա վախեցաց հայացքը հառել էր անթափանց խավարին:
Տարորինակ վերջին այցելուն ուշադիր նայում էր այդ նկարին: