Մհեր Մկրտչյան

1. Հաշվել՝

✓16*3-1✓4*3+✓25*3=4✓3-4✓3+5✓3=5✓3

$$\sqrt{48}-2\sqrt{12}+\sqrt{75}\mathrm{.}$$

2. Պարզեցնել արտահայտությունը՝

5+4✓5

$$\frac{\sqrt{5}+2}{\sqrt{5}-2}\mathrm{.}$$

3. Դասավորել աճման կարգով՝

$$\sqrt{3},1.7,\frac{5}{3},\sqrt{2}\mathrm{.}$$

4. Գտնել $x$-ի արժեքները, եթե՝

$$\mathrm{\mid }2x-5\mathrm{\mid }=7.$$

5. Լուծել անհավասարումը՝

$$\mathrm{\mid }3x-2\mathrm{\mid }<7.$$

6. Հաշվել՝

$$\frac{1}{\sqrt{3}-1}+\frac{1}{\sqrt{3}+1}\mathrm{.}$$

7. Պարզեցնել՝

$$\sqrt{(x-3{)}^2}+\sqrt{x^2},$$

եթե $x<0$։

8. Գտնել $x$-ը՝

$$\sqrt{x+4}=x-2.$$

9. Ապացուցել, որ թիվը ռացիոնալ չէ՝

$$\sqrt{7}+\sqrt{2}\mathrm{.}$$

10. Գտնել բոլոր $x$-երը, որոնց համար

$$\frac{x-1}{x+2}\le 0.$$Posted in10-րդ դասարան

1. architect (ar’ ke tkt) a person who makes plans for buildings and other structures; a maker; a creator

• a. The famous architect, Frank Lloyd Wright, designed his buildings to blend with their surroundings.
• b. An architect must have a knowledge of the materials that will be used in his structures.
• c. General Eisenhower was the architect of victory over the Nazis in World War II.

2. matrimony (mat’ rə mō’ nē) married life; ceremony of marriage

• a. Though matrimony is a holy state, our local governments still collect a fee for the marriage license.
• b. Because of lack of money, the sweetness of their matrimony turned sour.
• c. Some bachelors find it very difficult to give up their freedom for the blessings of matrimony.

3. baggage (bag’ ij) the trunks and suitcases a person takes when he or she travels; an army’s equipment

• a. When Walt unpacked his baggage, he found he had forgotten his radio.
• b. Mrs. Montez checked her baggage at the station and took the children for a walk.
• c. The modern army cannot afford to be slowed up with heavy baggage.

4. squander (skwän’ dər) spend foolishly; waste

• a. Do not squander your money by buying what you cannot use.
• b. Because Freddy squandered his time watching television, he could not catch up on his homework.
• c. In his will, Mr. Larson warned his children not to squander their inheritance.

5. abroad (a brod’) outside one’s country; going around; far and wide

• a. More people are going abroad for vacations.
• b. Is there any truth to the rumor abroad that school will be open all summer?
• c. The news of the president’s illness spread abroad.

6. fugitive (fyoo’ jə tiv) a runaway

• a. Paul was a fugitive from the slums, abandoned by all his friends.
• b. After escaping from prison, Tom led an unhappy life as a fugitive from the law.
• c. The fugitives from the unsuccessful revolution were captured.

7. calamity (kə lam’ ə tē) a great misfortune; serious trouble

• a. Failure in one test should not be regarded as a calamity.
• b. The death of her husband was a calamity that left Mrs. Marlowe numb.
• c. What is more dismal than one calamity following upon the heels of another?

8. pauper (po’ pər) a very poor person

• a. The fire that destroyed his factory made Mr. Bloomson a pauper.
• b. The richest man is a pauper if he has no friends.
• c. Since he was once a pauper himself, Max is willing to help the needy whenever he can.

Exercise 1: Practice Sentences: Fill in the Blanks

• If I were (or was) you, I would take the job. (Second Conditional)
• If we had left earlier, we would have arrived on time. (Third Conditional)
• If she studies harder, she will pass the test. (First Conditional)
• If the sun sets, it gets dark. (Zero Conditional)
• If they invited us, we would go to the party. (Mixed Conditional)

Exercise 2: Fill in the Blanks with the Correct Verb Form

• If you study hard, you will pass the exam. (First Conditional)
• If I were (or was) rich, I would travel around the world. (Second Conditional)
• If she had woken up earlier, she would not have missed the bus. (Third Conditional)
• If you heat water to 100°C, it boils. (Zero Conditional)
• If he did not eat so much junk food, he would be healthier. (Second Conditional)
• If we do not hurry, we will miss the train. (First Conditional)
• If I knew her address, I would send her a letter. (Second Conditional)
• If they had not spent so much money, they would have had enough to buy a car. (Third Conditional)
• If the weather is nice tomorrow, we will go to the beach. (First Conditional)
• If she had not lost her phone, she would have called us. (Third Conditional)

Exercise 3: Rewrite the Sentences Using Conditionals

• She didn’t go to the party because she was sick. (Third Conditional) ➡ If she had not been sick, she would have gone to the party.
• I don’t have a car, so I take the bus every day. (Second Conditional) ➡ If I had a car, I wouldn’t take the bus every day.
• He eats too much fast food, so he is overweight. (Second Conditional) ➡ If he didn’t eat so much fast food, he wouldn’t be overweight.
• I forgot my umbrella, so I got wet. (Third Conditional) ➡ If I hadn’t forgotten my umbrella, I wouldn’t have gotten wet.
• You must work hard, or you won’t succeed. (First Conditional) ➡ If you don’t work hard, you won’t succeed. (Alternative: If you work hard, you will succeed.)

Exercise 4: Choose the Correct Answer

• If I (were) you, I (would) take that job. (Second Conditional)
• If she (had studied), she (would have passed) the test. (Third Conditional)
• If it (rains), we (will stay) inside. (First Conditional)
• If you (don’t exercise), you (will be) unhealthy. (First Conditional)
• If they (had invited) us, we (would have gone) to the party. (Third Conditional)

Թեմա՝ Ի՞նչ է գեղեցիկը

Առաջադրանքներ

1. Գրիր փոքր շարադրություն (8–10 նախադասություն)՝ «Ի՞նչ է գեղեցիկը ինձ համար» թեմայով։ Ներառիր օրինակներ բնությունից, մարդկանցից և արվեստից։

Ինձ համար գեղեցիկը հաստատ մեծ ու շքեղ բաներում չէ, այլ այն փոքր ու ջերմ պահերում, որոնք առանց զգալու տաքացնում են հոգիդ։

Ամեն օր տեսնում եմ այդ գեղեցկությունը բնության պարզության մեջ․ երբ առավոտյան սուրճ խմելիս նայում եմ պատուհանից դուրս, կամ երբ աշնանային տերևները խշշում են ոտքերիս տակ։

Մարդկանց մեջ գեղեցիկն ինձ համար անպաշտպան ու մաքուր բան է՝ հարազատների հոգատար հայացքը, ընկերոջս անկեղծ ծիծաղը կամ երբ տեսնում եմ, որ ինչ-որ մեկը առանց սպասելու պարզապես բարություն է անում անցորդին։

Իսկ արվեստը օգնում է այդ ներքին զգացմունքներին դառնալ ավելի շոշափելի և հարազատ։ Մի հին սիրելի մեղեդի կամ մի գրքի թևավոր խոսք, որը կարդալիս հանկարծ հասկանում ես, որ մենակ չես այս աշխարհում։

Այդ փոքրիկ պատկերներն ու ապրումները միասին հյուսվում են մի մեծ պատմության մեջ, որը կոչվում է կյանք։ Եվ հենց այդ ամենն նկատելու կարողությունն է ինձ ստիպում ամեն օր սիրել այս աշխարհն ու շնորհակալ լինել ամեն մի շնչած օրվա համար։

2. Լրացրու աղյուսակը՝ գեղեցիկը բնության մեջ, արվեստում, մարդկանց մեջ և հասարակության մեջ։ ՈՉ ԹԵ ՄԵԿ ԲԱՌՈՎ ԱՅԼ ՆԱԽԱԴԱՍՈՒՅՄԲ։


Լրացրու աղյուսակը․

Մոտեցում	Ինչ է գեղեցիկը
Բնության մեջ	անտառները, կենդանկան աշխարը։
Արվեստում	նկարները
Մարդկանց մեջ	մարդկանց վերաբերմունքը միմիանց հանդեպ։
Հասարակության մեջ

3. Համեմատիր՝ արտաքին գեղեցկություն  և ներքին գեղեցկությունը

5. Մեկնաբանիր՝ «Գեղեցիկը՝ այն է, ինչ մարդուն դարձնում է ավելի լավ»։

1-ին մակարդակ — հեշտ

• Որքա՞ն վաղուց է Երկրի վրա առաջացել կյանքը։
• 4 միլիարդ տարի առաջ։
• Մոտավորապես ե՞րբ է հայտնվել Homo sapiens-ը։
• 200 հազար տարի առաջ
• Ինչպիսի՞ն էր Երկրի սկզբնական մթնոլորտը։
• Երկրի սկզբնական մթնոլորտը հիմնականում բաղկացած էր հրաբխային գազերից՝ ջրային գոլորշիներից, ածխաթթու գազից, ազոտից, ծծմբաջրածնից և մեթանից: Այն գրեթե չէր պարունակում ազատ թթվածին և կյանքի համար պիտանի չէր։
• Ինչպե՞ս է առաջացել օվկիանոսների աղը։
• Այն առաջացել է միլիարդավոր տարիների ընթացքում երկրակեղևից անձրևաջրերի լվացված հանքանյութերի և հրաբխային արտանետումների՝ օվկիանոսում կուտակման ու ջրի շարունակական գոլորշիացման հետևանքով (մաքուր ջուրը գոլորշիանում է, իսկ աղերը մնում են):
• Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ գյուղատնտեսության առաջացումը։
• Այն հնարավորություն տվեց մարդուն անցնել քոչվորական կյանքից նստակյաց կյանքի, ապահովեց սննդի կայուն պաշարներ, հիմք դրեց բնակչության արագ աճին, մշտական բնակավայրերի, քաղաքների և առաջին քաղաքակրթությունների ձևավորմանը:
• Ի՞նչ էներգիայի աղբյուրներից է մարդը սկսել լայնորեն օգտվել արդյունաբերական ժամանակաշրջանում։
• Արդյունաբերական դարաշրջանում մարդը սկսեց լայնորեն օգտագործել քարածուխը, իսկ հետագայում նաև նավթն ու բնական գազը (հանածո վառելիքներ), որոնք փոխարինեցին մկանային ուժին և փայտին։
• Ինչո՞ւ է նավթը կարևոր էներգիայի աղբյուր համարվում։
• Նավթն ունի բարձր ջերմարտադրողականություն, հեշտ է տեղափոխվում և հարմար է վերամշակման համար։ Այն ոչ միայն հանդիսանում է տրանսպորտային վառելիքի հիմք (բենզին, դիզվառելիք), այլև անփոխարինելի հումք է քիմիական արդյունաբերության (պլաստմասսա, սինթետիկ նյութեր, դեղամիջոցներ) համար։
• Ո՞ր ոլորտն է օգտագործում մարդկության ջրի մեծ մասը։
• Համաշխարհային քաղցրահամ ջրի սպառման մոտ 70%-ը բաժին է հասնում գյուղատնտեսությանը (հիմնականում հողերի ոռոգմանը):
• Մոտավորապես որքա՞ն ջուր է անհրաժեշտ 1 կգ տավարի միս արտադրելու համար։
• Ի՞նչ է տեղի ունենում անտառների ոչնչացման հետևանքով։
• Կրճատվում է մթնոլորտից ածխաթթու գազի կլանումը, ինչն արագացնում է գլոբալ տաքացումը։
• Անհետանում են բազմաթիվ բույսեր և կենդանիներ (կենսաբազմազանության կորուստ):
• Խախտվում են տեղական ջրային շրջապտույտը և հողի ամրությունը, ինչը հանգեցնում է հողերի էրոզիայի և անապատացման:

2-րդ մակարդակ — միջին

• Ինչպե՞ս փոխեց գյուղատնտեսությունը մարդու հարաբերությունը բնության հետ։
• Մինչև գյուղատնտեսության ստեղծումը մարդիկ ուղղակի օգտվում էին այն ամենից, ինչ բնությունն արդեն տվել էր (որս էին անում, միրգ ու բույսեր հավաքում)։ Բայց երբ մարդիկ սկսեցին հող մշակել և կենդանիներ ընտելացնել, ամեն ինչ փոխվեց. նրանք դադարեցին պարզապես հարմարվել բնությանը
• Ինչպե՞ս նավթը փոխեց գյուղատնտեսությունը։
• Նավթի մուտքով գյուղատնտեսությունը դարձավ գործնականում ամբողջովին մեքենայացված։ Հողը հիմա մշակում են ոչ թե ձեռքով կամ կենդանիների ուժով, այլ տրակտորներով ու կոմբայններով, որոնք աշխատում են վառելիքով։
• Ինչո՞ւ է արդյունաբերական գյուղատնտեսությունը նվազեցնում կենսաբազմազանությունը։
• Այսօր հսկայական դաշտերում ցանում են միայն մեկ տեսակի բույս (օրինակ՝ միայն եգիպտացորեն կամ միայն սոյա), ինչը վերացնում է մյուս բույսերի և դրանցով սնվող կենդանիների տունը։ Իսկ քիմիկատներն ու թունաքիմիկատները սպանում են ոչ միայն վնասատուներին, այլև մեղուներին, թռչուններին ու հողի օգտակար միկրոօրգանիզմներին։
• Ի՞նչ կապ կա մսի արտադրության և ջրի սպառման միջև։
• Մսի արտադրությունը շատ մեծ քանակությամբ ջուր է պահանջում։ Նախ՝ անասունների համար անհրաժեշտ կերը (ցորեն, առվույտ, սոյա) հսկայական ոռոգման կարիք ունի, բացի այդ, իրենք՝ կենդանիներն էլ ամեն օր շատ ջուր են խմում։ Արդյունքում՝ 1 կգ միս ստանալու համար ծախսվում է անհամեմատ շատ ջուր, քան նույնքան սնունդ տվող բուսական մթերքի համար։
• Ինչո՞ւ է քաղաքների արագ աճը բնապահպանական խնդիր ստեղծում։
• Քաղաքները մեծանալիս «կուլ են տալիս» բնական տարածքները՝ անտառներն ու դաշտերը փոխարինելով բետոնով ու ասֆալտով։ Դա խախտում է բնության բնականոն կյանքը. անձրևի ջուրը նորմալ չի ներծծվում հողի մեջ, իսկ մեծաքանակ մարդիկ ու գործարանները սկսում են շատ աղբ արտանետել և աղտոտել օդն ու ջուրը։
• Ինչպե՞ս են ավտոմեքենաները ազդել քաղաքների կառուցվածքի վրա։
• Մեքենաների հայտնվելուց հետո մարդիկ սկսեցին ավելի հեշտ տեղաշարժվել և տեղափոխվել քաղաքի կենտրոնից արվարձաններ ապրելու։ Արդյունքում քաղաքները ձգվեցին, դարձան ավելի լայն ու ցրված։ Նեղ, հետիոտների համար հարմար փողոցների փոխարեն սկսեցին կառուցվել լայն մայրուղիներ, բացօթյա ավտոկայանատեղեր ու հսկա խանութներ, որոնք ավելի շատ հարմարեցված են մեքենաների, քան մարդկանց համար։
• Ինչո՞ւ է անտառը կարևոր կլիմայի համար։
• Անտառները հաճախ անվանում են «մոլորակի թոքեր»։ Նրանք ֆոտոսինթեզի միջոցով կլանում են մթնոլորտում կուտակված ածխաթթու գազը և մաքուր թթվածին տալիս մեզ՝ այդպիսով մեղմելով գլոբալ տաքացումը։ Բացի այդ, անտառները կարգավորում են անձրևները և թույլ չտալիս, որ հողը քայքայվի։
• Ինչո՞ւ է ֆիլմը ցույց տալիս, որ Երկրի բոլոր համակարգերը փոխկապակցված են։
• Ֆիլմը ցույց է տալիս, որ մեր մոլորակը մեկ ամբողջական, մեծ օրգանիզմ է, որտեղ ամեն ինչ կապված է իրար հետ։ Եթե, օրինակ, ինչ-որ տեղ մի մեծ անտառ հատեն, դա ոչ միայն այնտեղի կենդանիներին կզրկի տնից, այլև կփոխի գոլորշիացումն ու անձրևների քարտեզը հեռավոր մի ուրիշ երկրում։ Մի տեղ արված սխալը շղթայական ռեակցիայով ազդում է ողջ մոլորակի վրա։
• Ի՞նչ խնդիր է առաջացնում չափից ավելի ձկնորսությունը։
• Երբ մարդիկ գործարանային մասշտաբով ու շատ արագ են ձուկ որսում, օվկիանոսները չեն հասցնում վերականգնել ձկների քանակը։ Արդյունքում՝ որոշ տեսակներ կարող են ուղղակի ընդհանրապես անհետանալ, իսկ ջրային կենդանի աշխարհի հավասարակշռությունը խախտվել, քանի որ շղթայում ամեն մի կենդանի իր դերն ունի։

3-րդ մակարդակ — բարդ և տրամաբանական

• Ինչո՞ւ կարելի է ասել, որ գյուղատնտեսությունը միաժամանակ և՛ զարգացրեց մարդկությունը, և՛ մեծացրեց բնության վրա մարդու ազդեցությունը։
• Մարդը սկսեց հող մշակել, ինչը տվեց հաստատուն սնունդ և թույլ տվեց զարգացնել քաղաքակրթությունը, բայց դրա դիմաց ստիպված եղավ կտրել անտառներն ու լրջորեն փոխել բնական տարածքները։
• Ինչո՞ւ է նավթից կախվածությունը վտանգավոր երկարաժամկետ տեսանկյունից։
• Նավթը շուտ թե ուշ վերջանալու է, և եթե ամբողջ տնտեսությունն ու գյուղատնտեսությունը կառուցված են դրա վրա, մի օր ամեն ինչ պարզապես կկանգնի։
• Ինչպե՞ս կարող է մարդու սպառման աճը ազդել բնության վրա։
• Բնական անտառը բարդ կենդանի համակարգ է՝ հազարավոր կենդանիներով ու բույսերով, իսկ արհեստական տնկարկը ուղղակի շարքով տնկված միանման ծառեր են, որոնք էկոհամակարգ չեն։
• Ինչո՞ւ չի կարելի բնական անտառը պարզապես փոխարինել ծառերի արհեստական տնկարկով։
• Եթե բնության մեջ տեսակները (մեղուներ, բույսեր, միկրոօրգանիզմներ) անհետանան, կքանդվի այն հիմնական շղթան, որի վրա հիմնված է մեր սնունդն ու մաքուր օդը։
• Ինչպե՞ս է կենսաբազմազանության նվազումը վտանգում նաև մարդուն։
• Առանց վառելիքի հնարավոր չէ աշխատեցնել տրակտորները, արտադրել քիմիկատներ կամ սնունդը հասցնել խանութներ. այսօր ժամանակակից ուտելիքն ու էներգիան անբաժան են։
• Ինչո՞ւ է ֆիլմում մարդու գործունեությունը ներկայացվում որպես Երկրի բնական հավասարակշռության վրա ազդեցություն ունեցող ուժ։
• Ինչպե՞ս են սննդի արտադրությունն ու էներգետիկան կապված միմյանց հետ։
• Առանց վառելիքի հնարավոր չէ աշխատեցնել տրակտորները, արտադրել քիմիկատներ կամ սնունդը հասցնել խանութներ. այսօր ժամանակակից ուտելիքն ու էներգիան անբաժան են։
• Ինչո՞ւ է ջրի խնդիրը միայն ջրի պակասի խնդիր չէ։
• Որովհետև խնդիրը նաև ջրի աղտոտման, անխնա վատնելու (արդյունաբերության ու գյուղատնտեսության մեջ) և բնական շրջապտույտը խախտելու մեջ է։
• Ի՞նչ հիմնական գաղափար է փոխանցում ֆիլմը մարդու և բնության փոխհարաբերության մասին։
• Ֆիլմը ցույց է տալիս, որ մարդը առանձնացված չէ բնությունից, այլ նրա մասն է, և մենք չենք կարող անվերջ քանդել բնությունը՝ առանց դրա ծանր հետևանքները մեր վրա զգալու։
• Ինչո՞ւ է ֆիլմի հիմնական գաղափարը ոչ միայն բնապահպանական, այլև մարդկային խնդիր
• Որովհետև խոսքը ոչ թե ինչ-որ հեռավոր բնության, այլ հենց մարդու՝ մեր սեփական ապագայի, անվտանգության ու գոյատևման մասին է։

Առաջադրանքներ

1. Որոշիր՝ թվերը ռացիոնա՞լ են, թե՞ իռացիոնալ.

ա) $\frac{3}{5}$
բ) $\sqrt{2}$
գ) $-7$
դ) $\sqrt{16}$
ե) $\pi$

ա)ռացիոնալ

բ)իռացիոնալ

գ)ռացիոնալ

դ) ռացիոնալ

ե)իռացիոնալ

2. Դասավորիր աճման կարգով.

-2, -3\4 0, 1\2, 3

$$-2,\frac{1}{2},-\frac{3}{4},0,3$$

3. Գտիր թվերի հակադիրները.

7

-3\5

0

✓2

$$-7,\frac{3}{5},0,-\sqrt{2}$$

4. Գտիր հակադարձները .

-2

1\5

4\3

-7\2

$$2,-5,\frac{3}{4},-\frac{2}{7}$$

5. Հաշվիր.

16

$$\mathrm{\mid }-8\mathrm{\mid }+\mathrm{\mid }3\mathrm{\mid }-\mathrm{\mid }-5\mathrm{\mid }$$

6. Հաշվիր.

12

$$\mathrm{\mid }-4\mathrm{\mid }-\mid -7\mid +\mathrm{\mid }2\mathrm{\mid }$$

7. Համեմատիր՝ տեղադրելով $>,<,=$.

ա) $-\sqrt{3}$ < $-\sqrt{2}$
բ) $\sqrt{5}$ > $2$
գ) $-\frac{2}{3}$ < $-\frac{3}{4}$

8. Պարզեցրու.

$$\mathrm{\mid }x\mathrm{\mid },x<0$$

9. Պարզեցրու.$$\mathrm{\mid }x-3\mathrm{\mid },x>3$$

10. Գտիր $x$-ը.$$\mathrm{\mid }x\mathrm{\mid }=7$$

11. Գտիր $x$-ը.$$\mathrm{\mid }x-2\mathrm{\mid }=5$$

12. Լուծիր անհավասարումը.$$\mathrm{\mid }x\mathrm{\mid }<4$$

13. Լուծիր.$$\mathrm{\mid }2x-1\mathrm{\mid }\le 5$$

14. Հաշվիր՝ առանց հաշվիչի.$$\sqrt{50}-2\sqrt{8}+\sqrt{18}$$

15. Լուծիր հավասարումը. ∣x−3∣+∣x+1∣=8

16. Պարզեցրու արտահայտությունը՝$$\frac{\sqrt{48}-\sqrt{27}+\sqrt{75}}{\sqrt{3}}$$

17. Լուծիր հավասարումը՝$$\mathrm{\mid }2x-3\mathrm{\mid }+\mathrm{\mid }x+1\mathrm{\mid }=9$$

18. Լուծիր անհավասարումը՝$$\mathrm{\mid }x-2\mathrm{\mid }>3$$

19. Գտիր $x$-ի բոլոր արժեքները, որոնց համար՝$$\mathrm{\mid }x-1\mathrm{\mid }+\mathrm{\mid }x+2\mathrm{\mid }\le 5$$

20. Ապացուցիր, որ ցանկացած իրական $a,b$ թվերի համար՝$$\mathrm{\mid }a+b\mathrm{\mid }\le \mathrm{\mid }a\mathrm{\mid }+\mathrm{\mid }b\mathrm{\mid }$$

իսկ հավասարության դեպքերը գտիր օրինակներով։

1. Գնահատիր բառերի խմբի թողած տպավորությունը․

• պայծառ, լուսավոր, քաղցր, կապույտ, զով, արշալույս
• հարմարավետ, թարմ, հուսադրող ու կենսուրախ տպավորություն, որն ասոցացվում է ցերեկվա լույսի, մաքրության, հանգստի ու նոր սկզբի հետ։
• Արծիվ, վահան, պարիսպ, շարք, լեռ
• պաշտպանական, վեհ ու կարգապահ տպավորություն, որն ասոցացվում է ուժի, անմատչելիության, բարձունքի ու միասնության հետ։
• Ձմեռ, մութ, սեւ, լռություն, օտար, որբ։
• ցրտի, անորոշության, վշտի ու անպաշտպանության ճնշող մթնոլորտ։

2. Ուշադիր դիտիր նկարը։ Փորձիր մեկնաբանել՝ ինչի մասին է այս նկարը։

Նկարում պատկերված է գիշերային կամ մշուշապատ փոթորկալից ծովում հայտնված մարդկանց խումբ, ովքեր փրկվել են կամ փորձում են փրկվել՝ գտնվելով փոքրիկ լաստի/տախտակամածի վրա։ Ալիքները հսկայական են, շրջապատը՝ ճնշող, բայց վերևից կամ ամպերի արանքից լույս է ընկնում, իսկ մարդկանցից մեկը կարմիր դրոշակով կամ նշանով ազդանշան է տալիս՝ փնտրելով փրկություն։ Սա պայքար է տարերքի դեմ, հուսո և գոյատևման պահ։
3. Բնութագրիր նկարը 3 բառով։

Փոթորիկ, պայքար, հույս։
4. Շարադրություն գրիր նկարի շուրջ։ Շարադրությունդ հրապարակիր բլոգում։

Ծովի և մարդու երկխոսությունը

Ամեն ինչ խավարի ու մռայլության մեջ է թվում, կարծես ծովը որոշել է կլանել ամեն ինչ, ինչ շարժվում է իր տիրույթում։ Հսկայական ալիքները բարձրանում են պատերի պես՝ սպառնալով խորտակել այն փոքրիկ հենարանը, որին կառչել են մարդիկ։

Բայց այս խավարի մեջ ամենակարևորը ոչ թե տարերքիժնջող ուժն է, այլ այդ փոքրիկ խմբի աննկուն կամքը։ Կարմիր կտորը, որը օդում բարձրացրել է փրկվածներից մեկը, պարզապես ազդանշան չէ. դա կյանքի ճիչ է, ապացույց, որ մարդը չի հանձնվում նույնիսկ այն ժամանակ, երբ բնությունն սպառնում է անհետացնել ամեն հիշողություն։ Լույսը ճեղքում է ամպերը՝ ասես հույսի բարակ թել նետելով դեպի տառապյալները։ Սա պայքար է, որտեղ հաղթում է ոչ թե ուժը, այլ ապրելու ցանկությունը։
5. Տեղեկություններ գտիր նկարի և դրա հեղինակի մասին, գրառիր քո բլոգում։

Նկարի վերնագիր — սյուժե։ Ծովային փոթորիկ և մարդիկ փրկվելիս (ծովանկար, որտեղ պատկերված է պայքար տարերքի դեմ)։

Հեղինակ։ Հովհաննես Այվազովսկի (Իվան Այվազովսկի, 1817–1900)՝ աշխարհահռչակ հայազգի ծովանկարիչ, ով իր կտավներում վարպետորեն մարմնավորել է ծովի տարերքը, փոթորիկներն ու մարդու և բնության դրամատիկ բախումները։

Հաջորդ դասի համար. Գարսիա Մարկես «Ամենագեղեցիկ ջրահեղձը աշխարհում»

1. Առաջին տպավորություն

2. Հատվածներ վարքուբարքի մասին

• Երբ երեխաները գտան նրան ափին. «…սկզբում խաղում էին նրա հետ ափի ավազի մեջ, իսկ հետո հասկացան, որ նա մեռած է, բայց շարունակում էին հոգ տանել նրա պարզունակ ձևով…»։
• Կանանց վերաբերմունքը. Լվանում են, չափում, տեսնում, որ նա ավելի մեծ է, ավելի լավն է, քան իրենց տղամարդիկ, կարում են նրա համար արքայական հագուստ, հոգատարություն ցուցաբերում՝ առանց անգամ իմանալու, թե ով է նա։
• Տղամարդկանց սկզբնական վերաբերմունքը. Նախանձ, կասկած, մտավախություն, որ այդ «խորթ» մեծությունը կխանգարի իրենց սովորական կյանքին, բայց հետո իրենց էլ է կլանում այդ հիացմունքը։

3. Գյուղի մարդկանց բնութագիր

Մեկուսացած, հասարակ, երազանքներից զրկված, միօրինակ կյանքով ապրող մարդիկ, որոնց մեջ ննջում է գեղեցկության, մեծի ու անսովորի կարոտը։ Նրանք միասնական են, հոգատար, բայց սահմանափակված իրենց փոքր աշխարհի կոշտ պայմաններով։

4. Համեմատություն մեր երկրի մարդկանց հետ

• մանրամասնություն. Գյուղի բնակիչները ապրում են բնության հետ միաձույլ, կտրված մեծ աշխարհից, ինչը ծնում է միֆարարություն։ Մեր իրականությունում (գյուղերում կամ քաղաքներում) մարդիկ շատ ավելի պրագմատիկ են, տեղեկացված, ինտերնետին կպած, և նման ջրահեղձի հայտնվելն ավելի շատ policia (ոստիկանություն), լրատվական կամ սոցցանցային հայփ կառաջացնի, քան տիեզերական բնույթի միֆ։
• Նմանություն. Արտաքին միջավայրի դժվարությունները մարդկանց դարձնում են կամ ամուր, կամ փակ, բայց համայնքային ցավն ուղեկցվում է ընդհանուր արարողակարգերով։

5. Վերնագրի մեկնաբանություն («ամենագեղեցիկ»)

«Ամենագեղեցիկը» սուբյեկտիվ է, բայց այստեղ ոչ թե անատոմիական գեղեցկության, այլ մասշտաբի, ազատության և այլընտրանքային կյանքի մարմնավորման մասին է։ Նա ավելին էր, քան տեղացի տղամարդիկ՝ իր հասակով, հանգստությամբ ու խորհրդավորությամբ, ուստի դարձավ իդեալի չափանիշ։

6. Ցանկալի՞ հյուր էր, և ինչո՞ւ մեռած

Այո, կատարյալ հյուր էր, որովհետև մեռած էր։ Ինչու՞ պետք է մեռած լիներ.

• Եթե կենդանի լիներ, նա կդառնար սովորական օտարական, կբացեր բերանը, կխոսեր, կունենար թերություններ, կպահանջեր ուտելիք կամ տեղ, և առասպելը կփլուզվեր։
• Մեռած վիճակում նա «դատարկ էիք», որի վրա ամենքը կարող են նկարել իրենց երազանքները, վշտերն ու սպասումները։ Նա դարձավ կտավ։

7. Ամենահետաքրքիր դրվագը

Դրվագը, երբ կանանք հասկանում են, որ նա չի տեղավորվում սովորական սահմանների մեջ, և սկսում են նրան ավելի մեծ շորեր կտրել, իսկ տղամարդիկ հասկանում են, որ իրենց տները փոքր են դրա համար։ Ինչով է հետաքրքիր. Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է մեծ գաղափարն կամ կերպարն ստիպում փոխել միջավայրի սահմանները։ Գյուղը փոխում է իր անունը ջրահեղձի պատվին, որովհետև հասկանում է, որ էլ երբեք նախկինը չեն լինելու։

Էսսե. Մարդկային ցանկությունների և ընձեռված հնարավորությունների հարաբերակցությունը

Մարդը միակ էակն է, որի ափսեի չափը միշտ ավելի փոքր է, քան աչքի ցանկությունը։ Մեր ցանկությունները տիեզերական են՝ անմահություն, կատարյալ սեր, անսահման ազատություն, վերացված ցավ, իսկ հնարավորությունները սեղմված են մսեղեն մարմնի, կենսաբանական ժամացույցի և սոցիալական քարտեզի շրջանակներում։

Այս լարվածությունը ողբերգություն չէ, այլ շարժիչ ուժ։ Գարսիա Մարկեսի ջրահեղձը հենց այդ անհամապատասխանության մարմնավորումն է. գյուղացիները չունեին հնարավորություն տեսնելու աշխարհի ծայրերը, բայց ցանկությունն այնքան ուժեղ եղավ, որ նրանք լայնացրեցին իրենց տների պատերը՝ հիշելով, որ մի օր իրենց տներում այնքան լայն լույս կլինի, որ ծովը կամաչի։

Ցանկություններն ստեղծում են հնարավորություններ այնտեղ, թվում է՝ փակուղի է։ Երբ մարդն ուզում է թռչել, սկզբում դա ծաղրելի ցանկություն էր, բայց այն կերտեց ինքնաթիռը։ Խնդիրն այն չէ, որ հնարավորությունները քիչ են, այլ որ մենք հաճախ սպասում ենք, որ մեզ տանեն ափ, մինչդեռ պետք է ինքներս կտրենք հորիզոնը։

Մարդը մեծանում է այնքանով, որքանով մեծանում է նրա պահանջը սեփական սահմանների նկատմամբ։ Իսկ իսկական հնարավորությունը միշտ ծնվում է այն պահին, երբ համարձակվում ես ցանկանալ ավելին, քան քեզ թույլ են տալիս իրողության կանոնները։

Հերոդոտոս

• Հայերին համարում է ֆրիգիացիների հետ կապված կամ նրանցից սերող գաղթականներ։
• Հայաստանը նշում է որպես Աքեմենյան մեծ տերության 13-րդ կամ համապատասխան սատրապություն, որը հարկ էր վճարում։
• Գրում է տեղական առանձնահատկություններով նավակների ու գետային առևտրի շրջանառության մասին։

Ստրաբոն

• Շատ մանրամասնում է աշխարհագրական կառուցվածքը, մատնանշում գլխավոր գետերը՝ Եփրատ, Տիգրիս, Արաքս, նաև խոշոր լճերը։
• Շեշտում է, որ երկիրը շատ հարուստ է մետաղներով, հիանալի պայմաններ կան ձիաբուծության համար, իսկ հովիտներում զարգացած է գինեգործությունը։

Պլինիոս Ավագ

• Ֆիքսում է Հայաստանի սահմանային գծերը, հիմնական լեռնային համակարգերն ու կտրվածքները։
• Թվարկում է կոնկրետ բնական հարստություններն ու հին բնակավայրերը, ասես քարտեզագրական հաշվետվություն լինի։

Մովսես Խորենացի

• Հայկական լեռնաշխարհը տալիս է որպես Հայկ Նահապետի սերունդների բնօրրան ու հայրենիքի կենտրոն։
• Ձևավորում է ազգային ծագումնաբանության, տարածքային ամբողջականության ու նախարարական կառուցվածքի պատմական հիմքը։

Քսենոփոն («Անաբասիս»)

• Կենդանի ականատեսի աչքով գրում է կտրող-սառեցնող կլիմայի, գետնափոր ու ստորգետնյա տների մասին, որտեղ մարդիկ ու անասունները միասին էին տաքանում։
• Հիշատակում է գարուց պատրաստված հայտնի ըմպելիքը՝ գարու գինին (գարեջուրը), որը խողովակներով էին խմում։
• Տպավորված է լեռնականների տոկունությամբ, ռազմական կոփվածությամբ ու անկեղծ հյուրասիրությամբ։

Ստրաբոն («Աշխարհագրություն»)

• Նայում է չոր տնտեսագիտական ու աշխարհագրական աչքով. հողի բերքատվություն, լեռնային անցումների բարդություն, ձիաբուծական պաշարներ։
• Երկիրը դիտարկում է որպես տարածաշրջանային ռազմավարական բանալի, որտեղից բոլոր ուղղությունները վերահսկելի են։

Մարկո Պոլո (ուշ միջնադար)

• Քայլում է քարավանային ճանապարհներով, արձանագրում քաղաքների վիճակը, տեղական վարպետների արհեստներն ու վաճառականական եռուզեռը։
• Տեսնում է քրիստոնեական համայնքները, եկեղեցական կյանքն ու առևտրային անվտանգության խնդիրները։

• Ընդհանուր նմանություններ՝ Բոլորն էլ տեսնում են նույն բնույթը. կոպիտ ու դժվարամատչելի լեռներ, բայց զարմանալիորեն կենսունակ, հարուստ ու հյուրասեր երկիր, որտեղ ապրելն արդեն սխրանք է։
• Հիմնական տարբերություններ՝
  • Քսենոփոնը սառցե ցեխի մեջ թաղված գետնատների ու հյուրասիրող գյուղացիների ռեալիստ-զինվորն է։
  • Ստրաբոնը սառը, հաշվենկատ աշխարհագրագետ-տնտեսագետն է։
  • Մարկո Պոլոն ուշ միջնադարյան շուկաների, քարավանների ու խաչմերուկների մարդն է։