1. Ներկայացրու «Դավոն» պատմվածքը և մեկնաբանիր
Դավոյի ապրած կյանքի կարևոր դրվագները
Դավոն սասունցի փախստական էր և Անդրանիկի բանակի քաջ զինվորներից մեկը։ Նրա կյանքի կարևոր դեպքերից մեկը Ցիցքարի կռիվն էր, որտեղ նա իր ընկեր Համզե Պչուկի հետ կարողացավ օգնել զինակիցներին։ Կռվի ժամանակ Դավոն զայրանում է մի երիտասարդի վրա, որը զենք չէր վերցրել և միայն երգում էր։ Այդ պատճառով նա սխալ քայլ է անում, և Անդրանիկը նրան մահվան է դատապարտում։
Դավոն չի ընդունում այդ որոշումը, բայց զինվորներին հաջողվում է փրկել նրան։ Դրանից հետո նա շարունակում է հետևել Անդրանիկի բանակին և կրկին մասնակցում կռիվներին։
Մյուս կարևոր դեպքը շուկայում որբ երեխաների հետ կապված պատմությունն է։ Դավոն տեսնում է սոված երեխաներին և փորձում օգնել նրանց։ Նա երեխաների համար ուտելիք է վերցնում, սակայն շուկայի մարդիկ հարձակվում են նրա վրա։ Այդ դեպքը շատ է ազդում Դավոյի վրա, և նա իրեն պարտված է զգում։
Դավոյի բնավորության հիմնական գծերը
Դավոն խիզախ, համառ, հպարտ և ուժեղ կամքով մարդ էր։ Նա շատ էր սիրում իր հայրենիքը և չէր կարողանում անտարբեր մնալ իր ժողովրդի ցավի նկատմամբ։ Երբեմն նրա զայրույթն ու համառությունը նրան սխալ որոշումների էին հասցնում։ Բայց նա նաև բարի էր, ընկերասեր և պատրաստ էր օգնել ուրիշներին։
Դավոյի արժեքները
Դավոյի համար ամենակարևորը հայրենիքն էր, ազատությունը, ընկերությունն ու պատիվը։ Նա շատ էր կարևորում իր անցյալը և չէր մոռանում իր մարտական ընկերներին։ Նրա համար հայրենիքը պարզապես մի վայր չէր, այլ մի ամբողջ կյանք ու հիշողություն։
Մահվան մահիճ․ ի՞նչ են բացահայտում մարդու մեջ կյանքի վերջին րոպեները։
Դավոյի կյանքի վերջին րոպեները ցույց են տալիս, որ նրա ամբողջ կյանքը կապված էր հայրենիքի և կռվի հետ։ Նա մահվան մահճին պառկած՝ ոչ թե մտածում է իր ունեցվածքի կամ անցած տարիների մասին, այլ հիշում է իր ընկերներին ու Ցիցքարի կռիվը։ Վերջում նա խնդրում է, որ իր ձեռքերը խաչված չդնեն, այլ բաց թողնեն։ Իմ կարծիքով՝ դա ցույց է տալիս, որ նա մինչև վերջ իրեն զինվոր էր զգում և չէր ուզում հրաժարվել իր անցած կյանքից։ Գրանիշ+1
2. Ի՞նչն էր ընդհանուր Դավոյի և նրա ընկերների մեջ։ Ժամանակը և մարդու ինքնաիրացումն այդ ժամանակի մեջ։
Դավոյին և նրա ընկերներին միավորում էր իրենց անցյալը, հայրենիքի հանդեպ սերը և միասին անցած դժվարությունները։ Նրանք ապրել էին ծանր ժամանակներում, տեսել էին պատերազմ ու կորուստներ։ Այդ տարիները մեծ ազդեցություն էին թողել նրանց բնավորության վրա։ Դավոն իր կյանքը նվիրել էր կռվին, Պչուկը նրա հավատարիմ զինակիցն էր, իսկ Գրիգորը երգով էր պահում հայրենիքի հիշողությունը։ Յուրաքանչյուրը յուրովի էր արտահայտել իր սերն ու կապվածությունը հայրենիքին։
3. Դավոյի ընկերներից ո՞վ ինչով էր առանձնահատուկ։
Համզե Պչուկը Դավոյի ամենամոտ ընկերն էր։ Նա երկաթագործ էր և Դավոյի հետ միասին անցել էր բազմաթիվ կռիվների միջով։ Նրանց ընկերությունն այնքան ամուր էր, որ Պչուկը նույնիսկ առանց խոսքերի հասկանում էր Դավոյին։
Մքթենցի Գրիգորն առանձնանում էր իր երգով։ Նա կապված էր Գևորգ Չաուշի հետ և պատմվածքի վերջում երգում է Դավոյի համար՝ կարծես նրան վերադարձնելով իր հարազատ Տալվորիկը։
Բջե Ավեն առանձնանում էր իր մարտական ոգով։ Նա Դավոյին կոչ էր անում վեր կենալ և նորից կռվել։
Խըբլջոզա Մանուկը սիրում էր կատակել և ընկերների հետ հումորով խոսել։ Նրա խոսքերը ցույց են տալիս ընկերների մտերմությունը։
Հիթենքցի Մոսեն հետաքրքրվում էր Դավոյի ցանկություններով։ Նա նաև հիշում էր շուկայի դեպքը և հուզվում դրանից։
Նրանցից յուրաքանչյուրն ուներ իր բնավորությունը, բայց բոլորին միավորում էր ընդհանուր անցյալն ու ընկերությունը։ Գրանիշ+2
4. Պատկերավոր արտահայտություններ
Պատմվածքում հանդիպում են հետևյալ պատկերավոր արտահայտությունները՝ «կրծքի ճերմակ մազերը խճճված եղյամի պես», «լուսե մի թել», «ռազմադաշտի գլխին ծորացող երգը», «սրտներում գալարվող վրեժը», «փափուկ թախիծ էր հյուսում»։
Այս արտահայտությունների միջոցով հեղինակը ավելի պատկերավոր է ներկայացնում բնությունը, մարդկանց ապրումներն ու Դավոյի հիշողությունները։
5. Փոխաբերությունները
Փոխաբերություններ են «լուսե մի թել», «ռազմադաշտի գլխին ծորացող երգը», «սրտներում գալարվող վրեժը» և «փափուկ թախիծ էր հյուսում» արտահայտությունները։ Դրանց միջոցով հեղինակը սովորական երևույթները ներկայացնում է ավելի պատկերավոր ձևով։ Իսկ եղյամի հետ համեմատությունը համեմատություն է, ոչ թե փոխաբերություն։
6. Տեղեկություններ Մուշեղ Գալշոյանի մասին
Մուշեղ Գալշոյանը հայ գրող և լրագրող էր։ Ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Թալինի շրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում։ Նրա ծնողները Սասունից գաղթած հայեր էին։
Նա սովորել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, իսկ հետո զբաղվել լրագրությամբ և գրականությամբ։ Աշխատել է «Ավանգարդ» թերթում և «Գարուն» ամսագրում։
Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են «Ձորի Միրոնը», «Բովտունը», «Կռունկը», «Ծաղկած քարերը» և «Մարութա սարի ամպերը»։
Գալշոյանն իր ստեղծագործություններում հաճախ գրել է Սասունի, հայրենիքի կորստի, հայ ժողովրդի անցած դժվարությունների և մարդկանց հիշողությունների մասին։ 1981 թվականին հետմահու արժանացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի՝ «Մարութա սարի ամպերը» ժողովածուի համար։ Մահացել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։