Day: February 25, 2025

Ի՞նչ եք հասկանում հավասարություն ասելով:

Հավասարություն նշանակում է այն, երբ մարդիկ ունեն նույն իրավունքներ, հնարավորություններ կամ դրություն: Հավասարությունն նշանակում է արդարություն և հավասար հնարավորություններ բոլորի համար՝ անկախ իրենց ծագումից, սոցիալական կարգավիճակից կամ այլ հատկանիշներից:
Ի՞նչ եք հասկանում իրավահավասարություն ասելով:

Իրավահավասարություն նշանակում է, որ բոլոր մարդիկ ունեն նույն իրավունքները և պարտականությունները, և դրանք ապահովվում են օրենքով: Այսինքն, բոլորն ունեն հավասար իրավունքներ հասարակական և իրավական հարաբերություններում: Օրինակ՝ օրենքի առջև բոլոր քաղաքացիները պետք է լինեն հավասար՝ անկախ նրանց սոցիալական կարգավիճակից, ռասայից կամ կրոնից:
Ի՞նչ է սոցիալական հավասարություն

Սոցիալական հավասարություն ընդգրկում է մարդկանց սոցիալական դիրքի հավասարությունը. այսինքն, մարդիկ պետք է ունենան նույն հնարավորությունները՝ մուտք գործելու կրթություն, առողջապահություն, աշխատանք և սոցիալական բարեկեցություն: Սոցիալական հավասարությունն ապահովում է, որ անկախ համընդհանուր սոցիալական կարգավիճակից, բոլոր մարդիկ ունեն հավասար հնարավորություն զարգացման համար:
Բերեք օրինակներ:

Հավասարություն՝ երբ մի պետության բոլոր քաղաքացիներն ունեն նույն իրավունքը՝ մասնակցելու ընտրություններին:

Իրավահավասարություն՝ երբ մեկ անձ չի կարող օգտվել առավելություններից այլ մարդկանց հանդեպ, օրինակ՝ մի մարդ չի կարող անպատիժ մնալ, եթե նա կատարել է օրենքը խախտելու գործողություն:

Սոցիալական հավասարություն՝ երբ մարդիկ ցանկացած սոցիալական կարգավիճակում ունեն հավասար հնարավորություններ կրթության և աշխատանքի համար:

1. Իրանի աշխարհագրական դիրքի գնահատում՝ ուժեղ և թույլ կողմեր

Իրանը գտնվում է Արևմտյան Ասիայում՝ զբաղեցնելով ռազմավարական դիրք, որը միացնում է Մերձավոր Արևելքը Կենտրոնական Ասիային և Հարավային Ասիային: Երկիրը սահմանակից է մի շարք պետությունների՝ հյուսիսում՝ Հայաստան, Ադրբեջան և Թուրքմենստան, արևմուտքում՝ Թուրքիա և Իրաք, արևելքում՝ Աֆղանստան և Պակիստան, իսկ հարավում ունի ելք Պարսից և Օմանի ծոցերին:

Ուժեղ կողմեր.

• Ռազմավարական դիրք: Իրանը գտնվում է կարևոր առևտրային և տրանսպորտային ուղիների խաչմերուկում, ինչը հնարավորություն է տալիս վերահսկել տարածաշրջանային առևտուրը և էներգետիկ ռեսուրսների հոսքը:
• Բազմազան ռելիեֆ: Երկիրը ունի լեռնային տարածքներ, բարձրավանդակներ և հարթավայրեր, ինչը նպաստում է տարբեր բնական ռեսուրսների առկայությանը:

Թույլ կողմեր.

• Սեյսմիկ ակտիվություն: Իրանը գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ գոտում, ինչը մեծացնում է երկրաշարժերի վտանգը:
• Ջրային ռեսուրսների սահմանափակում: Չոր կլիմայի և լեռնային ռելիեֆի պատճառով երկիրը չունի հարուստ ջրային ռեսուրսներ, ինչը դժվարացնում է գյուղատնտեսության և ջրամատակարարման ոլորտները:

2. Իրանի պետական կարգը և դրա առանձնահատուկ գծերը

Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը ունի յուրահատուկ պետական կառավարման համակարգ, որը համադրում է իսլամական օրենքները և ժողովրդավարական տարրերը:

Առանձնահատուկ գծեր.

• Հոգևոր առաջնորդի գերակայություն: Երկրի բարձրագույն իշխանությունը հանդիսանում է Վելի եֆ-Աֆին՝ հոգևոր առաջնորդը, որն ունի լայն լիազորություններ և վերահսկում է պետական քաղաքականությունը:
• Ժողովրդավարական ինստիտուտներ: Կառավարության ղեկավարն է նախագահը, որը ընտրվում է ժողովրդի կողմից: Սակայն նրա լիազորությունները սահմանափակված են հոգևոր առաջնորդի կողմից:
• Շարիաթի օրենքների կիրառություն: Պետության օրենսդրությունը հիմնված է իսլամական շարիաթի վրա, ինչը ազդում է հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտների վրա:

3. Իրանի բնակլիմայական պայմանների գնահատում՝ տնտեսության տարբեր ոլորտների տեսանկյունից

Իրանը բնութագրվում է բազմազան կլիմայական պայմաններով՝ չոր անապատայինից մինչև խոնավ մերձարևադարձային:

• Գյուղատնտեսություն: Չոր կլիման և ջրային ռեսուրսների պակասը սահմանափակում են գյուղատնտեսական արտադրությունը: Այնուամենայնիվ, որոշ շրջաններում հնարավոր է մշակել ցորեն, բամբակ, մրգեր և այլ մշակաբույսեր:
• Էներգետիկա: Բարձր ջերմաստիճանները և արևային ճառագայթման բարձր մակարդակը նպաստում են արևային էներգիայի զարգացմանը:
• Արդյունաբերություն: Բազմազան կլիմայական պայմանները և բնական ռեսուրսների առկայությունը նպաստում են արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի զարգացմանը, սակայն ջրի պակասը կարող է խոչընդոտել որոշ արտադրական գործընթացների:

4. Իրանի համաշխարհային նշանակության օգտակար հանածոները

Իրանը հարուստ է բնական ռեսուրսներով, որոնք մեծ նշանակություն ունեն համաշխարհային տնտեսության համար:

• Նավթ և բնական գազ: Իրանը ունի աշխարհի խոշորագույն նավթային և գազային պաշարներից մեկը, ինչը դարձնում է երկիրը էներգետիկայի ոլորտի կարևոր խաղացող:
• Մետաղական հանքանյութեր: Երկիրը հարուստ է պղնձի, երկաթի, քրոմի, մանգանի և այլ մետաղական հանքանյութերով, որոնք կարևոր են մետալուրգիայի և արդյունաբերության համար:
• Ոչ մետաղական հանքանյութեր: Իրանում կան նաև մեծ պաշարներ աղի, գիպսի, կաոլինի և այլ ոչ մետաղական հանքանյութերի, որոնք օգտագործվում են շինարարության և քիմիական արդյունաբերության մեջ:

5. Իրանի կլիմայի ազդեցությունը երկրի բնական և տնտեսական պայմանների վրա

Իրանի կլիման զգալի ազդեցություն ունի երկրի բնական և տնտեսական պայմանների վրա:

• Բնական պայմաններ: Չոր կլիման և անապատային տարածքները սահմանափակում են բուսական և կենդանական աշխարհը, ինչպես նաև ջրային ռեսուրսների հասանելիությունը:
• Տնտեսական պայմաններ: Ջրի պակասը և չոր կլիման սահմանափակում են գյուղատնտեսության զարգացումը, սակայն նպաստում են էներգետիկայի, հատկապես նավթարդյունաբերության և արևային էներգիայի զարգացմանը:

Առաջադրանքներ․
1) Տրված են երկու շրջանագծեր, որոնք ունեն մեկ ընդհանուր կետ:

r1-ը և r2-ը համապատասխանաբար մեծ և փոքր շրջանագծերի շառավիղներն են:
Ընտրիր ճիշտ պնդումը:
1. OB>r₁+r₂
2. r₁+r₂=OB
3. r₁+r₂>OB

2) Տրված են հետևյալ երկու շրջանագծերը, որոնք ընդհանուր կետեր չունեն:

r₁-ը և r₂-ը համապատասխանաբար մեծ և փոքր շրջանագծերի շառավիղներն են:
Ընտրիր ճիշտ պնդումը:
1. r₁−r₂=AC
2. AC<r₁−r₂
3. AC=r₁+r₂

3) Գտիր ED-ն, եթե AC= 4 սմ, իսկ շրջանագծերի կենտրոնների միջև հեռավորությունը 5 սմ է: 

4) Գծիր տրված O և B կենտրոններով մեկ ընդհանուր կետ ունեցող շրջանագծեր, որոնց շառավիղները հավասար են՝ r₁=28 սմ և r₂=10 սմ: Հաշվիր OB հեռավորությունը:

1)Շրջանագծին ներգծած է ABCD քառանկյունը, որի մեջ <A=104^o և <B=71^o։ Գտեք անկյուններ C-ն և D-ն։

∠C=76∘, ∠D=109∘

2)Արդյոք կարելի՞ է տրված ABCD քառանկյանը արտագծել շրջանագիծ, եթե՝

ա)<A=64^o, <B=95^o, <C=106^o

բ)<A=72^o, <B=69^o, <D=111^o

գ)<A=90^o, <C=90^o, <D=80^o

դ)<A=2α, <B=5α^o, <C=7α^o ,<D=4α

3)

4)Տրված է MK+EF=40: P_MEFK -?

5)Տրված է NE=MF:  EF+MN -?