Month: February 2025

Posted in Պատմություն 8

Պատմություն

Posted on by mhermskh

Առաջադրանքներ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված, որ XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման
ղեկավարումը ստանձնեց հայոց եկեղեցին։
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էին XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման գործը կապում արևմտաեվրոպական երկրների հետ։
գ. Վերլուծի՛ր։ Որքանո՞վ էին իրատեսական Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը։ Որո՞նք էին եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի շահերը Հայաստանի ազատագրության հարցում։

Ճանաչի՛ր ազդեցությունը. Սղնախների կարևորությունը Արցախում և Սյունիքում

Սղնախները՝ ռազմական ամրացված բնակավայրերը, մեծ նշանակություն ունեին Արցախում և Սյունիքում՝

  1. Պաշտպանական դեր – Սղնախները բնական բերդեր էին, որոնք պաշտպանում էին տեղի հայ բնակչությանը օտար նվաճողների հարձակումներից։
  2. Ազատագրական շարժման հենակետեր – Դրանք ծառայել են որպես ապստամբական կենտրոններ, որտեղ համախմբվում էին զինյալ խմբերը։
  3. Կազմակերպված դիմադրության ամրապնդում – Սղնախներն ապահովում էին կռվող ուժերի ռազմական կեցությունը, զենքի պահեստավորումը և մարտական պատրաստությունը։
  4. Ազգային ինքնության պահպանություն – Դրանք օգնում էին պահպանել հայերի ինքնավարությունը և խթանում էին ապագա ազատագրական պայքարները։

Ընդհանրացրո՛ւ. Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումների անհաջողության պատճառները

  1. Խոշոր տերությունների հակասություններ – Օսմանյան, Պարսկական և Ռուսական տերությունները ձգտում էին իրենց ազդեցությունը տարածել Հայաստանում, ինչը խոչընդոտում էր հայերի միասնական ազատագրական պայքարը։
  2. Ներքին ռեսուրսների սակավություն – Չնայած հայկական ուժերի հերոսական պայքարին, թվաքանակի և զինվածության պակասը թույլ չէր տալիս դիմակայել ուժեղ կայսրություններին։
  3. Քաղաքական մեկուսացում – Արևմտաեվրոպական երկրները, որոնցից հայերը հույս ունեին օգնություն ստանալ, չունեին լուրջ հետաքրքրություն Հայաստանի ազատագրության հարցում։
  4. Պարսկաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջամտությունը – Երկու մեծ տերություններն էլ փորձում էին խեղդել հայերի ինքնավարական փորձերը, որպեսզի պահեն իրենց գերիշխանությունը տարածաշրջանում։

Գնահատի՛ր. Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչման և դրամ հատելու իրավունքի պատճառները

Պարսկաստանի շահ Թահմասպ II-ի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և նրան դրամ հատելու իրավունքի տրամադրումը պայմանավորված էր մի քանի գործոններով՝

  1. Պարսկաստանի քաղաքական շահերը – Թահմասպ II-ը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը տարածաշրջանում և օգտագործել Դավիթ Բեկի ուժերը օսմանյան սպառնալիքի դեմ։
  2. Դավիթ Բեկի ռազմական հաջողությունները – Նրա ղեկավարած հայ զորքերը բազմիցս հաղթանակներ էին տարել, ինչը ստիպում էր Պարսկաստանին ընդունել նրա իշխանությունը։
  3. Տեղական աջակցություն ապահովելու փորձ – Թահմասպ II-ը ցանկանում էր, որ հայերը դառնային նրա դաշնակիցները, ինչը կնպաստեր պարսկական վերահսկողության ամրապնդմանը տարածաշրջանում։
Posted in Հանրահաշիվ 8

Միջակայքերի պատկերումը թվային ուղղի վրա

Posted on by mhermskh

Առաջադրանքներ․
1) Անվանեք թվային բազմությանը պատկանող բոլոր ամբողջ թվերը՝
ա)[-3;1] — -3, -2, -1, 0, 1
բ)(-3;1) — -2, -1, 0
գ)[-3;1) — -3, -2, -1, 0
դ)(-3;1] — -2, -1, 0, 1
ե)[-2;3] — -2, -1, 0, 1, 2, 3
զ)(-2;3) — -1, 0, 1, 2
է)[-2;3) — -2, -1, 0, 1, 2
ը)(-2;3] — -1, 0, 1, 2, 3

2) Պատկերեք նշված բազմությունները թվային ուղղի վրա՝
ա)[3;5]

բ)(3;5)

գ)[3;5)

դ)(3;5]

ե)[-2;+∞)

զ)(-2;+∞)

է)(-∞;-2)

ը)(-∞;-2]


3) Պատկանու՞մ է արդյոք -2 թիվը թվային բազմությանը (գրառումը կատարեք ∈ և ∉ նշանների օգնությամբ):
ա) -2∈[-3;0]
բ) -2∉(-2;3)
գ) -2∈(-∞;-2]
դ) -2∈(-3;+∞)
ե) -2∉N
զ) -2∈Z
է) -2∉Q
ը) -2∉R

4) Անվանեք թվային բազմությանը պատկանող երեք ամբողջ թվեր՝
ա)[0;+∞) — 0, 1, 2
բ)(0;+∞) — 1, 2, 3
գ)(-∞;1) — -3, -2, -1
դ)(-∞;1] — -1, 0, 1

5) Գրառեք նշանակումը և պատկերեք նշված բազմությունները թվային ուղղի վրա՝
ա)2-ից 4 փակ միջակայքի (հատվածի)
բ)2-ից 4 բաց միջակայքի
գ)2-ից 4 կիսաբաց միջակայքի՝ 4-ը ներառած
դ)2-ից 4 կիսաբաց միջակայքի՝ 2-ը ներառած
ե)5-ից +∞ միջակայքի
զ)5-ից +∞ կիսաբաց միջակայքի
է) -∞-ից 0 միջակայքի
ը) -∞-ից 0 կիսաբաց միջակայքի

6) Պատկանու՞մ է արդյոք 2/3 թիվը թվային բազմությանը (գրառումը կատարեք ∈ և ∉ նշանների օգնությամբ):
ա) 2/3∉(0;1]
բ) 2/3∈[1;2]
գ) 2/3∈(-∞;2/3]
դ) 2/3∉(2/3;+∞)
ե) N
զ)Z
է)Q
ը)R

Posted in Հանրահաշիվ 8

Թվային անհավասարությունների հատկությունները

Posted on by mhermskh

Առաջադրանքներ․
1)Նշեք նշված թվերից մեկից մեծ և մյուսից փոքր թիվ։ Պատասխանը գրեք կրկնակի անհավասարության տեսքով`
ա) 3 և 5; 3 > 4 > 5
բ)-25 և-29; -25 > -26 > -29
գ) 2,4 և 2,404; 2,4 < 2,403 < 2,404
դ) 2,5 և 2,6; 2,5 < 2,55 < 2,6
ե)-3,71 և -3,72; -3,71 > -3,715 > -3,72
զ) -0,501 և 0,6; -0,501 < 0,5 < 0,6
2) Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստացեք նոր ճշմարիտ անհավասարություն՝ գումարելով նրա երկու մասերին միևնույն թիվը՝
ա) 15 < 20, 20 < 25
բ) 1,1 < 1,2, 2,1 < 2,2
գ) 5 > 4, 10 > 9
դ) 1,3 ≥ 1,2, 2,3 ≥ 2,2
ե) 2,5 < 3, 4,5 < 5
զ) 5 ≤ 6, 7 ≤ 8
3) Երկու ճշմարիտ անհավասարությունների հիման վրա կատարեք եզրակացություն։
Օրինակ 3 < 15 և 15 < 20, նշանակում է 3 < 20 :
ա)-5 < 0 և 0 < 2 = -5 < 2
բ) 2 > 1 և 1 > 0 = 2 > 0
գ) -3,7 > -4 և -4 > -7 = -3,7 > -7
դ)-2 < 0 և 0 < 2 = -2 < 2
ե) 2,(1) > 2 և 2 > 1,(6) = 2,1 > 1,6
զ) 0,(5) < 0,(6) և 0,(6) < 0,(67) = 0,5 < 0,67
4) Բազմապատկեք ճշմարիտ թվային անհավասարությունները`
ա) 14 > 10 և 2 > 1 = 28 > 10
բ) 5 > 3 և 6 > 5 = 30 > 15
գ) 6 < 7 և 2 < 3 = 12 < 21
դ) 8 < 9 և 1 < 2 = 8 < 18
5) Գումարեք ճշմարիտ թվային անհավասարությունները՝
ա) 14 > 11 և 10 > 9 = 24 > 20
բ) -2 > -3 և 3 > 2 = 1 > -1
գ) -6 < -5 և 2 < 3 = -4 < -2
դ) -8 < 0 և 8 < 9 = 0 < 1
6) Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստացեք ճշմարիտ անհավասարություն, որում յուրաքանչյուր թիվ փոխարինված է իր հակադիրով։
Օրինակ, քանի որ 19 > 13, ապա -19 < -13
ա) 3 > 0 = -3 < 0
բ) 5 > -1 = -5 < 1
գ) -9 < -1 = 9 > 1
դ) -5 < -1 = 5 > 1
ե) 9 > -2 = -9 < 2
զ) 0 < 3 = 0 > -3

Posted in Կենսաբանություն 8

Հյուսվածքային հեղուկ, ավիշ

Posted on by mhermskh

Պատասխանել հետևյալ հարցերին․
1. Ներկայացնել սրտի կառուցվածքը:
Սիրտը պատված է  շարակցահյուսվածքային թաղանթով, որը անվանում են սրտապարկ։ Այն անդադար արտադրում է քիչ քանակությամբ հեղուկ, որը օգնում է թուլացնել շփման ուժը, երբ սիրտը կծկվում է։ Սիրտը բաժանված է 2 մասի, յուրաքանչյուրը ունի նախասիրտ և փորոք, նախասրտերը և փորոքները հաղորդակցվում են անցքերով, որոնցում կան փեղկավոր փականներ: Սրտի աջ նախասրտի և աջ փորոքի բացվածքի սահմանում գտնվում են եռափեղկ փականներ, իսկ ձախ նախասրտի ու ձախ փորոքի բացվածքի սահմանում` երկփեղկ փականները: Սրտից դուրս եկող թոքային զարկերակի և աորտայի ներսում կան կիսալուսնաձև փականներ, որոնք արգելակում են արյան հետադարձ շարժումը թոքային զարկերակից և աորտայից դեպի սիրտ: Սիրտը ունի ինքնավարության հատկություն, որի շնորհիվ նա պահպանում է իր ռիթմիկ աշխատանքը անկախ նյարդային և հումորալ ազդեցությանը։
2. Ներկայացնել արյան շրջանառության մեծ և փոքր շրջանը։
3. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում հյուսվածքային հեղուկը և ավիշը։
Հյուսվածքային հեղուկը ձևավորվում է, երբ հյուսվածքներում արյան մազանոթների պատերից արյան պլազմայի մի մասը սննդաթյութերի հետ անցնում է միջբջջային տարածություն։ Հյուսվածքային հեղուկից որոշ նյութեր լուծված վիճակում թափանցում են ավշային անոթներ, որից հետո այդ հեղուկը կոչվում է ավիշ:

Posted in Երկրաչափություն 8

Եռանկյանը ներգծյալ և արտագծյալ շրջանագծեր

Posted on by mhermskh

1)Շրջանագծին ներգծված է ABC եռանկյունն այնպես, որ AB-ն տրամագիծ է։ Գտեք եռանկյան անկյունները, եթե՝

ա) U BC=1340
67,23, 90

բ)U AC=700 
35,90, 55

2)Շրջանագծին ներգծված է BC հիմքով ABC հավասարասրուն եռանկյունը։ Գտեք եռանկյան անկյունները, եթե U BC=1020։


64.5 64.5 51:

3)Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 13 սմ է, իսկ էջերի գումարը՝ 17 սմ։ Գտեք եռանկյան ներգծյալ շրջանագծի շառավիղը։

17-13=4
4:2=2

4)Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 15 սմ է, իսկ պարագիծը՝ 36 սմ։ Գտեք այդ եռանկյան ներգծյալ շրջանագծի շառավիղը։
21-15=6
6:2=3

5)ABC եռանկյանը արտագծված է շրջանագիծ։ Գտեք այդ շրջանագծի շառավիղը, եթե AC=24սմ, <A=600, <B=300 ։

AB=48
r=48:2=24

Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական քերականություն․ գոյականական անդամի լրացումներ․14.02․2025

Posted on by mhermskh

257.Կետերը փոխարինիր ինչպիսի՞ կամ ո՞ր հարցերին պատասխանող բառերով կամ բառակապակցություններով (որոշիչներով):

Օրինակ`

 Զուլալ  ջրով լվացվեց: Սարերից եկող ջրով լվացվեց:
դաշտային ծաղիկներն օրորվում են մեղմ զեփյուռից:
հոռդարատ Գետը ողողել էր փոքր քաղաքի տներն ու պարիսպները:
հոգնած ճանապարհորդը պատմում էր մեծ անապատի մասին:
Գետը սիրուն շղարշով էր ծածկվել:
Լեռների մեծ ստվերները ծածկել էին արարատյան դաշտերն ու հովիտները: Հնէաբանները 1343 թվականի դամբարանից հին գործիքներ գտան:

258.Ընդգծված ծավալուն որոշիչները (որոշիչ բառակապակցությունները) գրի՛ր որոշյալից հետո: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Անտառաբնակ բուի նման մի կին քաշում էր գանգակի պարանր: Զանգակի պարանը քաշում էր մի կին` նման անտառաբնակ բուի:

 Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:

այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան, Սրտաբուխ ու մտերիմ։
 Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:

   մի ժպիտ թառել էր դեմքին Գարնան երեկոյի նման գգվող։   

Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք
էին ներշնչում:

հարգանք էին ներշնչում Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը։


Անտառային հավերժահարսի  նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

մի աղջիկ հանկարծ Անտառային հավերժահարսի  նման։ փայտահատին մոտեցավ Անտառային հավերժահարսի  նման։


մի կին անցնում էր մեր փողոցով: Երկարոտն ու նրբակազմ տեսքով։


 
 Գազանիկը երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով մարդու ձեռքերին  թաթեր ուներ:

259.Տրվսւծ ծավալուն որոշիչներն ավելացրո՛ւ ընդգծված գոյականներին այնպես, որ լինեն նրանցից առաջ և հետո: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց: Ջրաղացը լռել էր արդեն: — Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց ջրաղացը լռել էր արդեն:
Ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց, լռել էր արդեն:
Արդեն լռել էր ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց:

Խուճապահար թռչունի նման: Մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:
Վերջալույսի շողերով օծված: Լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:
Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած: Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

մի աղջիկ` Խուճապահար թռչունի նման մոտեցավ հավաքվածներին:Վերջալույսի շողերով օծված, լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:Կարկաչուն ու հստակ ձայնը, գլուխը գցած հավաքում էր բոլորին եկեղեցում:

260.Նախորդ վարժության օրինակների օգնությամբ բացատրի՛ր, թե ե՛րբ և ինչպե՛ս է տրոհվում ծավալուն որոշիչը (որոշիչ բառակապակցությունը):

261.Հարցական դերանունները փոխարինի´ր համապատասխան որոշիչ բառակապակցություններով:

Հեռագիրը`ի բերել էին գիշերը:
Ծաղիկը` շատ գեղեցիկ է, դաշտում կարծես միակն էր:
Աշունը շուկան լցրել է թարմ մրգերով` ինչպիսի՞՞:
Նրա հիասթափությունը մատնում էին գեղեցիկ աչքերը` ինչպիսի՞:
Մի ժպիտ` ինչպիսի՞, թառել էր դեմքին:

262.Կետադրի՛ր:

Ընկերս զվարթ ու կատակաբան շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին:
Կանաչազարդ դաշտավայրը ցողված վաղորդյան մարգարիտներով վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով:
 Այդ առավոտ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր ծաղկազգեստ ու բուրող:
Մայրամուտին ծովը շառագույն ու հանդարտ հանկարծ ալեկոծվեց:

Ընկերս զվարթ ու կատակաբան, շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին: Կանաչազարդ դաշտավայրը, ցողված վաղորդյան մարգարիտներով, վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով: Այդ առավոտ՝ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր՝ ծաղկազգեստ ու բուրող: Մայրամուտին ծովը՝ շառագույն ու հանդարտ, հանկարծ ալեկոծվեց:

263.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր հատկացուցիչներով:

 Ո՞ւմ-մի մարդու աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր:
Միշտ հիշում է ո՞ւմ խոսքը- իր հայրիկի:
Ինչի՞- գետի ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:
Ինչի՞- ծառի արմատները շատ խորն էին թափանցել:
Ինչի՞- ֆլորիդայի փողոցները լայն էին և ուղիղ:

264.Ընդգծված բառերին ավելացրո՛ւ հատկացուցիչ լրացումներ, որոնք ցույց տան, թե դրանք (հատկացյալները) ո՛ւմ, կամ ինչի՛ն են պատկանում կամ վերաբերում:

Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել:
Սիրով կարդում էր բանաստեղծությունները:
Երեկոն շատ խաղաղ էր:
Խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:
Հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել՝ Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել իր ծովի մեջ:շ

Սիրով կարդում էր բանաստեղծությունները՝ Սիրով կարդում էր իր սիրած գրողի բանաստեղծությունները:

Երեկոն շատ խաղաղ էր՝ Անհամբեր սպասվող երեկոն շատ խաղաղ էր:

Խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր՝ Արժեքավոր խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:

Հրամանները շատ արագ էին կատարվում՝ Նրա տված հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

265.Նախադասություններն ընդարձակի´ր` ընդգծված հատկացուցիչի և հատկացյալի միջև ավելացնելով փակագծում տրված բառակապակցությունը: Կետադրությանն ուշադարությո´ւն դարձրու:

Օրինակ`

Արեգակի խավարումը  սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ: (ընդամենը մի քանի րոպե տևող) – Արեգակի` ընդամենը մի քանի րոպե տևող խավարումը սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ:

Նոբելի գործարանները ցրված էին Եվրոպայով մեկ: (պայթուցիկ նյութեր արտադրող)
Նոբելի կտակր կարծես թե հակասում էր նրա ապրած կյանքին: (մարդության խաղաղասիրությունն ու զարգացումը խթանող)
Վիկտոր Համբարձումյանը դարձավ աստղաֆիզիկայի ամբիոնի առաջին վարիչը: (իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված)
Նա նկատեց, որ փայտանյութի բաղադրությունր ինչ-որ բանով խաղողի շաքարն է հիշեցնում (թղթի ու արհեստական մետաքսի վերածվող):
Քիմիկոսներն էին ելք փնտրում այդ երկրների բնակչությանն օգնելու: (գյուղատնտեսական մթերքների կարիք ունեցող)

266.Ընդգծված հատկացուցիչների և հատկացյալների կապը հստակ ցույց տալու համար կա՛մ շարադասությունը փոխիր, կա՛մ կետադրիր:

Առագաստանավի անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա:
Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:

Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:
Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքր ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:
Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներր մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:

  1. Առագաստանավի անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր факт կա:
    → Նավապետի՝ անցյալ դարում ապրած առագաստանավի գրառումներում, կա մի հետաքրքիր факт:
  2. Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:
    → Խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար, հաճախացան վարելահողերի, որոնցում անտառներ հատվել էին ընդարձակման նպատակով:
  3. Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:
    → Բարեկամը, որը պաշտպանում է հողը սև մրրիկներից, անտառն է:
  4. Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքը ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:
    → Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև ծուխը, որը ծածկում է արևի դեմքը անտառային հրդեհներից, և հրաբխային մուրը:
  5. Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
    → Որպես «մանանա» քարաքոսը, մարդիկ հավաքում էին գետնին ցրված հատիկները ու պատրաստում ալյուր:
  6. Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներ մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:
    → Շիթերը, որոնք մաշեցնում են լեռնային ապարները անձրևների և հալոցքի ջրով, քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:
  7. Առագաստանավի անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա:
    → Գրառումներում, որոնք վերաբերում էին անցյալ դարում ապրած նավապետին, կա մի հետաքրքիր փաստ:
  8. Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:
    → Վարելահողերի, որոնցից անտառներ հատվել են ընդարձակման համար, հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:
  9. Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:
    → Անտառն է այն բարեկամը, որը պաշտպանում է հողը սև մրրիկներից:
  10. Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքը ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:
    → Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև ծուխը, որը ծածկում է արևի դեմքը անտառային հրդեհներից, և հրաբխային մուրը:
  11. Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
    → Ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման, գետնին ցրված հատիկները, որոնք մարդիկ հավաքում էին, օգտագործվում էին ալյուր սարքելու համար:
  12. Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներ մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:
    → Շիթերը, որոնք մաշեցնում են լեռնային ապարները անձրևների և հալոցքի ջրով, քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:

267.Տրված նախադասությունների ընդգծված անդամները համեմատի՛ր. Բ խմբի լրացումներն ինչո՞վ են տարբերվում Ա խմբի որոշիչներից: Փորձի՛ր բացատրել, թե ինչո՛ւ են դրանք բացահայտիչ կոչվում:

Ա. Մեծ գիտնական Նյուտոնը քիչ աշակերտներ է ունեցել:
 Բ. Նյուտոնը` մեծ գիտնականը, քիչ աշակերտներ է ունեցել:

Ա. Մի օր նրա դուռը թակեց նախկին ծովագնաց էդմունդ Հալեյը:
Բ. Մի օր նրա դուռը թակեց էդմունդ Հալեյր` նախկին ծովագնացը:

Ա. «Թագավորական աստղագետ» Հալեյը հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:


Բ. Հալեյը` «Թագավորական աստղագետը», հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:

Ա. Մեծ գիտնական Նյուտոնը քիչ աշակերտներ է ունեցել: Բ. Նյուտոնը՝ մեծ գիտնականը, քիչ աշակերտներ է ունեցել:

Ա. Մի օր նրա դուռը թակեց նախկին ծովագնաց էդմունդ Հալեյը: Բ. Մի օր նրա դուռը թակեց էդմունդ Հալեյ՝ նախկին ծովագնացը:

Ա. «Թագավորական աստղագետ» Հալեյը հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները: Բ. Հալեյը՝ «Թագավորական աստղագետը», հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:

268.Ընդգծված որոշիչներն ըստ օրինակի դարձրո՛ւ բացահայտիչ: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:
Օրինակ`

Սիրո աստվածուհի Աստղիկը լողանում էր Արածանիի ջրերում:  Աստղիկը` սիրո աստվածուհին, լողանում էր Արածանիի ջրերում:
Հայաստանի ամենամեծ լիճ  Սևանից սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:
Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի  արքայադստերը:
Զորքր պաշարում է երկրի մայրաքաղաք Նինվեն ու սպասում նոր հրամանի:
Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ  մարդ Նազարից: Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում:
 Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից:
Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում:

Հայաստանի ամենամեծ լիճ, Սևանը, սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի՝ արքայադստերը:Զորքր պաշարում է երկրի մայրաքաղաք՝ Նինվեն, ու սպասում նոր հրամանի:Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ մարդ՝ Նազարից: Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում:Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը՝ իր հայրենիք՝ Իտալիայի թշվառ վիճակից:Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ՝ Կարոյով, հպարտանում:

269.Հարցական դերանունների փոխարեն համապատասխան բացահայտիչներ գրի՛ր:

Միքայելը` իմ ենկերը, երեկ մեր տանն էր:
Տանտիրուհուց,`որը մայրիկս ընկերուհիներ, հեռագիր էր ստացել:
Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` իր շան՞ երևալուն:
Մայրը որդուց` որին շատ էր սիրում։, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ:
Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը` իր սիրելի տիրոջը:
Հրազդանը` ֆուտբոլային թիմը Երևանով է անցնում:

270.Կետադրի՛ր:

Մենք ես ու Ցոլակը մտանք բակ:
Ընկերներս գլխաբաց չթե հասարակ շապիկով երկու տղա քայլում էին գետափով:
Ես ու իմ ընկերը Անդոն հաց ենք տանում նրա հոր բրուտ Ավագի համար:
Կարմիր շորերով աղջիկը այդ բարձրահասակ երեխան հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին:
Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի:
Քամին աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին վայրագ ուժով խառնեց- պղտորեց գետի անշարժ ջրերը:
Մեր երեխաներիս աչքը չէր հեռանում արագիլներից:
Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը Բաֆուտի Ֆոնը:
Ծառերից հազարամյա կաղնիներից կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակ

Մենք, ես ու Ցոլակը, մտանք բակ: Ընկերներս, գլխաբաց չթե հասարակ շապիկով, երկու տղա քայլում էին գետափով: Ես ու իմ ընկերը, Անդոն, հաց ենք տանում նրա հոր՝ բրուտ Ավագի համար: Կարմիր շորերով աղջիկը, այդ բարձրահասակ երեխան, հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին: Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն՝ դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի: Քամին, աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին, վայրագ ուժով խառնեց-պղտորեց գետի անշարժ ջրերը: Մեր երեխաներիս աչքը չէր հեռանում արագիլներից: Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը՝ Բաֆուտի Ֆոնը: Ծառերից, հազարամյա կաղնիներից, կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակը:

Posted in Երկրաչափություն 8

Շրջանագծի աղեղի աստիճանային չափը

Posted on by mhermskh

1) Գծագրերում գտնե՛լ ABC անկյունը․

360-120=240
240/2=120o

180/2=90o
120-90=30o

50*2=100o
360-100=260o
260/2=130o

180/2=90o
90+30=120o

30*2=60o
180-60=120
120/2=60o

2) Գծագրերում գտնել x աղեղը․

15+30=45
180-45=135o

45*2=90o
180-90=90o
360-90=270o

3) Գծագրերում գտնել x անկյունը․

180-78=102o
180-102=78o
78/2=39o

180-124=56
56/2=28o

4) Գտնել անհայտ անկյունները․

37*2=74o
180-74=106o
180-37=143o
143-90=53o

Posted in Հանրահաշիվ 8

Առաջին աստիճանի մեկ անհայտով անհավասարումներ

Posted on by mhermskh

1)Կոորդինատային առանցքի վրա պատկերեք միջակայքը՝

ա)(-2; 7)

բ)(-17; 34)

գ)(1234; 1398)

դ)(-∞; 0)

ե)(0; +∞)

զ)(-∞; -3)

է)(2; +∞)

ը)(-∞; +∞)

թ)(- 1/3; 0,5)

2)Ինչպիսի՞ նշան (<; =; >) պետք է դնել a և b թվերի միջև, եթե a-b տարբերությունը՝

ա)դրական թիվ է a>b

բ)բացասական թիվ է a<b

3)Նկարում պատկերված միջակայքերը գրեք անհավասարությունների նշանների օգնությամբ։

xE(1;+∞)

4)Կոորդինատային առանցքի վրա պատկերեք բոլոր այն թվերը, որոնք բավարարում են նշված անհավասարումներին՝

ա)x > 0

բ)x < 3

գ)x > 3579

դ)x < -2

ե)x > -1748

զ)x < 0,00006

5-րդ առաջադրանքի պատասխանները՝

ա) Եթե x>ax > ax>a, ապա x−a>0x – a > 0x−a>0 (դրական)։
բ) Եթե x<ax < ax<a, ապա x−a<0x – a < 0x−a<0 (բացասական)։

6-րդ առաջադրանքի պատասխանները՝

Պարզենք՝ x=3x = 3x=3 համարվում է՞ անհավասարության լուծում.

ա) x>0x > 0x>0 → Ճիշտ է
բ) x>−2x > -2x>−2 → Ճիշտ է
գ) x<3.1x < 3.1x<3.1 → Ճիշտ է
դ) −3<x<3-3 < x < 3−3<x<3 → Սխալ է
ե) 2.(8)<x<3.12.(8) < x < 3.12.(8)<x<3.1 → Ճիշտ է

Posted in Կենսաբանություն 8

Կենսաբանություն

Posted on by mhermskh
  • Ներկայացնել սրտի կառուցվածքը

  • Սիրտը կենսական օրգան է, որը պատասխանատու է արյան շրջանառության ապահովման համար: Այն տեղակայված է կրծքավանդակում, ունի կոնաձև ձև և բաղկացած է չորս խոռոչներից՝
  • Աջ նախասիրտ,
  • Աջ փորոք,
  • Ձախ նախասիրտ,
  • Ձախ փորոք

  • Ներկայացնել արյան շրջանառության մեծ և փոքր շրջանը։
  • Մեծ շրջան (մարմնային շրջան)
  • Սկսվում է ձախ փորոքից, որտեղից զարկերակային արյունը դուրս է գալիս աորտայով։
  • Արյունը տարածվում է մարմնի բոլոր հյուսվածքներով, ապահովելով թթվածին և սննդանյութեր։
  • Վերադարձող երակային արյունը հավաքվում է վերին և ստորին սիներակի մեջ և վերադառնում աջ նախասիրտ։
  • Փոքր շրջան (թոքային շրջան)
  • Սկսվում է աջ փորոքից, որտեղից երակային արյունը դուրս է գալիս թոքային զարկերակներով։
  • Թոքերում արյունը հագենում է թթվածնով և վերածվում զարկերակային արյան։
  • Թթվածնով հարուստ արյունը վերադառնում է ձախ նախասիրտ թոքային երակներով։

  • Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում հյուսվածքային հեղուկը և ավիշը։
  • Հյուսվածքային հեղուկ
  • Հյուսվածքային հեղուկը արյան պլազմայի այն մասն է, որը դուրս է գալիս մազանոթներից և գտնվում է բջիջների միջև։ Այն ապահովում է սննդանյութերի, թթվածնի և մետաբոլիտների տեղափոխումը բջիջներ և դրանցից։
  • Ավիշ (լիմֆա)
  • Ավիշը հյուսվածքային հեղուկի այն մասն է, որը ներծծվում է ավշային անոթներով։ Ավշային համակարգը մաքրում է օրգանիզմը, պաշտպանում վարակներից և վերադարձնում հեղուկի ավելցուկը արյան մեջ։

Posted in Քիմիա 8

Քիմիական ռեակցիաների տեսակները

Posted on by mhermskh

1.Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և հավասարեցրու.
1. Fe + Cl2 → FeCl3 — միացման
2. CuOH → Cu2O + H2O — քայքայման
3. NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + H2O — փոխանակման
4. KClO4 → KCl + O2 — քայքայման
5. Al + H2SO4 → Al2(SO4)3 + H2 — տեղակալման
6. CuO + HCl → CuCl2 + H2O — փոխանակման
7. Ca + O2 → CaO — միացման
8. Mg(OH)2 + HNO3 → Mg(NO3)2 + H2O — փոխանակման

2.Դասակարգի՛ր անօրգանական նյութերը.

NaClԱղ
SiO2Օքսիդ
H2OՕքսիդ
H2SO4Թթու
K2OՕքսիդ