1. Ինչպե՞ս կարելի է բարձրացնել օրգանիզմի դիմադրողականությունը շնչառական հիվանդությունների նկատմամբ
Օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնելու համար հարկավոր է հետևել մի շարք առողջարար սովորույթների․
- Առողջ սնունդ – Սննդակարգում ներառել վիտամիններով և հակաօքսիդանտներով հարուստ մթերքներ (մրգեր, բանջարեղեն, ընկույզներ, մեղր, սխտոր, կոճապղպեղ):
- Հեղուկների բավարար ընդունում – Ջրի, խոտաբույսերի թեյերի և բնական հյութերի օգտագործումը օգնում է օրգանիզմի մաքրմանը և խոնավությանը:
- Ֆիզիկական ակտիվություն – Ամենօրյա թեթև վարժությունները, քայլքը և շնչառական մարզումները բարելավում են թոքերի աշխատանքը:
- Օդափոխություն և խոնավեցում – Փակ տարածքներում անհրաժեշտ է ապահովել թարմ օդի հոսք և խոնավություն:
- Ճիշտ քուն և հանգիստ – 7-9 ժամանոց լիարժեք քունը ամրացնում է իմունային համակարգը:
- Մրսածության կանխարգելում – Հագնվել եղանակին համապատասխան, խուսափել մարմնի գերտաքացումից կամ գերսառեցումից:
- Վատ սովորույթների հրաժարում – Ծխախոտի և ալկոհոլի չարաշահումը թուլացնում են շնչառական օրգանները:
- Պատվաստում – Անհրաժեշտության դեպքում բժշկի խորհրդով կարելի է պատվաստվել շնչառական հիվանդություններից պաշտպանվելու համար:
2. Որո՞նք են շնչառության հիգիենայի հիմնական կանոնները
- Քթի միջոցով շնչառություն – Միշտ փորձել շնչել քթի միջոցով, քանի որ այն օդը ֆիլտրում, տաքացնում և խոնավեցնում է:
- Օդափոխված և մաքուր միջավայր – Խուսափել ծխով, փոշով կամ այլ վնասակար նյութերով աղտոտված օդից:
- Ճիշտ կեցվածք – Ուղիղ նստել կամ կանգնել, որպեսզի թոքերը լիարժեք կարողանան օդ ընդունել:
- Հաճախակի օդափոխություն – Սենյակը պարբերաբար օդափոխել, հատկապես ձմռանը, երբ խոնավությունը ցածր է:
- Շնչառական վարժություններ – Կատարել հատուկ վարժություններ թոքերի ծավալն ավելացնելու և շնչառությունը բարելավելու համար:
- Քթի և բերանի հիգիենա – Ամեն օր լվանալ քիթը աղաջրով, իսկ բերանի խոռոչը լվանալ հակաբակտերիալ լուծույթներով:
- Վարակներից պաշտպանություն – Հիվանդ մարդկանց հետ շփման ժամանակ կրել դիմակ, պահպանել սոցիալական հեռավորություն:
- Ձեռքերի հիգիենա – Լվանալ ձեռքերը օճառով, հատկապես մրսածության սեզոնին:
3. Ինչպե՞ս են հեռացվում քթի խոռոչ կամ շնչափող ընկած առարկաները
Քթի խոռոչում գտնվող օտար մարմնի հեռացում․
- Խնդրել տուժածին ուժեղ փչել քթով, փակելով մյուս քթանցքը:
- Եթե առարկան չի հեռանում, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի:
- Չի թույլատրվում խորացնել օտար մարմինը՝ փայտիկով կամ այլ միջոցներով:
Շնչափողում գտնվող օտար մարմնի հեռացում․
- Եթե տուժածը հազում է, թողնել, որ ինքնուրույն փորձի հեռացնել օտար մարմինը:
- Եթե շնչառությունը դժվարացել է, անհրաժեշտ է իրականացնել Հեմլիխի հնարքը․
- Տուժածին կանգնեցնել կամ նստեցնել:
- Կանգնել նրա հետևում, գրկել իրանը երկու ձեռքով:
- Մեկ ձեռքը բռունցքի ձևով տեղադրել պորտի և կրծքավանդակի ստորին մասի միջև:
- Մյուս ձեռքով սեղմել բռունցքը՝ կատարելով արագ, դեպի վեր ուղղված շարժումներ (5 անգամ):
- Եթե օտար մարմինը չի դուրս եկել, կրկնել հնարքը կամ անհապաղ դիմել շտապ օգնության:
Մհեր Մկրտչյան 