Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական քերականություն.17.02-19.02

1. Հարցական նախադասություններ

Քրիստին Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը:

  • Ո՞վ փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
  • Քրիստին Լիսկևիչը ի՞նչ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
  • Քրիստին Լիսկևիչը ինչպե՞ս ճանապարհորդեց Երկիր մոլորակի շուրջը։
  • Քրիստին Լիսկևիչը ո՞ւր ճանապարհորդեց։
  • Քրիստին Լիսկևիչը ի՞նչ արեց։

2. Ենթակայի և ստորոգյալի համաձայնեցում

  • Ոչ ոք չի փորձում հասկանալ մյուսներին, բոլորը միայն խոսում են:
  • Փողոցում քայլում էր երկու մարդ:
  • Ժողովուրդը հավաքվել էր հրապարակում:
  • Ճյուղին նստած էր տասը ճնճղուկ:
  • Մի քանի տղա լսում էր:
  • Մի երկու երեխա խաղում էր բակում:
  • Սարի լանջին մի խումբ գառ էր երևում:
  • Հավաքված մարդկանց մի մասը զրուցում էր:
  • Աստղագետների մեծամասնությունը գտնում էր, որ իրենց նախորդներն ուղղակի սխալվել են:

3. Նախադասությունների միացում

  • Աղվեսը մի թուղթ գտավ և այն տարավ գայլին։ (Երկրորդ նախադասության ենթական (աղվեսը) դուրս է գալիս, քանի որ նույնն է առաջինում)
  • Թագավորը ժլատ ու աչքածակ մարդ էր, ուստի հրամայեց, որ կարասը իրեն տան։ (Ենթական դուրս է գալիս, քանի որ նույնն է երկու նախադասությունում)
  • Կղզին լճի հարավ-արևելքում էր և տարբերվում էր հյուսիսային ափից թե՛ բուսականությամբ, թե՛ կենդանիներով։ (Ենթական դուրս չի գալիս, քանի որ պետք է ընդգծվի համեմատությունը)
  • Խեղճ կապիկը պիտի վարժվի նեղլիկ վանդակին, բայց անընդհատ պիտի փորձի դուրս պրծնել այնտեղից։ (Ենթական պահվում է, քանի որ երկու տարբեր գործողություններ են նշվում)
  • Զինվորն իջեցրեց բացովի կամուրջը, ու տիկինը, անցնելով չոր փոսի վրայով, մոտեցավ կոճղերին։ (Ենթական դուրս չի գալիս, քանի որ նոր գործողության համար անհրաժեշտ է)
  • Մառախուղի միջից նախիրն էր մեզ ընդառաջ գալիս, իսկ վարորդը մեքենան արգելակեց։ (Ենթական պահպանվում է, քանի որ երկու տարբեր անձինք են կատարում գործողությունները)
  • Կապիկը կես ժամում խժռեց իմ բերած բանանները և մեր միջև կարծես թե բարեկամություն հաստատվեց։ (Ենթական դուրս է գալիս երկրորդ նախադասությունում, քանի որ անցումն ինքնին հասկանալի է)
  • Որպես խայծ, վանդակի մեջ ես կդնեմ ամենագայթակղիչ բանանները, իսկ տերը, նրան համոզելու համար, առաջինը կմտնի վանդակը։ (Ենթական պահպանվում է, քանի որ գործողությունները տարբեր անձինք են կատարում)

4. Պակասող ստորոգյալների լրացում

  • Մարդիկ հաճախ երկնքին նայում են։
  • Մարդկանց մեծ մասը լուսինը պատկերացնում է ափսեի չափ։
  • Հեռավորությունը սխալ չափվում է մարդկանց կողմից։
  • Արևին նայելուց հետո երկար ժամանակ գունավոր օղակներ մնում էին աչքերի առջև։
  • Իրականում լուսինը փոքր է։
  • Աստղերի միջև հեռավորությունը հսկայական է։

5. Պակասող ստորոգյալների լրացում

  • Նկարում ամենահետաքրքիրը լուսնի կաթնագույն փայլն էր։
  • Նրա տեսած առարկան անորոշ էր։
  • Մթության մեջ բոլոր առարկաները ստվերոտ են։
  • Թռիչքի տևողությունը հինգ ժամ է։
  • Ջերմության աղբյուրը արևն է։
  • Դրա պատճառը նա է։

6. Նախադասությունների ընդլայնում

  • Խելացի ու հոգատար որդիներն անհանգստանում էին։ (Ո՞վ էր անհանգստանում)
  • Քո մտերիմ ընկերդ արդեն գնացել է։ (Ո՞վ էր գնացել)
  • Արշավախումբը դժվարությամբ վերադարձավ ձյունածածկ լեռներից։ (Որտեղի՞ց վերադարձավ)
  • Քո գեղեցիկ երգը գրավեց մարդկանց։ (Ի՞նչը գրավեց մարդկանց)
  • Ծանր վարագույրը դանդաղ փակվեց։ (Ի՞նչը փակվեց)
  • Բարեհամբույր հյուրը խոսելով մոտեցավ։ (Ո՞վ էր մոտենում)

7. Նկարագրող բառեր ավելացնել

  • Աֆրիկայի տաք ու արևոտ ափերին արագավազ ջայլամներն են հսկում խոշոր եղջերավոր հոտերին։
    (Ո՞րտեղ, ի՞նչ ջայլամներ, ի՞նչ հոտեր)
  • Աշխարհի համարյա բոլոր ժողովուրդները դարեր շարունակ պատմում են ջրհեղեղի մասին։
    (Ո՞վ, ինչքան ժամանակ)
  • Այդ երկար ու վտանգավոր ճամփորդության պատմությունը բարդ ու խճճված էր, մանավանդ երբ ինքն էր պատմում։
    (Ո՞ր ճամփորդության, ի՞նչ պատմություն)
  • Այդ ճշգրիտ գծագրած կետում դրված թուղթը կայրվի։
    (Ո՞ր կետում, ի՞նչ թուղթ)
  • Թափանցիկ սառույցի կտորն իր շուրջը ցուրտ է տարածում։
    (Ի՞նչ սառույց)
  • Հզոր լամպի պայծառ ճառագայթներն անդրադառնում էին հայելուց։
    (Ի՞նչ ճառագայթներ, որտեղից)

8. Գոյականներին որոշիչ ավելացնել

  • Մաշված ու հին ձկնորսի ցանցը մի փոքրիկ ձկնիկ ընկավ։
  • Նա ուշադրությամբ նայում էր ալեկոծ ծովի խոշոր ալիքներին։
  • Նավից ապշահար հետևում էին կարմրահեր ու բարձրահասակ հնդկացիներին։
  • Պարզ ու հստակ պատասխանը ճիշտ էր։
  • Չափազանց մանրամասն ու երկար բացատրությունը չհամոզեց։
Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական քերականություն.17.02-19.02

1. Նախադասության ամեն մի բառը կամ բառակապակցությունը փոխարինի՛ր հարցական բառով և ստացի՛ր հարցական նախադասություններ (քանիսը կարող ես):Քրիստին Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց Երկիր մոլորակի շուրջը:

2. Նախադասության  ընդգծված անդամները՝  ենթական ու ստորոգրյալը համաձայնեցրո՛ւ:

Ոչ ոք չեն փորձում հասկանալ մյուսներին, բոլորը միայն խոսում են:

Փողոցում քայլում էին երկու մարդ:

Ժողովուրդը հավաքվել են հրապարակում:

Ճյուղին նստած էին տասը ճնճղուկ:

Մի քանի տղա լսում էին:

Մի երկու երեխա խաղում էին բակում:

Սարի լանջին մի խումբ գառ են երևում:

Հավաքված մարդկանց մի մասը զրուցում են:

Աստղագետների մեծամասնությունը գտնում են, որ իրենց նախորդներն ուղղակի սխալվել են:

3. Տրված զույգ նախադասություններն իրար միացրո՛ւ և, ու,կամ շաղկապներից մեկով և բացատրի՛ր, թե երկրորդ նախադասության մեջ ընդգծված բառը՝  ենթական, ո՛ր դեպքում է դուրս գալիս:Աղվեսը մի թուղթ գտավ: Աղվեսն այդ թուղթը տարավ գայլին:Թագավորը  ժլատ աչքածակ մարդ էր: Թագավորը  հրամայեց, որ կարասը իրեն տան:Կղզին լճի հարավ-արևելքում էր: Կղզին լճի հյուսիսային ափից տարբերվում էր թե՛ բուսականությամբ, թե՛ կենդանիներով:Խեղճ կապիկը պիտի վարժվի նեղլիկ վանդակին: Կապիկն անընդհատ պիտի փորձի դուրս պրծնել այդտեղից:Զինվորն իջեցրեց բացովի կամուրջը: Չոր փոսի վրայով անցնելով՝ տիկինը մոտեցավ կոճղերին:Մառախուղի միջից նախիրն էր մեզ ընդառաջ գալիս: Վարորդը մեքենան արգելակեց:Կապիկը կես ժամում խժռեց իմ բերած բանանները: Մեր միջև կարծես թե բարեկամություն հաստատվեց:Որպես խայծ, վանդակի մեջ ես ամենագայթակղիչ բանանները կդնեմ: Նրան համոզելու համար տերն առաջինը կմտնի վանդակը:4. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող ստորոգյալներ:Մարդիկ հաճախ երկնքին….(ի՞նչ են անում):Մարդկանց մեծ մասը լուսինը…..(ի՞նչ է անում) ափսեի չափ:Հեռավորությունը սխալ….(ի՞նչ է արվում) մարդկանց կողմից:Արևին նայելուց հետո երկար ժամանակ գունավոր օղակներ… (ի՞նչ եղան):Իրականում լուսինը…(ինչպիսի՞ն է):Աստղերի մեջ հեռավորությունը ….(ինչքա՞ն է):5. Կետերի փոխարեն գրի՛ր   ստորոգյալի մաս կազմող համապատասխան բառ կամ բառակապակցություն  (ստորոգելի):Օրինակ`Գրքի արժանիքներից մեկն էլ ….(ի՞նչը)  էր:- Գրքի արժանիքներից մեկն էլ լեզուն էր: Գրքի արժանիքներից մեկն էլ հեշտ կարդացվելն էր:Նկարում ամենահետաքրքիրը լուսնի կաթնագույն….(ի՞նչը) էր: Նրա տեսած առարկան (ինչպիսի՞ն)  էր: Մթության մեջ բոլոր առարկաները ….(ինչպիսի՞ն)  են:  Թռիչքի տևողությունը….(ինչքա՞ն) է:   Ջերմության աղբյուրը ….(ի՞նչ) է:   Դրա պատճառը…(ո՞վ) է:6.Նախադասություններն ընդարձակի՛ր՝  ավելացնելով բառեր կամ բառակապակցություններ, որոնք բնութագրեն  (նկարագրեն, բնորոշեն) ենթակային: Ի՞նչ հարցի են պատասխանում ավելացված լրացումները: Ի՞նչ անուն կտաս դրանց:Օրինակ`Այդ երևույթը բացատրելի է:-Գունային այդ երևույթը բացատրելի է: Մթնշաղի մեջ գույների խամրելու երևույթը բացատրելի է:Որդիներն անհանգստանում էին:Ընկերդ արդեն գնացելէ:Արշավախումբը վերադարձավ լեռներից:Քո երգը գրավեց մարդկանց:Վարագույրը փակվեց:Հյուրը խոսելով մոտեցավ:7. Նախադասության ո՞ր բառին կարող ես` բնութագրող, նկարագրող բառեր կամ  բառակապակցություններ ավելացրո՛ւ: Ի՞նչ հարցի են պատասխանում ավելացված լրացումները: Փորձի՛ր բացատրել, թե դրանք ինչո՞ւ են կոչվում  որոշիչ:Օրինակ` Քաղաքում մարդիկ էին ապրում:-  Մեծ ու քաոսային քաղաքում բարձրահասակ ու կարճահասակ, գեր ու նիհար, կենսասեր, միայն ապրելով ու ստեղծելով երջանիկ մարդիկ էին ապրում:Աֆրիկայի ափերին ջայլամներն են հսկում հոտերին:Աշխարհի համարյա բոլոր ժողովուրդները պատմում են ջրհեղեղի մասին:Այդ ճամփորդության պատմությունը բարդ ու խճճված էր, մանավանդ երբ ինքն էր պատմում:Այդ կետում դրված թուղթը կայրվի:Սառույցի կտորն իր շուրջը ցուրտ է տարածում:Հզոր լամպի ճառագայթներն անդրադառնում էին հայելուց:8. Տրված  նախադասություններն ընդարձակի՛ր` ընդգծված գոյականներին բառով կամ բառակապակցությամբ արտահայտված որոշիչներ ավելացրնելով:Օրինակ` Հայացքը սահում է առարկաների վրայով :- Տարտամ ու անհանգիստ հայացքը սահում էր դես ու դեն ցրված առարկաների վրայով:Ձկնորսի  ցանցը մի ձկնիկ ընկավ: Նայում էր ծովի ալիքներին:Նավից ապշահար հետևում էին հնդկացիներին:Պատասխանը ճիշտ էր:Բացատրությունը չհամոզեց: