Month: March 2025

Ճապոնիայի, Չինաստանի արդիականացման գործընթացը
Համեմատել Մուցուխիտոյին և Սուն Յաթ Սենին. որպես անհատ, իրենց գործունեությունը, բնութագրել ժամանակաշրջանը/ գրել հետազոտական աշխատանք՝ օգտագործելով օտարալեզու աղբյուրները/
Համեմատել Ճապոնիայի և Չինաստանի 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի զարգացման  արդյունքները:

Առաջադրանք
Ավանդական հասարակությունների ճգնաժամը/ պատմել էջ 82-88, հարցերին պատասխանել/

Ավանդական հասարակություն
Ավանդական հասարակությունը բնորոշ էր Օսմանյան տերությանը, Իրանին, Հնդկաստանին, Չինաստանին, Ճապոնիային և մի շարք այլ երկրների։ Նոր դարերի առաջին փուլում այս երկրները շարունակում էին ապրել մինչարդյունաբերական հասարակության պայմաններում։ Նրանց տնտեսության մեջ շարունակում էր տիրապետել ձեռքի աշխատանքը և
ավանդույթների վրա հիմնված աշխատանքի կազմակերպումը։ Ողջ տնտեսությունը կարգավորում էր պետությունը և նրա վատ կառավարման հետևանքով տնտեսությունը գրեթե չէր զարգանում։ Միջնադարյան հասարակությունն ուներ խիստ դասային կառուցվածք։ Գյուղացիները համախմբված էին համայնքներում և գտնվում էին կիսաճորտական վիճակում։ Քաղաքներում արհեստավորներն ու վաճառականները միավորված էին համքարությունների մեջ, սակայն ազատ ապրանք արտադրելու ու վաճառելու իրավունք չունեին։ Յուրաքանչյուր դաս ուներ իր որոշակի իրավունքներն ու պարտականությունները։ Ազգակցական կապերն ու կրոնական պատկանելությունը կարևոր դեր էին խաղում հատկապես մահմեդական երկրներում։ Արևելյան երկրներում կրթությունը հասանելի էր միայն վերնախավին ու կրոնական գործիչներին, ինչի պատճառով բնակչության մեծ մասը մնում էր առանց կրթության։ Միապետը երկրի գլխավոր հողատերն էր, և նրա կամքը պարտադիր էր բոլորի համար։ Պետությունն վերահսկում էր կյանքի բոլոր ոլորտները, իսկ զարգացած պաշտոնեությունը, բանակը, ոստիկանությունը և դատարանը ապահովում էին այդ կարգը։

1. Ի՞նչ է ավանդական հասարակությունը։
Նոր ժամանակներում Արևելքի երկրները իրենց զարգացման մակարդակով բավական հետ էին եվրոպական առաջատար երկրների համեմատ: Գլխավոր պատճառը մինչարդյունաբերական դարաշրջանում ստեղծված հասարակության բնույթն էր։ Այդ հասարակությունը մնաց անփոփոխ, այդ հետևանքով էլ ստացել է ավանդական հասարակություն անվանումը։
2. Թվարկի՛ր ավանդական համարվող երկրներ։
Ավանդական հասարակությունը բնորոշ էր Օսմանյան տերությանը, Իրանին, Հնդկաստանին, Չինաստանին, Ճապոնիային և մի շարք այլ երկրների։

Առաջադրանքներ․

1)Քառակուսու պարագիծը 32 սմ է, իսկ ուղղանկյան կողմերից մեկը՝ 45 սմ։ Գտեք այդ ուղղանկյան մյուս կողմը, եթե հայտնի է, որ նրա և քառակուսու մակերեսները հավասար են։

64:45=64\45

2)Տրված է ABCD քառակուսին։ AD ճառագայթի վրա վերցված է M կետն այնպես, որ <AMB=30^o, և BM=20 սմ։ Գտեք այդ քառակուսու մակերեսը։

100 քմ

3)Անհրաժեշտ է սենյակի՝ 5,5 մ և 6 մ կողմերով ուղղանկյունաձև հատակը ծածկել մանրահատակով։ Դրա համար քանի՞ մանրահատակ կպահանջվի, եթե այդ տախտակներից յուրաքանչյուրն ունի 30 սմ երկարությամբ և 5 սմ լայնությամբ ուղղանկյան ձև։

Մանրահատակների մակերեսը՝ 1=30×5=150 քմ

Պահանջվող մանրահատակի քանակը՝ 2200

4)ABCD ուղղանկյան A անկյան կիսորդը BC կողմը հատում է K կետում։Հայտնի է, որ BK=5սմ , KC=7սմ։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։

5×12=60

5)15 սմ կողմով քառակուսաձև քանի՞ սալիկ կպահանջվի, որպեսզի երեսպատվի 3մ և 2,7մ կողմերով ուղղանկյունաձև պատը։

Մեկ սալիկի մակերեսը՝ 225

Պահանջվող սալիկների քանակը 360

Առաջադրանքներ․
1) Գտեք քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմը հավասար է՝
ա) 1,2 սմ
S=1,2*1,2=1,44սմ²
բ) 3/4 դմ
S=3/4*3/4=9/16դմ²
գ) 3ամբ․1/3 մ
S=10/3*10/3=100/9մ²
2) Ինչպե՞ս կփոխվի քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմերը՝
ա) մեծացվեն 3 անգամ
Կմեծանա 9 անգամ
բ) փոքրացվեն 2 անգամ
Կփոքրանա 4 անգամ
3) Ուղղանկյան կից կողմերը հարաբերում են, ինչպես 4:3, իսկ նրա պարագիծը 28 սմ է։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։
2*7x=28
14x=28
x=28/14=2
S=8*6=48սմ²
4) Որոշեք այն քառակուսու կողմը, որի մակերեսը հավասար է՝
ա) 16 սմ²
4սմ
բ) 25 սմ²
5սմ
գ) 2,25 սմ²
1,5սմ
5) Դիցուք՝ ուղղանկյան կից կողմերն են a-ն b-ն, իսկ մակերեսը՝ S-ը։ Գտեք՝
ա) S-ը, եթե a=8,5 սմ, b=3,2 սմ
S=8,5*3,2=27,2սմ
բ) S-ը a=2/3 սմ, b=1,2սմ
S=2/3*1,2=4/5սմ
գ) b-ն, եթե a=32 սմ, S=684 սմ²
b=684/32=171/8սմ
դ) a-ն, եթե b=4,5 դմ, S=1215 սմ²
a=1215/4,5=27սմ
6) Ուղղանկյան կողմերից մեկը 12 սմ է, իսկ մակերեսը՝ 96 սմ²։ Գտեք այդ ուղղանկյան պարագիծը։
96/12=8
P=12*2+8*2=40ս

Տիգրան Հայրապետյանը (1965-1999) հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան էր, ով իր կարճ, բայց չափազանց արդյունավետ կյանքում կարևոր դեր է ունեցել Հայաստանում քաղաքական վերլուծության և լրագրության զարգացման գործում։

Ժամանակահատվածը, երբ ապրել և գործել է

Տիգրան Հայրապետյանը գործել է 1980-1990-ականներին՝ Հայաստանի համար բարդ և վճռորոշ ժամանակաշրջանում։ 1988-ի Ղարաբաղյան շարժումից հետո, Հայաստանի անկախության տարիներին, քաղաքական, տնտեսական ու սոցիալական խորը փոփոխությունների շրջանում նա ակտիվ մասնակցել է հասարակական-քաղաքական կյանքին՝ վերլուծելով միջազգային ու ներքին քաղաքական գործընթացները։

Նա աչքի էր ընկնում իր սուր վերլուծական մտքով և անկաշկանդ խոսելով՝ հաճախ մատնանշելով խնդիրներ, որոնց մասին շատերը լռում էին։ Նրա հոդվածները, հրապարակային ելույթները և վերլուծությունները կարևոր դեր են ունեցել Հայաստանի քաղաքական կյանքի ընկալման գործում։

Ինչո՞ւ է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի գրադարանը կրում Տիգրան Հայրապետյանի անունը

Տիգրան Հայրապետյանը ոչ միայն քաղաքագետ էր, այլև գիտելիքի տարածման, անկախ մտածողության և ազատ խոսքի ջատագով։ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը, լինելով կրթական նորարարական մոտեցումներով առաջնորդվող հաստատություն, հավատարիմ է այն արժեքներին, որոնց հավատում էր նաև Հայրապետյանը՝ ազատ և քննադատական մտածողություն, ինքնուրույն կրթություն, աշխարհաքաղաքական լայն հայացք։

Գրադարանին նրա անունը տալը խորհրդանշում է այդ արժեքների շարունակականությունը և հարգանքի տուրք է այն գործի համար, որը նա կատարել է՝ նպաստելով մտավոր ազատության և կրթական զարգացմանը Հայաստանում։

Тигран Айрапетян

Тигран Айрапетян (1965–1999) — армянский политолог, журналист, международный аналитик, который, несмотря на свою короткую, но чрезвычайно плодотворную жизнь, сыграл важную роль в развитии политического анализа и журналистики в Армении.

Период, в который он жил и работал

Тигран Айрапетян был активен в 1980–1990-х годах — сложный и переломный период для Армении. После Карабахского движения 1988 года, в годы независимости Армении, в условиях глубоких политических, экономических и социальных перемен он активно участвовал в общественно-политической жизни, анализируя как международные, так и внутренние процессы.

Айрапетян выделялся своим острым аналитическим умом и смелыми заявлениями, часто поднимая вопросы, о которых многие предпочитали молчать. Его статьи, публичные выступления и аналитические материалы сыграли важную роль в формировании политического сознания в Армении.

Почему библиотека образовательного комплекса «Мхитар Себастаци» носит имя Тиграна Айрапетяна

Тигран Айрапетян был не только политологом, но и приверженцем распространения знаний, независимого мышления и свободы слова. Образовательный комплекс «Мхитар Себастаци», являясь инновационным учебным учреждением, придерживается ценностей, в которые верил Айрапетян: свободное и критическое мышление, самостоятельное образование, широкий геополитический взгляд.

Присвоение библиотеке его имени символизирует продолжение этих ценностей и является данью уважения его деятельности, направленной на развитие интеллектуальной свободы и образования в Армении.

Задание: спишите, раскрывая скобки.

1. Люди удивлялись (чему?) (мужество) юноши. 2.Каждое утро девушка восхищалась (чем?) (восход) солнца. 3.Учитель был доволен (чем?) (результат) моей работы. 4.Родители очень беспокоились (о ком?) (сын), бабушка тоже тревожилась (за что?) (здоровье) внука. 5.Хозяин гостиницы был рад (чему?) (приезд) гостей.

1. Люди удивлялись мужеству юноши.
2. Каждое утро девушка восхищалась восходом солнца.
3. Учитель был доволен результатом моей работы.
4. Родители очень беспокоились о сыне, бабушка тоже тревожилась за здоровье внука.
5. Хозяин гостиницы был рад приезду гостей.

Составьте словосочетания, подбирая к глаголам имена существительные.

(Что?) — загрузить , передать,рассказать, предоставить

(Чего?)—бояться, лишиться, ожидать, достичь, сбежать с

(Чему?)—верить, завидовать, радоваться, удивляться

(Чем?)—красить, копать, рисовать, угрожать, увлекаться

ВОПРОСЫ И ЗАДАНИЯ

1.Существует ли на самом деле остров Ахтамар? Где он находится?

Ахтамар — это небольшой остров на озере Ван в Турции. Он известен своим средневековым армянским монастырём Сурб Хач (Святого Креста), который был построен в X веке. Остров расположен в провинции Ван, на востоке Турции, и является популярным туристическим местом благодаря своей богатой истории и живописным пейзажам.

Подготовьте сообщение об этом острове.

Ахтамар — один из самых известных островов озера Ван, расположенного на востоке Турции. Этот небольшой, но живописный остров привлекает внимание своей богатой историей и уникальной архитектурой.

2.С использованием интернета найдите информацию об О.Туманяне

Ованес Туманян (1869–1923) — один из величайших армянских поэтов, писателей и общественных деятелей. Его творчество охватывает множество жанров, включая поэзию, прозу, сказки и басни.

о жизни и творчестве писателя.

Детство и образование

Ованес Туманян родился 19 февраля 1869 года в селе Дсех (Лорийская область, Армения) в семье сельского священника. Уже с детства он проявлял интерес к литературе и народным сказаниям. Начальное образование получил в родном селе, затем учился в Нерсесянской школе в Тифлисе (ныне Тбилиси), где познакомился с армянской классической литературой.

Творческий путь

С юных лет Туманян писал стихи, рассказы и сказки. Его первый сборник стихов вышел в 1890 году и сразу привлёк внимание критиков и читателей. Творчество писателя охватывает множество жанров:

3.Прочитайте легенду на армянском языке и сравните с русским переводом.

Ахтамар

(Народная легенда)

Каждой ночью к водам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
Смело к острову плывёт;

 Он могучими плечами
Рассекает лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.

Вкруг поток, шипя, крутится,
 За пловцом бежит вослед,
Но бесстрашный не боится
Ни опасностей, ни бед.

Что ему угрозы ночи,
Пена, волны, ветер, мрак?
 Точно любящие очи,
Перед ним горит маяк!

Каждой ночью искры света
Манят лаской тайных чар;
Каждой ночью, тьмой одета,
 Ждёт его к себе Тамар^[].

И могучими плечами
Бороздит он лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.

 Он плывёт навстречу счастью,
Смело борется с волной.
А Тамар, объята страстью,
Ждёт его во тьме ночной.

Не напрасны ожиданья…
Ближе, ближе… вот и он!
Миг блаженства! Миг свиданья!
Сладких таинств райский сон!

Тихо. Только волны плещут,
Только, полны чистых чар,
 Звёзды ропщут и трепещут
За бесстыдную Тамар.

И опять к пучинам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
 Вдаль от острова плывёт.

И со страхом остаётся
Над водой Тамар одна,
Смотрит, слушает, как бьётся
Разъярённая волна.

 Завтра — снова ожиданья,
Так же искрится маяк,
Тот же чудный миг свиданья,
Те же ласки, тот же мрак.

Но разведал враг жестокий
 Тайну любящих сердец:
Был погашен свет далёкий,
Тьмой застигнут был пловец.

Растоптали люди злые
Ярко блещущий костёр,
 Небеса молчат ночные,
Тщетно света ищет взор.

Не заискрится, как прежде,
Маяка привет родной, —
И в обманчивой надежде
 Бьётся, бьётся он с волной.

Ветер шепчет непонятно,
Над водой клубится пар, —
И вздыхает еле внятно
Слабый возглас: «Ах, Тамар!»

 Звуки плача, звуки смеха…
Волны ластятся к скале,
И, как гаснущее эхо,
«Ах, Тамар!» звучит во мгле.

На рассвете встали волны
 И примчали бледный труп,
И застыл упрёк безмолвный:
«Ах, Тамар!» средь мёртвых губ.

С той поры минули годы,
Остров полон прежних чар, 

4.О чем эта легенда?

Легенда об Ахтамаре — это красивая и трагическая история любви, связанная с одноимённым островом на озере Ван.

Сюжет легенды

Когда-то на острове жила прекрасная царевна по имени Тамар. О ней узнал молодой юноша-рыбак с берега и без памяти влюбился. Их чувства были взаимными, но отец Тамар не одобрял эту любовь.

Каждую ночь юноша переплывал озеро, ориентируясь на свет, который зажигала для него Тамар. Но однажды разгневанный отец узнал об этом и устроил ловушку: в бурную ночь он потушил огонь, оставив влюблённого в темноте. Уставший и потерявший ориентир, юноша не смог доплыть до берега. Перед тем как утонуть, он отчаянно вскрикнул: «Ах, Тамар!»

С тех пор остров стали называть Ахтамар, а его трагическая история любви живёт в армянской культуре как символ верности и вечной тоски.

5. Что означал возглас юноши  «Ах, Тамар»: сожаление или обвинение?