Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական աշխատանք․21․04.2025

Ընդգծել բառերը, որոնց մեջ կա
ուկ վերջածանցը (ընդամենը վեց բառ)
սոխուկ, մտրուկ, հանելուկ, շնաձուկ, թզուկ,  դաշտամուկ, կտրուկ, միջուկ, աղմուկ, հեղուկ
-ում վերջածանցը
ուսում, դդում, տրտում, երդում, ցասում, կերուխում, ծագում, կիսահում, հակում, սնուցում, 
 — ուտ վերջածանցը
բնակարանամուտ, տանձուտ, ավազուտ, մանրակուտ, ծանծաղուտ, թավուտ, եկամուտ, սոճուտ, ելումուտ, անտառուտ
-ք վերջածանցը
հոնք, վազք, հավաք, տարիք, գալիք, սրտաճաք, հոսք, ցամաք, հրաշք, պարտք, թուրք
-արան վերջածանցը
նվագարան, վառարան, բազմաշարան, տնկարան, ցատկապարան, բուժարան, անվարան, ելարան, գրադարան, ձուլարան
 -անի վերջածանցը
տեսականի, եռաժանի, մատանի, առածանի, ընտանի, եռհարկանի  գեղանի, պատանի, ընտրանի, ծիրանի
-անք վերջածանցը
բամբասանք, նազանք, ձիթհանք, մեծաջանք, հալածանք, խաբկանք, օրհնանք, վարուցանք, հրամանք, քնքշանք
-ատ վերջածանցը
թևատ, ցանկապատ, գունատ, գթառատ, կրճատ, քնատ,  ձյունապատ, քննադատ, պոչատ, կիսատ:

Յուրաքանչյուր բառաշարքում առանձնացնել 5-ական պարզ բառ:
1.Վարագույր, վայրկյան, պահակ, ամառ, ապրիլյան, բանակ, որսորդ, առավոտ, առաջ, սահնակ:
2.Կարկուտ, աչք, թավուտ, վստահ, անուն, կեսօր, քաղցր, սահուն, մառախուղ, ոտք:
3. Ամառ, եկեղեցի, արևառ, ուրբաթ, վանական, ժամանակ, առողջ, Մարիամ, միակ, միրգ:
4. Ձիավոր, դպրոց, նախորդ, պայուսակ, երաժիշտ, փողոց, պահածո,  թախիծ, դիմակ, մանուշակ:

Ո՞ր բառն է, որ հոմանիշ չէ թավ գրված բառին:
Վախենալ, սարսափել , երկնչել, հանդգնել, զարհուրել:
Սրտնեղել, կազդուրվել, լավանալ,առողջանալ, ապաքինվել:
Մտածել, խորհել, մտորել, կասկածել, խորհրդածել:
Խնդրել, թախանձել, հաստատել, աղերսել, պաղատել:
Զայրանալ, կատաղել, հապաղել, մոլեգնել, բարկանալ:
Փնովել, դրվատել, փառաբանել, բարեբանել, գովել:
Մարտնչել, կարողանալ, մաքառել, կռվել, պայքարել:
Աճապարել, վռազել,  փութալ, ջատագովել, շտապել:

Posted in Պատմություն 8

ԵՎՐՈՊԱՆ 1815-1870-ԱԿԱՆ ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻՆ

Օտտո ֆոն Բիսմարկ (1815–1898)

Օտտո ֆոն Բիսմարկը պրուսական և գերմանական քաղաքական գործիչ էր, որը հայտնի է որպես Գերմանիայի միավորման գլխավոր նախաձեռնողը։ Նա դարձավ Գերմանական կայսրության առաջին կանցլերը 1871 թվականին։

Հիմնական փաստեր․

  • Ծնվել է 1815 թ․ Պրուսիայում։
  • Դարձել է Պրուսիայի վարչապետ 1862-ին։
  • Խելացի դիվանագետ էր՝ օգտագործելով «երկաթով և արյունով» քաղաքականություն։
  • Իր դիվանագիտական քայլերով միավորեց գերմանական փոքր պետությունները՝ ստեղծելով Գերմանական կայսրություն։
  • Աշխատեց պահպանել կայունություն Եվրոպայում՝ խուսափելով մեծ պատերազմներից։

Ջուզեպպե Գարիբալդի (1807–1882)

Ջուզեպպե Գարիբալդին իտալական հեղափոխական էր և ազգային հերոս, ով մեծ դեր խաղաց Իտալիայի միավորման գործում։

Հիմնական փաստեր․

  • Ծնվել է 1807 թ․ Նիցցայում։
  • Մասնակցել է մի շարք հեղափոխական պայքարների Իտալիայում և Լատինական Ամերիկայում։
  • Առավել հայտնի է իր «Կարմիր շապիկավորների» կամավորական բանակով։
  • 1860-ին իրականացրեց արշավ դեպի Սիցիլիա՝ միավորելով հարավային Իտալիան։
  • Չնայած իր ժողովրդականությանը, հրաժարվեց իշխանությունից՝ միասնության շահերի համար։

Երկուսն էլ իրենց ազգերի միավորման խորհրդանիշներն են և XIX դարի կարևորագույն պատմական դեմքերից։

Եթե ուզում ես՝ կարող եմ համեմատական աղյուսակ պատրաստել նրանց միջև։ Դու ո՞ր դասի համար ես դա ուսումնասիրում, դպրոցական դասի՞, թե զուտ հետաքրքրությա՞մբ։

Posted in Կենսաբանություն 8

Մաշկի կառուցվածքը և ֆունկցիան

Մարմնի մազածածկույթի նշանակությունը
Մարմնի մազածածկույթը պաշտպանում է մաշկը արտաքին միջավայրի վնասակար ազդեցություններից՝

  • Օգնում է պահպանել մարմնի ջերմությունը,
  • Պաշտպանում է փոշուց, մանրէներից ու արևի վնասակար ճառագայթներից,
  • Որոշ տեղերում՝ ինչպես հոնքերը և թարթիչները, մազերը կանխում են քրտինքի կամ օտար մարմինների մուտքը աչքերի մեջ։

Մազաթափության պատճառներ
Մազաթափությունը կարող է տեղի ունենալ տարբեր գործոնների ազդեցությամբ՝

  • Ժառանգականություն,
  • Սթրես և հոգնածություն,
  • Սննդային անբավարարություն (հատկապես վիտամինների պակաս),
  • Հորմոնալ խանգարումներ,
  • Հիգիենայի բացակայություն կամ ոչ ճիշտ խնամք,
  • Որոշ հիվանդություններ կամ դեղամիջոցների կողմնակի ազդեցություններ։

Ինչպե՞ս խնամել եղունգները և պահպանել ձեռքերի մաքրությունը

  • Լվանալ ձեռքերը հաճախ՝ օճառով և մաքուր ջրով,
  • Կտրել եղունգները պարբերաբար՝ մաքուր եղունգամանով,
  • Չկտրտել շատ կարճ կամ կլորաձև՝ վնաս չհասցնելու համար,
  • Չօգտագործել ուրիշի եղունգաման կամ այլ անձնական հիգիենայի պարագաներ,
  • Օգտագործել խոնավեցնող կրեմ՝ մաշկի չորությունը կանխելու համար,
  • Հեռու պահել եղունգները կեղտոտ կամ կեղտաբեր նյութերի հետ շփումից։

Մաշկի ցրտահարված տեղամասի ախտանիշներ

  • Մաշկը դառնում է շատ սառը և գունատ կամ մոխրագույն,
  • Կորցնում է զգայունությունը՝ դառնում է թմրած,
  • Կարող է առաջանալ ցավ, այրոց կամ փորփրած մաշկ,
  • Ծանր դեպքերում կարող են առաջանալ բլթեր կամ մեռուկացած հատվածներ (սևացած մաշկ)։
Posted in Երկրաչափություն 8

Պյութագորասի թեորեմը

Առաջադրանքներ․
1) Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 6 սմ և 8 սմ են: Գտեք դրա ներքնաձիգը:

62+82=100սմ
2) Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 13 դմ է, էջերից մեկը՝ 5 դմ: Գտե՛ք մյուս էջը։

132-52=144դմ
3) Տղան տնից դեպի արևելք անցավ 800 մ, հետո շրջվեց դեպի հյուսիս և անցավ 600 մ: Տնից ի՞նչ հեռավորություն վրա էր տղան:

8002+6002=1000000մ
4) ABCD ուղղանկյան մեջ գտեք՝
ա) AD-ն, եթե AB=5, AC=13

132-52=144
բ) BC-ն, եթե CD=1.5, AC=2.5

2,52-1,52=4
5) Ինչքա՞ն պետք է հեռացնել 17 մ երկարությամբ սանդուղքի ստորին ծայրը շենքի պատից, որ դրա վերևի ծայրը լինի 15 մ բարձրության վրա:
6) Գտեք ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը՝ ըստ տրված a և b էջերի․
ա)a=6; b=8

82+62=100
բ)a=1; b=√3

12+32=10
7) Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են a-ն և b-ն, իսկ ներքնաձիգը՝ c-ն։ Գտեք b-ն, եթե՝
a = 12; c = 13

132-122=25
a = 6; c = 2b

4b2=36+b2
3b2=36
b2=12
b=√12
8) ABCD ուղղանկյան մեջ գտեք CD-ն, եթե BD=17, BC=15:

172-152=64

Posted in Երկրաչափություն 8

Խորանարդի և ուղղանկյունանիստի մակերևույթների մակերեսները

1)Արկղն ունի 3,5 դմ կողմով խորանարդի ձև: Որքա՞ն նրբատախտակ է անհրաժեշտ այդ արկղը պատրաստելու համար։
S=3,5²*6=73,5
2)Ուղղանկյունանիստի ձև ունեցող սենյակի չափսերն են՝ երկարությունը 6 մ, լայնությունը 4 մ, բարձրությունը`3 մ: Գտեք սենյակի՝
ա) հատակի մակերեսը

S=6*4=24
բ) պատերի մակերեսը
S=3*6=18
3) 3մ բարձրություն ունեցող սենյակի ուղղանկյունաձև հատակն ունի 5մ և 4,5մ չափսեր: Առնվազն քանի փաթեթ պաստառ է հարկավոր այդ սենյակի պատերը լրիվ պաստառապատելու համար, եթե յուրաքանչյուր փաթեթ ունի 9,5մ² մակերես (դուռը և պատուհանը անտեսել):
S=2*3*5+2*3*4,5=57մ²
57մ²/9,5մ²=6
4) 20մ երկարությամբ, 10մ լայնությամբ և 2մ բարձրությամբ ուղղանկյունանիստի ձև ունեցող ջրավազանի հատակը և պատերը անհրաժեշտ է սալիկապատել: Սալիկներից յուրաքանչյուրն ունի 2դմ կողմով քառակուսու ձև: Քանի՞ այդպիսի սալիկ է հարկավոր։
S1=20*10=200
S2=20*2=40
S3=10*2=20
200*1+20*2+40*2=320մ²
320*100=3200դմ²
32000/4=8000

Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական աշխատանք

219. Տարբերություններ Ա և Բ նախադասությունների միջև.

Ա տարբերակներում նախադասությունը գործական (գործող) եղանակով է, այսինքն՝ ընդգծվում է, թե ով է կատարել գործողությունը:

Բ տարբերակներում նախադասությունը կրավորական է, այսինքն՝ կարևորությունը դրվում է այն բանի վրա, թե ում հետ է դա պատահել կամ ինչին է նա ենթարկվել, առանց շեշտելու կատարողին:


Մնացած նախադասությունները դարձնում ենք կրավորական.

  1. Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը։
    Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից։
  2. Դահլիճը լավ կահավորել էին։
    Դահլիճը լավ կահավորված էր։
  3. Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել։
    Մշակութային շատ արժեքներ ստեղծվել են մեր ժողովրդի կողմից։

220. Դարձրու բայերը կրավորական և կազմի՛ր նախադասություններ։

Մենք կրավորական դարձնում ենք -վել, -վել է, -վում է, -վել էր և նման ձևերով։

  1. Գրել → գրվել
    Նամակը արդեն գրվել էր։
  2. Գրավել → գրավվել
    Ա Attention please. ռամանքը գրավվել էր ուշադրության արժանությամբ։
  3. Ծեծել → ծեծվել
    Տղան ծեծվել էր ընկերոջ կողմից։
  4. Թրջել → թրջվել
    Նրա շորերը թրջվել էին անձրևից։
  5. Թխել → թխվել
    Հացը վառարանում լավ թխվել էր։
  6. Տաշել → տաշվել
    Փայտե սեղանը ճշգրիտ տաշվել էր արհեստավորի կողմից։
  7. Վրդովել → վրդովվել
    Մարդիկ վրդովվել էին անարդար որոշումից։
  8. Կապել → կապվել
    Շունը ծառից կապվել էր։
  9. Սպանել → սպանվել
    Նա սպանվել էր պատերազմի ժամանակ։
  10. Նկարել → նկարվել
    Նկարը նկարվել էր 20-րդ դարի սկզբին։
  11. Կեղտոտել → կեղտոտվել
    Հագուստը կեղտոտվել էր խաղալուց։

221. Դարձրու նախադասությունները կրավորական.

  1. Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին։
    Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց։
  2. Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել։
    Այս նկարը պատին ամրացվել է պապիս կողմից։
  3. Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել։
    Այս գիրքը կարդացվել է նաև ընկերոջս կողմից։
  4. Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը։
    Ոտքերը թրջվել էին առավոտյան ցողով։
  5. Տերը շանը կապել էր ծառից։
    Շունը կապվել էր ծառից տիրոջ կողմից։
  6. Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը։
    Առավոտվա դեպքը պատմվում էր տարբեր ձևով տարբեր մարդկանց կողմից։
  7. Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին։
    Թեթև ցնցում գրանցվեց սարքերի կողմից։
Posted in русский 8

русский 

1. Вставьте пропущенные буквы:

С экскурсии туристы вернулись весёлыми.
Пусть грубость исчезнет, исчезнет навеки,
пускай по рецептам врачей появится в каждой аптеке
лекарство для грубых детей! (А. Барто)

Мы коньками режем звонкий, серебристый, чистый лёд,
а Сергей стоит в сторонке и такую речь ведёт:
«Вот бы если бы коньки мы точить о лёд могли,
то сказали бы спасибо конькобежцы всей земли».


2. Подберите прилагательные:

  • Яркое солнце
  • Громкий гром
  • Морозная зима
  • Сильная гроза
  • Прозрачные воды
  • Зелёный лес
  • Мелкий дождь
  • Тёплая погода
  • Лесная поляна

3. Составьте предложения, соберите из них текст:

Утренний лес был тих и спокоен.
Лёгкая дымка тумана стелилась между деревьями.
Хрустальный воздух бодрил и освежал.
Нежный перезвон птиц слышался со всех сторон.
Изумрудная зелень покрывала землю.
Звонкий ручей весело журчал в низине.
Фарфоровые цветки ландыша и голубые чашечки колокольчиков выглядывали из-под прошлогодних листьев.
На солнечной полянке сверкали шляпки грибов.

Текст:
Утренний лес был тих и спокоен. Лёгкая дымка тумана стелилась между деревьями. Хрустальный воздух бодрил и освежал. Изумрудная зелень покрывала землю. Звонкий ручей весело журчал в низине. Из-под прошлогодних листьев выглядывали фарфоровые цветки ландыша и голубые чашечки колокольчиков. На солнечной полянке сверкали шляпки грибов. Всё вокруг дышало весной и свежестью.


4. Подчеркните главные члены в каждом предложении:

(Подлежащее и сказуемое подчёркиваются одной чертой и двумя чертами соответственно.)

  1. Муравьиистребляют
  2. Кошкаумывается
  3. Ребятаиграют
  4. Радугапоявилась
  5. Лисицазаметает
  6. Белказапасает
  7. Лёдтрещал
  8. Крокодилыживут
  9. Птицылетят
  10. Детикормили
  11. Ялюблю
  12. Травказеленеет, солнышкоблестит, ласточкалетит
  13. Зимахлопочет, ворчит
  14. Веснастучится, гонит
  15. Снегбелеет
  16. Раскатыгремят, дождикбрызнул, пыльлетит, перлыповисли, солнцезолотит
  17. Лесазеленеют, пчелалетит, долинысохнут, пестреют, стадашумят, соловейпел, водышумят

5. Замените настоящее время прошедшим и будущим

Прошедшее время:
Мой день после занятий в школе был немного однообразен. После уроков я пообедал, отдохнул, прочитал статьи в интернете. Потом я занимался, приготовил домашнее задание, выучил слова, повторил глаголы, написал тексты. Мои брат и сестра тоже приготовили домашнее задание. Потом мы поужинали, играли в шахматы, смотрели телевизор, слушали радио. После этого мы с детьми помогли маме с готовкой. И так было каждый день.

Будущее время:
Мой день после занятий в школе будет немного однообразен. После уроков я пообедаю, отдохну, прочитаю статьи в интернете. Потом я займусь делами, приготовлю домашнее задание, выучу слова, повторю глаголы, напишу тексты. Мои брат и сестра тоже приготовят домашнее задание. Потом мы поужинаем, поиграем в шахматы, посмотрим телевизор, послушаем радио. После этого мы с детьми поможем маме с готовкой. И так будет каждый день.

Posted in Կենսաբանություն 8

Վիտամիններ, դրանց դերը մարդու կյանքում,

1․ Ի՞նչ նշանակություն ունեն վիտամինները

Վիտամինները կենսաբանական ակտիվ նյութեր են, որոնք անհրաժեշտ են մարդու օրգանիզմի նորմալ գործունեության, աճի, իմունային համակարգի, նյարդային համակարգի և նյութափոխանակության համար։ Դրանք օգնում են՝

  • կանխել տարբեր հիվանդություններ,
  • ապահովել մաշկի, աչքերի և ոսկորների առողջությունը,
  • լավացնել էներգիայի ստացումը սննդից,
  • պահպանել դիմադրողականությունը։

Վիտամինները բաժանվում են երկու խմբի՝

  • Ջրում լուծվողներ՝ B խմբի վիտամիններ, C վիտամին,
  • Ձեթում լուծվողներ՝ A, D, E, K վիտամիններ։

2․ Ո՞ր սննդամթերքն է ավելի շատ պարունակում վիտամին A, B, C, D

ՎիտամինԳործառույթՈր սննդի մեջ է շատ
AԱչքերի առողջություն, մաշկ, աճԳազար, կարմիր պղպեղ, քաղցր դդում, լյարդ, ձու
B (B1-B12)Նյարդային համակարգ, էներգիաՀացահատիկներ, միս, ձու, ընկույզ, բանան, լոբի
CԻմունիտետ, մաշկ, վերքերի լավացումԿիտրոն, նարինջ, կիվի, պղպեղ, մաղադանոս
DՈսկորներ, ատամներ, կալցիումի կլանումՁուկ, ձվի դեղնուց, կարագ, արևի լույս

3․ Ինչպիսի՞ն պետք է լինի սննդի ընդունման ռեժիմն օրվա ընթացքում

Ճիշտ սննդակարգը օգնում է լավ զգալ, լավ սովորել ու առողջ լինել։

Օրվա ընթացքում խորհուրդ է տրվում՝

  • Նախաճաշ՝ ամենակարևոր կերակուրն է, պետք է սննդարար լինի (հացահատիկ, մածուն, ձու, միրգ)
  • Ճաշ՝ օրն ապահովում է հիմնական էներգիան (բանջարեղեն, միս կամ ձուկ, հաց, բրինձ կամ կարտոֆիլ)
  • Ընթրիք՝ թեթև, բայց սննդարար (մածուն, բանջարեղեն, հատիկեղեն)
  • Բուֆետային փոքր խորտիկներ՝ միրգ, ընկույզ կամ հյութ դասերի միջև ժամանակահատվածում

Խորհուրդներ՝

  • Ուտել օրվա ընթացքում 3 հիմնական և 1-2 թեթև սնունդ
  • Խուսափել չափազանց քաղցրավենիքից և գազավորված խմիչքներից
  • Խմել բավարար քանակով ջուր
Posted in Հանրահաշիվ 8

Քառակուսի արմատ պարունակող հավասարումներ։ Իռացիոնալ հավասարումներ

Առաջադրանքներ․
1) Լուծել հավասարումները․

ա) 3x-1=0
3x=1
x=1/3
բ) 4x+5=4
4x=-1
x=-1/4
գ) 7-3x=1
3x=6
x=2
դ) -x-1=9
x=-10
ե) -4+5x=4
5x=8
x=8/5
զ) -x=1/4
x=-1/4

x-1=4
x=5

3x-1=4
3x=5
x=5/3

x-2=2-x
x=2

5x-1=3x+19
2x-1=19
2x=20
x=10

2) Լուծեք հավասարումները․

ա) x=9
բ) x=0
գ) Լուծում չկա
դ) x=0,25
ե) x=1/32
զ) x=-1
է)
ը)
թ)