Posted in Երկրաչափություն 9

Վեկտորի բազմապատկումը թվով

Առաջադրանքներ․

1)Տրված են a և b վեկտորները: Կառուցե՛ք հետևյալ վեկտորները.

ա) 2a
բ) — 2a
գ) 1/3a
դ) 3b
ե)-1/2b
զ) -4b

2)Պարզեցրեք արտահայտությունները.
ա) 3(a + b) — 2(a — b )
բ) 4a + 5b — 2(a + 2b )
գ) 1/3(a + b) + 2/3(a — b)

3)Համուղղված են, թե՞ հակուղղված a և b ոչ զրոյական վեկտորները, եթե.
ա) b = 2a
բ) b = -3a
գ) a = 1/3b
դ)a = -1/2b

4)Գտե՛ք b վեկտորի մոդուլը, եթե |a| = 6 սմ.
ա) b = 4a
բ) b = -3a
գ)b = 1/3a

5)O-ն ABCD զուգահեռագծի անկյունագծերի հատման կետն է: Գտե՛ք k-ն, եթե DA + DC = k · DO:
6)O-ն ABCD զուգահեռագծի անկյունագծերի հատման կետն է: Գտե՛ք k-ն, եթե AB + AD = k · CO։

Posted in Պատմություն 9

Առաջին համաշխարհային պատերազմը (1914–1918 թթ.)

Սկիզբ

Պատճառները․
Պատերազմի ընդհանուր պատճառներն էին Եվրոպայում գաղութների, շուկաների և ազդեցության գոտիների համար պայքարը, զինված մրցավազքը և ազգային հակասությունները։
Անմիջական պատճառը եղավ 1914 թ. հունիսի 28-ին Սարաևոյում ավստրիացի թագաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդի սպանությունը սերբ գավառական Գավրիլո Պրինցիպի կողմից։

Պետություններն ու դաշինքները․
Պատերազմին մասնակցեցին երկու հիմնական դաշինքներ՝

  • Եռակողմ դաշինք (Կենտրոնական պետություններ)՝ Գերմանիա, Ավստրո-Հունգարիա, Իտալիա (հետո անցավ մյուս կողմ) և Օսմանյան կայսրություն։
  • Եռակողմ համաձայնություն (Այլ. Անտանտ)՝ Անգլիա, Ֆրանսիա, Ռուսաստան (հետագայում միացան նաև ԱՄՆ-ը, Իտալիան, Ճապոնիան և այլք)։

Առիթը (սկիզբը)՝ Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ հայտարարեց Սերբիային՝ 1914 թ. հուլիսի 28-ին։

Ընթացք

Պատերազմի թատերաբեմները․
Պատերազմը ընթանում էր Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում։

Գլխավոր ճակատներ․

  • Արևմտյան ճակատ՝ Գերմանիա ընդդեմ Ֆրանսիայի և Անգլիայի (խրամատային պատերազմ)։
  • Արևելյան ճակատ՝ Գերմանիա և Ավստրո-Հունգարիա ընդդեմ Ռուսաստանի։
  • Հարավային (Կովկասյան) ճակատ՝ Օսմանյան կայսրություն ընդդեմ Ռուսաստանի և հայ կամավորական ջոկատների մասնակցությամբ։

Նոր զինատեսակներ․
Օգտագործվեցին նոր ու կործանարար զենքեր՝ թունավոր գազեր, տանկեր, ինքնաթիռներ, սուզանավեր, գնդացիրներ։

Օսմանյան կայսրությունը և հայերը․
1915 թ․ Օսմանյան կառավարությունը կազմակերպեց Հայոց ցեղասպանությունը, որի ընթացքում մեկ ու կես միլիոն հայեր զոհվեցին կամ տեղահանվեցին։ Հայերը նաև մասնակցեցին ռուսական բանակի կազմում՝ Կովկասյան ճակատում։

ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի դերը․

  • Ռուսաստանը մինչև 1917 թ․ պայքարում էր Անտանտի կազմում, սակայն հեղափոխությունից հետո դուրս եկավ պատերազմից (Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր, 1918 թ.)։
  • ԱՄՆ-ը 1917 թ․ միացավ պատերազմին՝ Անտանտի կողմում և վճռական դեր խաղաց հաղթանակի ապահովման գործում։

Ավարտ

Պատերազմը ավարտվեց 1918 թ․ նոյեմբերի 11-ին, երբ Գերմանիան ստորագրեց հաշտության պայմանագիր։
Պատերազմը ամփոփվեց Վերսալյան պայմանագրով (1919 թ.), որը պարտություն արձանագրեց Գերմանիայի համար։

Հետևանքները․

  • Պատերազմի արդյունքում կազմավորվեցին նոր պետություններ՝ Լեհաստան, Ֆինլանդիա, Չեխոսլովակիա, Հունգարիա, Հարավսլավիա։
  • Կործանվեցին մեծ կայսրություններ՝ Գերմանական, Ավստրո-Հունգարական, Ռուսական և Օսմանյան։
  • Աշխարհի քարտեզը արմատապես փոխվեց։

Ընդհանուր հետևանքներ․
Պատերազմում զոհվեց շուրջ 10 միլիոն մարդ, խեղվածներ՝ ավելի քան 20 միլիոն,

Posted in Հայոց Լեզու 9, նախագծեր 2025

Կոմիտասյան երաժշտության առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ժամանակակից կոմպոզիտորների վրա

Նախագծի Մասնակիցներ՝

Մհեր Մկրտչյան

Երվանդ Խաչատրյան

Այաան Մանգալ

Մարկ Վարդանյան

Կոմիտասի կենսագրություն

Կոմիտաս Վարդապետը (իսկական անունը՝ Սողոմոն Սողոմոնյան) ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, քաղաք Կյոթահիայում (այժմ՝ Թուրքիա)։ Մանկուց կորցնելով ծնողներին՝ նա տեղափոխվել է Էջմիածին, որտեղ կրթվել է Գևորգյան ճեմարանում։ Այստեղ նա նվաճեց բոլորի սերն ու հարգանքը իր բացառիկ երաժշտական ունակություններով և գեղեցիկ ձայնով։


Կոմիտասի դերը

Կոմիտասը համարվում է հայ ազգային երաժշտության հիմնադիրը։ Նա ոչ միայն կոմպոզիտոր և երգահավաք էր, այլև գիտնական, երաժշտագետ և հոգևորական։ Իր գործունեությամբ Կոմիտասը ցույց տվեց, որ հայ ժողովրդական երաժշտությունը ունի ինքնատիպ, բարձրարվեստ և համամարդկային արժեք։

Կոմիտասյան երաժշտության առանձնահատկությունները

  • Ազգային ոճի հիմնադրումը – Կոմիտասն առաջինն էր, ով գիտական և ստեղծագործական ձևով հիմնավորեց հայկական ժողովրդական երաժշտության ինքնատիպությունը՝ դրան տալով նոր, մշակված ձևեր։
  • Ժողովրդական հիմք – Նրա ստեղծագործությունների հիմքում ընկած են հայկական ժողովրդական երգերն ու պարերը, որոնք նա հավաքել, վերլուծել և վերամշակել է բարձրարվեստ ձևով:
  • Մելոդիկ պարզություն և խոր արտահայտչականություն – Կոմիտասի մեղեդիները պարզ են, բնական և հոգեհարազատ, սակայն միաժամանակ ունեն հոգեբանական խորություն և ազգային հնչեղություն։
  • Բազմաձայնության յուրօրինակ մոտեցում – Կոմիտասն ստեղծեց ազգային բազմաձայնության նոր ձևեր, որոնք հիմնված էին հայկական հնչողության առանձնահատկությունների վրա, ոչ թե արևմտյան կանոնների։

Ազդեցությունը ժամանակակից կոմպոզիտորների վրա

  1. Ազգային ինքնության պահպանումը երաժշտության մեջ – Կոմիտասը օրինակ դարձավ հետագա սերունդների համար, ցույց տալով, որ ազգային արմատներից կարելի է ստեղծել համաշխարհային արժեք ունեցող երաժշտություն։
  2. Ժողովրդական նյութի մշակման նոր եղանակներ – Շարունակելով Կոմիտասի ավանդույթները՝ կոմպոզիտորներ ինչպես Արամ Խաչատրյանը, Տիգրան Մանսուրյանը, Էդգար Հովհաննիսյանը և ուրիշներ, իրենց գործերում համադրել են ժողովրդական և դասական տարրերը։
  3. Հոգևոր և փիլիսոփայական խորություն – Կոմիտասյան հոգևոր երաժշտության ազդեցությամբ ժամանակակից հեղինակները հաճախ ձգտում են ավելի ներքին, մտորող հնչերանգների։
  4. Վոկալ և քորալ արվեստի զարգացում – Նրա մշակած քորալային մշակույթը դարձավ հիմք հայ ժամանակակից խմբերգային դպրոցի ձևավորման համար։
Posted in Հայոց Լեզու 9

Աշխատանք բառագիտությունից 15․10

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) նիրհել, ննջել, քնել, մրափել
2) վախենալ, երկյուղել, ընկրկել, զարհուրել
3) տխմար, տգետ, բթամիտ, ողորմելի
4) փոս, վիրապ, վեմ, խրամատ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։

1) ապստամբել, ընդվզել, ընդդիմանալ, ընկրկել
2) անհրապույր, տմարդի, անհաճո, տհաճ
3) շտապել, հապաղել, փութալ, աճապարել
4) դժխեմ, անագորույն, ժանտ, դաժան

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։

1) շոգ, տոթ, տապ, տենդ
2) ճողոպրել, ճախրել, թռչել, սավառնել
3) նժույգ, հովատակ, երիվար, զամբիկ
4) ակնապիշ, սևեռուն, ակնբախ, անքթիթ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։

1) աժդահա, վիթխարի, հսկա, ահավոր
2) ականավոր, տաղանդավոր, նշանավոր, ակնկոր
3) պարան, ելարան, ճոպան, թոկ
4) հրապուրել, դյութել, հմայել, գերել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։

1) գովել, դրվատել, պախարակել, փառաբանել
2) բիլ, լուրթ, կապուտակ, մով
3) հեծկլտալ, փղձկալ, ործկալ, արտասվել
4) դժվար, դյուրին, բարդ, խրթին

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) հանդիմանել, կշտամբել, նզովել, դատապարտել
2) անվայելուչ, անպարկեշտ, լպիրշ, լկտի
3) չքնաղ, չքմեղ, աննման, չնաշխարհիկ
4) պոռթկալ, հրկիզել, բռնկվել, պայթել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) պաղատել, թախանձել, խնդրել, աղաչել
2) պատատուկ, պատնեշ, պարիսպ, պատ
3) քամահրել, վատաբանել, դժգոհել, նախատել
4) չարախոսել, բամբասել, զրպարտել, կեղեքել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) ոստնել, ցատկել, թռչել, գայթել
2) փոկ, գոտի, ամրան, պարան
3) մերձ, մոտ, կիպ, սերտ
4) ապաքինել, բուժել, դարմանել, սրսկել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) արգելել, շանթարգել, խոչընդոտել, կաշկանդել
2) արդար, աչառու, իրավացի, անմեղ
3) դեղին, շիկավուն, դեղձանիկ, խարտյաշ
4) վարագուրել, քողարկել, թաքցնել, սքողել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) շոգ, ջերմ, տոթ, տաք
2) զիջել, զեղչել, ընկրկել, նահանջել
3) հակիրճ, սեղմ, համառ, կարճ
4) կտրուկ, ստեպ-ստեպ, հաճախ, շատ

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։

1) պաշտել, աստվածարել, երկրպագել
2) կասկած, վարանում, տարակուսանք
3) պչրել, ծեքծեքել, սեթևեթել
4) խոհեմ, շրջահայաց, թանձրամիտ

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) երկնագույն, խաժ, լուրթ
2) իջևան, հանգրվան, օթևան
3) զավեշտ, ծաղր, հեգնանք
4) ամենևին, բնավ, երբեմն

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) երևի, գուցե, թերևս
2) ընդամենը, սոսկ, միայն
3) նախապես, վաղօրոք, կանխապես
4) կատակաբան, զազրաբան, զավեշտախոս

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:

1) թեթևաքայլ-թեթևաշարժ, թափուր-դատարկ
2) ըստ երևույթին֊երևի, տոհմ-գերդաստան
3) եղծել֊արատավորել, եզրահանգել-մտասևեռվել
4) ենթադրաբար֊հավանորեն, սանդուղք-ելարան

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:

1) դրսևորել֊հանդես բերել, բռի-անտաշ
2) գովք֊փառաբանում, զարհուրելի-սահմռկեցուցիչ
3) ստահակ֊սինլքոր, խոկալ-խոնջանալ
4) շաղակրատ֊դատարկախոս, դավադիր-դրուժան

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) առաքինի֊անպարկեշտ, անբասիր-անմաքուր
2) անաչառ-անկողմնապահ, համառ-զիջող
3) խճաքար-արահետ, հանդիմանություն-գովեստ
4) համարձակ-աներկյուղ, պարկեշտ-անազնիվ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում անջատ:

1) հանել(բերել), ոտք(ոտքի), կրակ(ու)բոց, ծափ(ողջույն)
2) հիթ (շքերթ), հաշտ(ու)համերաշխ, գալ(լցվել), տնե(տուն)
3) ներս(առնել), քաջ(գիտակցել), կիսով(չափ), հավաքել(տալ)
4) աջ(ու)ահյակ, կուժ(կոտրուկ), սարն(ի)վեր, ձեռք(ձեռքի)

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում միասին:

1) ծուռտիկ (մուռտիկ), զին(ուժ), հետ(միջօրե), վերից(վար)
2) կարոտ(ախտ), ձեռք(բերում), ձայն(երիզ), կաթիլ(առ)կաթիլ
3) ծայր(ի)ծայր, որոտ(ընդ)ոստ, սարե(սար), առ(հավետ)
4) խաղող(օրհնեք), վաղուց(ի)վեր, գետ(անցում), ափ(հանում)

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում գծիկով:

1) երկու(երրորդ), Տեր(Պետրոսյան), ուշ(ուշ), գիր(գրականություն)
2) անուն(ազգանուն), ձեռք(ձեռքի), հայերեն(անգլերեն), հեն), Սայաթ(Նովա)
3) ազգային (ազատագրական), մեկ(երկու), քափ(քրտինք), քչից(շատից)
4) գոռում գոչյուն), կռել(կոփել), մեն(մենակ), դեմ(դիմաց)

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում գծիկով:

1) ալ(կարմիր), քաշել(մոտեցնել), ուրախ(զվարթ), տալ(առնել)
2) (Տեր)Ավագյան, քաշել(քաշքշել), քաղաք(ամրոց), փայել(փայփայել)
3) ունեցած(չունեցած), ուսանող(ուսանողուհի), վառ(նարնջագույն), ստորակետ(գիծ)
4) սուս(փուս), ջրմուղ(կոյուղի), պատեհ(անպատեհ), չորս(միլիոն)անոց

  1. Ո՞ր կապակցությունը դարձվածային իմաստ չունի:

1) աստղը շողշողալ
2) աստղը խավարել
3) աստղով լինել
4) աստղ ընկնել

  1. Ո՞ր նախադասության մեջ բառի կազմության սխալ կա:

1) Մենք ցանկանում ենք, որ ձեռնարկության սննկացումը դաս լինի մյուսներին:
2) Աղջկան տեսնում էր թե չէ, միանգամից անակնկալի էր գալիս: 3) Նրա ձեռքին եղել է ինքնաձիգ, և նա սպառնացել է շրջապատի մարդկանց:
4) Երբեմն այնքան ուժգին էր ձգում սանձը, որ ձին գիրթ կանգ էր առնում:

  1. Ո՞ր նախադասության մեջ բառի կազմության սխալ կա:

1) Նրա այդ վատ արարքը ծանր խարան է իր ընտանիքի համար:
2) Բազմիցս խոսվել է այդ մասին, սակայն ապարդյուն:
3) Ոչ թե հետաքրքրությունն էր նվազել, այլ տուժվածները հոգնել էին իրենց պայքարից:
4 ) Անբասիր վարկը ձեռք էր բերել տարիների անխոնջ աշխատանքով:

  1. Ո՞ր նախադասության մեջ բառագործածության սխալ կա:

1) Վկայի ցուցմունքը օգնեց արդարացնելու մեղադրյալին:
2) Ֆիլմ դիտելիս սիրում եմ որևէ բան ճաշակել:
3) Ծանր աշխատանքից նրա ուժերն արդեն հատում էին:
4) Չքնաղ այդ տեսարանը հաճելի զգացումներ պարգևեց ինձ:

25. Ո՞ր նախադասության մեջ բառագործածության սխալ կա:

1) Ակնոցի վրայից աչքերը հառնեց դիմացը նստած մարդկանց։
2) Ուժեղ աղմուկից հանկարծակիի գալով՝ մոտեցավ լուսամուտին։
3) Առվի մեղմ կարկաչյունը հանգստացնում էր հոգնած նյարդերս։
4) Ավանդության համաձայն՝ վառելիքի դեզը վերածվել է քարե ամրոցի։

  1. Ո՞ր շարքում դարձվածքի իմաստի սխալ բացատրություն կա:

1) աչք ածել — շուրջը նայել, հոգու աչքեր — ներզգացողություն
2) կոտր ընկնել — հակառակվել, սրտում կրակ վառել — ոգեշնչել
3) ուղտը պոչով կուլ տալ — գռփող լինել, օձի կծած — չար և անգութ
4) աջ ու ձախ նայել — քայլերը կշռադատել, սիրամարգի փետուրներով ագռավ — արտաքին շքեղությամբ ներքին դատարկությունը ծածկող մարդ

  1. Ոտքերն ընկնել դարձվածքին ո՞ր իմաստը չի համապատասխանում:

1) մեկի հովանավորությանը դիմել
2) ստորաքարշություն անել
3) մեկի հանդեպ հիացմունքով լցվել
4) խնդրել, աղերսել

  1. Ո՞ր նախադասության ընդգծված բառն է մյուս երեքին համանուն:

1) Մեղադրյալը, դողը սրտին, սպասում էր իր դատավճռին:
2) Վախից սիրտս դող ընկավ:
3) Մարմնումս հանկարծ անսովոր դող զգացի:
4) Սեքենայի դողը փոխել էր պետք:

  1. Ո՞ր նախադասության ընդգծված բառն է մյուս երեքին համանուն:

1) Պատվական անգին ջավահիր, լալ — Բադեշխան իս ինձ ամա:
2) Ուզում եմ լալ բախտիս համար:
3) Թե կարող ես լալ, մի՛ զսպիր արցունքներդ․ դրանք մաքրում են հոգին:
4) Շատրվաններն սկսեցին հեծկլտալ ու լալ:

  1. Ո՞ր նախադասության ընդգծված բառն է մյուս երեքին համանուն:

1) Սուր վերցնողը սրից էլ կընկնի:
2) Իմ սո՜ւր, արթուն ականջում Մի խոր ձեն է միշտ հընչում:
3) Ետևը սո՜ւր, առաջը ջո՜ւր, Սու՜գ, վայնասո՜ւն, իրարանցո՜ւմ…
4) Սուր ճոճելով ոչ մի լավ բանի էլ չես հասնի:

Posted in Հայոց Լեզու 9

Հնչյունափոխություն 13․10.2025

1․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում «ի» ձայնավորի հնչյունափոխություն կա:

1) գրաբար, սնափառ, արևմտյան, խճուղի
2) գետնամած, մրցավար, թախծալի, կոշկակար
3) երկնային, հոգաբարձու, տարեվերջ, սաստկաձայն
4) մտավոր, դեղնաբույր, կծկվել, ննջարան


2․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է «ի» ձայնավորը հնչյունափոխվել «ը»-ի:

1) տարեմուտ, մտավախություն, ուսուցչական, նշաձող
2) վշտակից, հետնադուռ, ալեծուփ, մշտադալար
3) լսարան, հոգյակ, սրտակից, վերնատուն
4) ձգողական, կրավորական, թվական, հանգստարան


3․ Ո՞ր շարքում կա բառ, որում «ե» ձայնավորի հնչյունափոխություն չկա:
1) գիրուկ, գիսավոր, դիմակ, դիպված
2) իջնել, մահճակալ, միջակ, շիջել
3) պիտանի, վիմագիր, տիրույթ, Ներսիսյան
4) զինվոր, հանդիսություն, իգական, գիտունիկ


4․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում ձայնավորի հնչյունափոխություն կա:1) կղզյակ, քրտնաթոր, տրտմաշուք, բուսական
2) պատրանք, գնացուցակ, ընչազուրկ, վերստին
3) ուղեկալ, ծուլություն, աստղանիշ, մրջնաթթու
4) սրախողխող, լուսարձակ, վիրակապ, երկնասլաց


5․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում ձայնավորի կամ երկհնչյունի սղում կա:
1) կապտաթույր, պատրանք, աստղաբույլ, ձանձրույթ
2) պատմական, բարենպաստ, դյուցազներգություն, գործնական
3) ոճրագործ, բուրավետ, երկրաչափություն, վրեժխնդրություն
4) դեղնակտուց, ակնոցավոր, մարդկություն, կցակառույց


6․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում երկհնչյունի հնչյունափոխություն կա:
1) մեհենական, վայրկյան, հուզախառն, կղզեխումբ
2) ատենակալ, աշխուժորեն,
ալեծուփ, ալրաթաթախ

3) արնախում, վարագուրել, քրիստոնեական, լուսապսակ
4) թուլակազմ, հեծելազոր, թրադաշույն, բուսաշխարհ


7․ Ո՞ր շարքում երկհնչյունի սղումով կազմված բառ կա:
1) մատենագիր, հարուցել, հեքիաթասաց, ակնաբուժարան
2) ժանեկազարդ, սառցաբեկոր, հայեցակարգ, մարգարեություն
3) ցուցասրան, հուսահատ, սենեկապետ, ատենակալ
4) շահութաբեր, լռելյայն, քնքշագին, հրապուրանք


8․ Նշված ածանցներին միանալիս ո՞ր շարքի բոլոր բառերում կկատարվի երկհնչյունի հնչյունափոխություն:
1) թույն (ոտ), գույն (ավոր), սյուն (ակ), թույլ (անալ)
2) բյուր (ավոր), բույր (ավետ), արյուն (ալի), տույժ (ած)
3) կույր (անալ), հույն (արեն), բույս (ական), բույժ (ակ)
4) լույս (եղ), կույս (ական), անկյուն (ակ), գույժ (կան


9․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում ածանցի հնչյունափոխություն կա:
1) զարթուցիչ, վարքագրություն, ցուցակ, վերնախավ
2) զրուցարան, մատնաչափ, գրչակ, մշակութային
3) ուսուցչանոց, գիշատչային, գործնական, կառուցվածք
4) փափկասուն, սննդարար, վարչատարածքային, վերնագիր


10․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում արմատի հնչյունափոխություն կա:

1) երևութական, կորստյան, բնամթերք, շնաձուկ
2) դիտանցք, կտրուկ, երգչախումբ, հնչաբառ
3) միջանցք, տնօրինել, դպրոց, գլխագիր
4) մնջախաղ, արնախում, վարչակազմ, ծանրամարտիկ

Posted in русский 9

Поэты Серебряного века.

Кто относится к поэтам Золотого века?
В список «золотых» классиков вошли Лев Толстой, Федор Достоевский, Иван Тургенев и другие. Писатель Валентин Катаев говорил, что золотой век словесности начался с рождением Пушкина и закончился со смертью Чехова.

Почему Серебряный век называется именно так?
Эпоха рубежа веков получила название «Серебряного века» уже после её завершения. Понятие возникло в среде русской эмиграции (что немаловажно), и изначально было соотнесено с «Золотым веком» Пушкинской эпохи (начала XIX века), ретроспективно оценивая ушедшее время как второй расцвет русской культуры после него.

По-простому, Серебряный век — это особенное время в русской литературе и культуре, примерно с конца XIX до начала 1920-х годов, когда появилось много талантливых поэтов и писателей, писавших красиво, необычно и очень по-разному.

Серебряный век — это время, когда в России писали Александр Блок, Анна Ахматова, Марина Цветаева, Осип Мандельштам и другие известные поэты. Их стихи были очень красивымиобразнымиэмоциональными, часто о любвисмысле жизнитайнах души, написаны по-новому, не как раньше. Это как в музыке: если Пушкин и Лермонтов — это классика, как Бетховен, то Серебряный век — это уже что-то ближе к джазу или романтической балладе — больше чувств, свободы, экспериментов.

Posted in русский 9

Биография Сергея Есенина

Детство:
Сергей Александрович Есенин родился 3 октября 1895 года в селе Константиново, в крестьянской семье. Его родители рано разошлись, и большую роль в воспитании сыграли дедушка и бабушка по маминой линии. Его детство прошло среди природы и деревенского быта. С 1904 года Есенин учился в земской школе, затем в церковно-учительской школе в Спас-Клепиках. Уже тогда начал писать первые стихи.

Первые шаги в литературе:
В 1912 году Есенин переехал в Москву, работал в типографии, затем учился в Московском городском народном университете имени Шанявского. В столице он стал участвовать в литературных кружках. В 1915 году отправился в Петроград, где познакомился с Александром Блоком, Андреем Белым и другими известными писателями. Его первые публикации сразу привлекли внимание. Сергей Есенин писал о своей родине, природе и крестьянском быте, любви к женщине и матери, размышлял о судьбе России, смысле жизни и времени. В 1916 году вышел его первый сборник — «Радуница».

Последние годы:
К середине 1920-х годов у поэта накапливались душевные кризисы, усугублявшиеся алкоголем и сложной личной жизнью. Несмотря на это, он создавал сильные произведения — «Анна Снегина», «Персидские мотивы», а также знаменитые поздние стихи. Он находился в Москве и Ленинграде, не смог до конца пройти лечение в психоневрологической клинике и 28 декабря 1925 года был обнаружен мёртвым в гостинице «Англетер» в Ленинграде. Есенин навсегда остался в истории русской литературы как «певец деревни», искренний и лиричный поэт, который сумел выразить красоту природы и душу простого народа. Он был очень яркой, эмоциональной личностью. Его стихи соединяли простоту народной песни и глубокую лирику.

Posted in Երկրաչափություն 9

Վեկտորների գումարումը

Առաջադրանքներ․
1) Թվարկված նկարներից որո՞ւմ է ցուցադրված i և h վեկտորների գումարը եռանկյան կանոնով:

Առաջինը

2) Նայիր հետևյալ նկարին՝ ընտրիր ճիշտ հավասարությունը:

f4.png

Վեկտոր g = i +h
Վեկտոր i = h + g
Վեկտոր h = i +g

3) Տրված է TUVZ սեղանը: Ո՞ր վեկտորն է հավասար այս վեկտորների գումարին՝ UT+TZ գումարումը եռանկյան կանոնով կատարելիս: Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

ա) ZV
բ) UZ
գ) ZU
դ) TV

4) Տրված է հետևյալ սեղանը: Կատարիր BA+AD գումարումը: Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

ա) CD
բ) BD
գ) AC

5) Օգտվելով եռանկյան կանոնից՝ կառուցե՛ք a և b վեկտորների գումարը:

ա) a+b
բ) a+b
գ) a+b

6) Գծե՛ք ABCDEF վեցանկյուն: Կառուցեք հետևյալ վեկտորները. AC + CE և AD+DF:

7) Գտե՛ք ա) AB և BC , բ) CB և BA , գ) AB և BA վեկտորների գումարը, որտեղ A, B, C կետերը կամայական կետեր են:

Posted in Իրավունք 9

«Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։Մարդու իրավունքների սերունդները․

1․ Ի՞նչ են մարդու իրավունքները և ինչու են դրանք անհրաժեշտ

Մարդու իրավունքներ ասելով հասկանում ենք այն բնական, անօտարելի և հավասար իրավունքները, որոնք ունեն բոլոր մարդիկ՝ անկախ ազգությունից, սեռից, լեզվից, հավատքից կամ սոցիալական կարգավիճակից։
Այս իրավունքները մարդը ստանում է հենց այն պահից, երբ ծնվում է։ Դրանք նրան թույլ են տալիս ապրել ազատ, ապահով և արժանապատիվ կյանքով։

Իմ կարծիքով՝ մարդու իրավունքները անհրաժեշտ են, որովհետև առանց դրանց աշխարհում չէր լինի արդարություն, հարգանք և խաղաղ համակեցություն։ Եթե չլինեին այս իրավունքները, մարդը չէր կարող պաշտպանել իր ազատությունը, արտահայտել կարծիքը կամ պաշտպանվել անարդարությունից։

Ամեն մարդ պետք է ունենա հավասար հնարավորություն՝

  • սովորելու,
  • աշխատելու,
  • ապրելու անվտանգ միջավայրում,
  • և զարգացնելու իր անհատականությունը։

Այս ամենը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ պետությունը հարգում և պաշտպանում է մարդու իրավունքները։


2․ Որո՞նք են այն իրավական փաստաթղթերը, որտեղ ամրագրված են մարդու իրավունքները

Մարդու իրավունքները պաշտպանված են ինչպես միջազգային, այնպես էլ ազգային իրավական փաստաթղթերով։
Ահա դրանցից մի քանիսը․

Միջազգային փաստաթղթեր՝

  1. ՄԱԿ-ի «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը» (1948 թ.)
  2. Եվրոպական մարդու իրավունքների կոնվենցիա (1950 թ.)
  3. Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագիր
  4. Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների դաշնագիր

Հայաստանի ներքին փաստաթղթեր՝

  1. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն — ամրագրված են մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները։
  2. Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին օրենք — սահմանում է օմբուդսմենի լիազորությունները մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում։
Posted in ֆիզիկա 9

Դաս 4. Թեմա՝ Էլեկտրական երևույթներ (06.10- 12․10)

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է հոսանքի աղբյուրը:

Հոսանքի աղբյուրը այն սարքն է, որը ստեղծում և պահպանում է էլեկտրական լարում՝ ապահովելով հոսանքի հոսքը շղթայում։
Օրինակ՝ գալվանական տարր, կուտակիչ, գեներատոր։

2. Ի՞նչ մասերից է կազմված պարզագույն գալվանական տարրը:

3. Նկարագրե՛ք գալվանական տարրի աշխատանքը, երբ տարրի սեղմակներին հաղորդալարերով միացված է սպառիչ:

4. էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում գալվանական տարրում:

5. Ի՞նչ է էլեկտրական կուտակիչը։

6. Գալվանական տարրերի և կուտակիչների ի՞նչ կիրառություններ գիտեք

7. Ի՞նչ մասերից է բաղկացած պարզագույն էլեկտրական շղթան: