Author: mhermskh

Առաջադրանքներ․

Լուծեք անհավասարումները․

1. x<4
2. x<9
3. x<4
4. x<-3
5. x<0

Принц был умен, образован и горд. Друзей у него не было, принц не дружил с теми, кто был ниже его по происхождению. Королева боялась, что гордость помешает сыну. Король, наоборот, считал, что гордость украшает принца. Однажды принц с охраной отправился на рыцарский турнир. По дороге банда разбойников напала на принца и его спутников в лесу. Никто не уцелел, кроме принца, который сражался, как лев. Но разбойники набросили на него сетку и связали юношу. Увидев богатую одежду юноши, атаман разбойников хотел получить за него выкуп. Но принц отказался говорить. Тогда юношу избили и приковали в пещере железной цепью. Принца почти не кормили. Он выжил благодаря одному бродяге, который тайком приносил ему воду и лепешки. Бродяга тоже был пленником и носил железные цепи на ногах, но он мог свободно ходить по лагерю. Однажды ночью бродяга пришел к принцу и прошептал:
— Я вижу, что ты благородный юноша, и хочу рассказать тебе свой план.
Принц пробормотал сквозь зубы:
— Я не разговариваю с бродягами.
Бродяга замолчал и исчез. Оказывается, он каким-то образом снял цепь и бежал. Вскоре армия короля разгромила разбойников. Принц был еле жив. Когда доктора поставили принца на ноги, отец сказал:
— Сын, мы узнали о тебе, благодаря одному бедняку, который спасся от разбойников. Он сказал, что хотел бежать вместе с тобой, но ты отказался с ним говорить.
— Разговаривать с бедняками — ниже моего достоинства, — высокомерно ответил принц.
— Глупость и гордость растут на одном дереве, — вздохнув, заметила королева.
— На горной вершине гордости не держится вода мудрости, — согласился с ней король.

1. Как вы думаете, помогает ли гордость в жизни?
Гордость может помочь человеку сохранять достоинство, стремиться к лучшему и не сдаваться в трудностях. Но если гордость перерастает в высокомерие, как у принца в рассказе, она начинает мешать — человек теряет друзей и возможности.

---

2. Может ли богатый и знатный человек быть простым, а бедняк, наоборот, гордым?
Да, конечно! Простота и скромность — это черты характера, а не богатства или положения. Бывает, что богатый человек общается со всеми на равных, а бедняк гордится своими принципами и не склоняется перед трудностями.

---

3. Как вы думаете, чем в жизни можно гордиться, а чем – нет?
Можно гордиться своими поступками — добротой, трудом, честностью, верностью. А вот гордиться своим происхождением или деньгами — странно, ведь человек сам этого не выбирал.

---

4. Вспомните и перечислите все, чем вы гордитесь.
(Тут каждый пишет сам за себя, но я могу подсказать пример:)
– Своими успехами в учебе
– Тем, что помогаю друзьям
– Что умею держать слово
– Своими увлечениями, например, спортом или коллекцией часов

---

5. Возьмите у своих родителей интервью на тему: «Чем вы гордитесь больше всего в жизни?»

Կանադայի աշխարհագրական դիրքը

Կանադան գտնվում է Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այն տարածքով աշխարհի երկրորդ ամենամեծ երկիրն է։ Կանադայի հյուսիսը հասնում է Արկտիկային, իսկ հարավում ունի երկար սահման ԱՄՆ-ի հետ։ Արևմուտքում ձգվում է մինչև Խաղաղ օվկիանոս, իսկ արևելքում՝ Ատլանտյան օվկիանոս։

---

Կլիման

Կանադայում կլիման տարբեր է՝ կախված տարածաշրջանից․

• Հյուսիսում՝ մութ ու ցուրտ, Արկտիկական կլիմա։
• Կենտրոնական շրջաններում՝ ցամաքային կլիմա՝ ցուրտ ձմեռներով ու տաք ամառներով։
• Արևմտյան ափերին՝ մեղմ օվկիանոսային կլիմա։
• Արևելքում՝ խոնավ և ձնառատ ձմեռներ։

---

Բնական ռեսուրսները

Կանադան շատ հարուստ է բնական ռեսուրսներով․

• Անտառներ և փայտանյութ
• Նավթ ու գազ
• Ածուխ, երկաթ, ոսկի, նիկել, պղինձ
• Քաղցրահամ ջրային պաշարներ՝ լճեր, գետեր
• Ձկնորսական մեծ պաշարներ

---

Զարգացման նախադրյալները

Կանադայի զարգացած լինելու հիմնական պատճառներն են՝

• Բնական ռեսուրսների հարստությունը
• Զարգացած կրթական և տեխնոլոգիական համակարգ
• Կայուն քաղաքականություն և լավ կառավարում
• Բարձր կենսամակարդակ և առողջապահություն
• Մշակութային բազմազանություն և ներգաղթ

---

Տնտեսության առաջատար ճյուղերը

Կանադայի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝

• Նավթագազային արդյունաբերություն
• Հանքարդյունաբերություն
• Գյուղատնտեսություն և անտառային արդյունաբերություն
• Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
• Ավտոմեքենաշինություն և արդյունաբերություն
• Տուրիզմ և սպասարկման ոլորտ

1. Պատմվածքի հերոսը ինչո՞ւ էր իր տան մեջ իրեն անտուն զգում:
Որովհետև տունը նրա համար այլևս մխիթարություն չէր։ Այն դատարկ էր ոչ միայն առարկայական, այլև հոգեպես։ Նա իրեն միայնակ ու անսիրված էր զգում, և տանը մնալը միայն ընդգծում էր այդ դատարկությունն ու կորստի զգացումը։

2. Ինչո՞ւ էր շրջապատը նրա համար անհրապույր ու ձանձրալի:
Քանի որ նա հոգեպես ընկճված էր։ Նրա ներքին աշխարհը խամրած էր, ու դա ազդում էր նաև նրա ընկալման վրա։ Նա ոչ մի հետաքրքրություն չէր տեսնում իր շուրջը, քանի որ ինքն էր անտարբեր դարձել կյանքի նկատմամբ։

3. Բացատրի՛ր վերնագիրը․ ինչու՞ գնացքներ, ի՞նչ խորհուրդ ունեն գնացքները պատմվածքում:
Գնացքները խորհրդանշում են շարժում, հեռանալ, փոփոխություն, անցում մի կետիից մյուսը։ Հերոսի համար դրանք նաև փախուստի հնարավորություն են կամ հույսի մի նշույլ։ Գուցե նա ուզում էր փախչել իր իրականությունից կամ նոր կյանք սկսել։ Գնացքները նաև կապ են ստեղծում՝ մարդկանց, քաղաքների, անցյալի ու ապագայի միջև։

4. Նկարագրիր հերոսին, ինչպիսի՞ մարդ է նա, հոգեպես ի՞նչ վիճակում է գտնվում:
Հերոսը մի հոգեպես հյուծված, միայնակ մարդ է, ում կյանքում չկա ո՛չ ջերմություն, ո՛չ սիրո ներկայություն։ Նա մեկուսացած է ոչ միայն մարդկանցից, այլև ինքն իրենից։ Նրանում գերակշռում է տխրությունը, հիշողությունների բեռը և դատարկության զգացումը։

5. Անծանոթ աղջկա հայտնվելը ի՞նչ փոխեց մեր հերոսի կյանքում:
Նա հանկարծ նկատեց, որ իր մեջ դեռ զգացմունքներ կան, որ նա կարող է կապվել մեկի հետ։ Աղջիկը նրան հույս ու հետաքրքրություն բերեց, կրկին կյանքի համն զգալու հնարավորություն տվեց։

6. Ի՞նչ զգացմունք/զգացողություններ/ արթնացրեց աղջիկը նրա հոգում:
Հույզեր, որոնք նա կարծել էր՝ մահացել են․ սեր, հետաքրքրություն, կարոտ, գուցե նույնիսկ երազանք։ Նա նորից սկսեց տեսնել շրջապատի գեղեցկությունը՝ աղջկա ներկայությամբ։

7. Ըստ քեզ՝ ինչու՞ նրանք միասին չմնացին:
Երևի թե նրանց հանդիպումն ընդամենը կարճ, անցողիկ պահ էր՝ ինչպես գնացքը կայարանում։ Նրանք նախատեսված չէին միասին մնալու, քանի որ կյանքը երբեմն տալիս է միայն մի պահի հնարավորություն՝ հիշելու, որ սիրել կարող ենք, բայց ոչ միշտ՝ սիրածին պահելու։

8. Առաջարկիր պատմվածքն ավարտելու քո տարբերակը:
Հերոսը որոշում է նստել հաջորդ գնացքը և գնալ դեպի մի նոր քաղաք, որտեղ նրան ոչ ոք չի ճանաչում։ Բայց այս անգամ նա գնում է ոչ թե փախչելու, այլ ապրելու՝ հիշելով աղջկան, ում շնորհիվ հասկացավ, որ ինքն էլ արժանի է երջանկության։

9. Անհասկանալի բառերը բացատրիր բառարանի օգնությամբ:
(Օրինակ՝ եթե պատմվածքում եղել են բառեր, օրինակ՝ «վանքացած», «խորշոմոտ», «արցունքախառն» — բացատրի․

• Վանքացած – լքված, անմարդաբնակ
• Խորշոմոտ – կնճռոտ, ծերության նշաններ ունեցող
• Արցունքախառն – արցունքներով լցված, հուզիչ)

10. Դուրս գրիր մակդիրներն ու փոխաբերությունները:
(Օրինակներ՝)
Մակդիրներ՝ լուռ հերոս, դատարկ սենյակ, խեղճացած հայացք, անծանոթ աղջիկ, թախծոտ աչքեր
Փոխաբերություններ՝

• «Սիրտը խեղդվում էր գիշերային լռության մեջ»
• «Հիշողությունները գնացքների պես գալիս ու անցնում էին»
• «Անցյալը նստած էր նրա ուսերին՝ որպես ծանր բեռ»

1)Հավասարասրուն եռանկյան սրունքը 17 սմ է, իսկ հիմքը՝ 16 սմ: Գտեք հիմքին տարված բարձրությունը:

Պատասխան՝ 15 սմ

2)Գտեք`

ա) հավասարակողմ եռանկյան բարձրությունը, եթե նրա կողմը 6 սմ է,

բ) հավասարակողմ եռանկյան կողմը, եթե նրա բարձրությունը 4 սմ է:

Պատասխաններ՝
ա) =5.2 սմ
բ) =4.62 սմ

3)Քառակուսու անկյունագիծը 20 սմ է: Գտեք նրա կողմը։

Պատասխան՝ =14 սմ

4)Գտեք հավասարասրուն եռանկյան սրունքը և մակերեսը, եթե` ա) հիմքը 12 սմ է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 8 սմ, բ) հիմքը 18 սմ է, իսկ նրա հանդիպակաց անկյունը՝ 120°:

5)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են a-ն և b-ն: Գտեք ներքնաձիգին տարված բարձրությունը, եթե`

ա) a = 5 b = 12

բ) a = 12 b = 16 :

​=4.62 սմ

=9.6 սմ

6)Գտեք շեղանկյան կողմը և մակերեսը, եթե նրա անկյունագծերը 10 սմ և 24 սմ են:

Օտտո ֆոն Բիսմարկ (1815–1898)

Օտտո ֆոն Բիսմարկը պրուսական և գերմանական քաղաքական գործիչ էր, որը հայտնի է որպես Գերմանիայի միավորման գլխավոր նախաձեռնողը։ Նա դարձավ Գերմանական կայսրության առաջին կանցլերը 1871 թվականին։

Հիմնական փաստեր․

• Ծնվել է 1815 թ․ Պրուսիայում։
• Դարձել է Պրուսիայի վարչապետ 1862-ին։
• Խելացի դիվանագետ էր՝ օգտագործելով «երկաթով և արյունով» քաղաքականություն։
• Իր դիվանագիտական քայլերով միավորեց գերմանական փոքր պետությունները՝ ստեղծելով Գերմանական կայսրություն։
• Աշխատեց պահպանել կայունություն Եվրոպայում՝ խուսափելով մեծ պատերազմներից։

---

Ջուզեպպե Գարիբալդի (1807–1882)

Ջուզեպպե Գարիբալդին իտալական հեղափոխական էր և ազգային հերոս, ով մեծ դեր խաղաց Իտալիայի միավորման գործում։

Հիմնական փաստեր․

• Ծնվել է 1807 թ․ Նիցցայում։
• Մասնակցել է մի շարք հեղափոխական պայքարների Իտալիայում և Լատինական Ամերիկայում։
• Առավել հայտնի է իր «Կարմիր շապիկավորների» կամավորական բանակով։
• 1860-ին իրականացրեց արշավ դեպի Սիցիլիա՝ միավորելով հարավային Իտալիան։
• Չնայած իր ժողովրդականությանը, հրաժարվեց իշխանությունից՝ միասնության շահերի համար։

---

Երկուսն էլ իրենց ազգերի միավորման խորհրդանիշներն են և XIX դարի կարևորագույն պատմական դեմքերից։

Եթե ուզում ես՝ կարող եմ համեմատական աղյուսակ պատրաստել նրանց միջև։ Դու ո՞ր դասի համար ես դա ուսումնասիրում, դպրոցական դասի՞, թե զուտ հետաքրքրությա՞մբ։

Մարմնի մազածածկույթի նշանակությունը
Մարմնի մազածածկույթը պաշտպանում է մաշկը արտաքին միջավայրի վնասակար ազդեցություններից՝

• Օգնում է պահպանել մարմնի ջերմությունը,
• Պաշտպանում է փոշուց, մանրէներից ու արևի վնասակար ճառագայթներից,
• Որոշ տեղերում՝ ինչպես հոնքերը և թարթիչները, մազերը կանխում են քրտինքի կամ օտար մարմինների մուտքը աչքերի մեջ։

Մազաթափության պատճառներ
Մազաթափությունը կարող է տեղի ունենալ տարբեր գործոնների ազդեցությամբ՝

• Ժառանգականություն,
• Սթրես և հոգնածություն,
• Սննդային անբավարարություն (հատկապես վիտամինների պակաս),
• Հորմոնալ խանգարումներ,
• Հիգիենայի բացակայություն կամ ոչ ճիշտ խնամք,
• Որոշ հիվանդություններ կամ դեղամիջոցների կողմնակի ազդեցություններ։

Ինչպե՞ս խնամել եղունգները և պահպանել ձեռքերի մաքրությունը

• Լվանալ ձեռքերը հաճախ՝ օճառով և մաքուր ջրով,
• Կտրել եղունգները պարբերաբար՝ մաքուր եղունգամանով,
• Չկտրտել շատ կարճ կամ կլորաձև՝ վնաս չհասցնելու համար,
• Չօգտագործել ուրիշի եղունգաման կամ այլ անձնական հիգիենայի պարագաներ,
• Օգտագործել խոնավեցնող կրեմ՝ մաշկի չորությունը կանխելու համար,
• Հեռու պահել եղունգները կեղտոտ կամ կեղտաբեր նյութերի հետ շփումից։

Մաշկի ցրտահարված տեղամասի ախտանիշներ

• Մաշկը դառնում է շատ սառը և գունատ կամ մոխրագույն,
• Կորցնում է զգայունությունը՝ դառնում է թմրած,
• Կարող է առաջանալ ցավ, այրոց կամ փորփրած մաշկ,
• Ծանր դեպքերում կարող են առաջանալ բլթեր կամ մեռուկացած հատվածներ (սևացած մաշկ)։

Առաջադրանքներ․
1) Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 6 սմ և 8 սմ են: Գտեք դրա ներքնաձիգը:
6²+8²=100սմ
2) Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 13 դմ է, էջերից մեկը՝ 5 դմ: Գտե՛ք մյուս էջը։
13²-5²=144դմ
3) Տղան տնից դեպի արևելք անցավ 800 մ, հետո շրջվեց դեպի հյուսիս և անցավ 600 մ: Տնից ի՞նչ հեռավորություն վրա էր տղան:
800²+600²=1000000մ
4) ABCD ուղղանկյան մեջ գտեք՝
ա) AD-ն, եթե AB=5, AC=13
13²-5²=144
բ) BC-ն, եթե CD=1.5, AC=2.5
2,5²-1,5²=4
5) Ինչքա՞ն պետք է հեռացնել 17 մ երկարությամբ սանդուղքի ստորին ծայրը շենքի պատից, որ դրա վերևի ծայրը լինի 15 մ բարձրության վրա:
6) Գտեք ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը՝ ըստ տրված a և b էջերի․
ա)a=6; b=8
8²+6²=100
բ)a=1; b=√3
1²+3²=10
7) Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են a-ն և b-ն, իսկ ներքնաձիգը՝ c-ն։ Գտեք b-ն, եթե՝
a = 12; c = 13
13²-12²=25
a = 6; c = 2b
4b²=36+b²
3b²=36
b²=12
b=√12
8) ABCD ուղղանկյան մեջ գտեք CD-ն, եթե BD=17, BC=15:
17²-15²=64