Posted in Աշխարագրություն 8

Բրազիլիա

📍 Բրազիլիայի աշխարհագրական դիրքը

Բրազիլիան գտնվում է Հարավային Ամերիկայի արևելքում։ Այն

  • սահմանակցում է գրեթե բոլոր Հարավային Ամերիկայի երկրներին՝ բացի Չիլիից և Էկվադորից։
  • Արևելքից այն ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։
  • Բրազիլիայի մեծ մասը գտնվում է արևադարձային գոտում։
  • Այն հատվում է հասարակածով և ունի մեծ տարածք՝ ընդգրկելով մի քանի կլիմայական գոտիներ։

🌎 Ուրվագծային քարտեզի վրա Հարավային Ամերիկայի երկրները

Քարտեզի վրա կարելի է նշել հետևյալ երկրները՝

  1. Բրազիլիա (ամենամեծ երկիրը՝ արևելքում)
  2. Արգենտինա (հարավում)
  3. Չիլի (Անդերի լեռների երկայնքով՝ նեղ և երկար տարածք՝ արևմուտքում)
  4. Պերու
  5. Բոլիվիա
  6. Պարագվայ
  7. Ուրուգվայ
  8. Կոլումբիա
  9. Վենեսուելա
  10. Էկվադոր
  11. Գայանա
  12. Սուրինամ
  13. Ֆրանսիական Գվիանա (Ֆրանսիայի հատված՝ հյուսիս-արևելքում)

🌱 Բրազիլիայի զարգացման նախադրյալները

  1. Բնական ռեսուրսների առատություն
    • Ածխահանածքներ, երկաթի հանքեր, ոսկի, նավթ, բնական գազ
    • Ամազոնյան անտառներ, ջրային ռեսուրսներ
  2. Բարենպաստ կլիմա և լայն գյուղատնտեսական տարածքներ
  3. Բնակչության մեծ քանակ և աշխատանքային ուժի առկայություն
  4. Զարգացող արդյունաբերություն և ֆինանսական համակարգ
  5. Միջազգային կապեր և արտահանման լայն շուկա

🏭 Բրազիլիայի տնտեսության առաջատար ճյուղերը

  1. Գյուղատնտեսություն
    • Սուրճ, շաքարեղեգ, սոյա, եգիպտացորեն
    • Բրազիլիան աշխարհի խոշորագույն սուրճ արտադրողն է
  2. Արդյունաբերություն
    • Մեքենաշինություն, ավտոմեքենաների արտադրություն
    • Քիմիական, մետաղագործական և սննդի արդյունաբերություն
  3. Հանքարդյունաբերություն
    • Երկաթի հանքաքար, նավթ, գազ, բոքսիտ, ոսկի
  4. Էներգետիկա
    • Հիդրոէլեկտրակայաններ (Ամազոնի և այլ գետերի վրա)
  5. Ծառայություններ
    • Տուրիզմ, ֆինանսական և բանկային ոլորտներ

Posted in Աշխարագրություն 8

Բնական աղետներ

ԱՌԱՋԱՑՄԱՆ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐԸ

Անտառային հրդեհները կարող են առաջանալ ինչպես բնական, այնպես էլ մարդկային գործոնների պատճառով։

Բնական պատճառներ՝

  • Կայծակի հարվածներ
  • Չոր եղանակներ և երկարատև երաշտներ
  • Բարձր ջերմաստիճան և քամիներ

Մարդկային գործոններ՝

  • Անզգուշությամբ կրակ վառելը կամ սիգարետի նետումը անտառում
  • Զվարճության կամ հանցավոր նպատակներով հրդեհել անտառը
  • Խոտի կամ թափոնների այրում գյուղատնտեսական տարածքներում
  • Անխնա ծառահատում, որն իջեցնում է խոնավությունը և հեշտացնում հրդեհի տարածումը

Օրինակ՝
2020թ․ Ավստրալիայում տեղի ունեցած անտառային հրդեհները ոչնչացրին միլիոնավոր հեկտար անտառ, դարձան հազարավոր կենդանիների մահվան պատճառ, և դրանց մի մասը սկսվել էր մարդու անզգուշ գործողություններից։


ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ ԲՆԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՎՐԱ

  • Կենդանիների բնակության վայրերի ոչնչացում
  • Հազարավոր ծառերի, բույսերի և կենսաբազմազանության կորուստ
  • Հողերի որակի վատթարացում և էրոզիա
  • Օդի աղտոտում՝ ածխածնի երկօքսիդի մեծ քանակությամբ արտանետման հետևանքով
  • Ջրային աղբյուրների աղտոտում մոխրով ու քիմիկատներով

ՊԱՅՔԱՐԻ ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ

  • Անտառներում հստակ կանոնների սահմանում և վերահսկում (կրակ չվառել, աղբ չթողնել)
  • Անտառապահների և հրշեջ ծառայությունների կարողությունների բարելավում
  • Վաղ հայտնաբերման համակարգերի (դիտակետեր, արբանյակային մոնիտորինգ) ներդրում
  • Բնակչության իրազեկման բարձրացում՝ հատուկ դասընթացների և քարոզարշավների միջոցով
  • Վերականգնողական աշխատանքներ՝ ծառատունկ, հողերի վերականգնում, կենդանիների տեղափոխում

Եզրակացություն
Անտառային հրդեհները լուրջ վտանգ են թե՛ բնության, թե՛ մարդու համար։ Չնայած դրանց մի մասը բնական է, սակայն մարդկային անզգուշությունը մեծ դեր ունի դրանց առաջացման մեջ։ Մշտական վերահսկողությամբ, կրթությամբ և տեխնոլոգիական միջոցներով հնարավոր է նվազեցնել այս աղետի տարածումը և հետևանքները։

4o

Posted in Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ 19.05.2025

1)Լուծեք հավասարումը. D = b2— 4ac, x1=(-b+√D)/2a, x2=(-b-√D)/2a:

ա) x2 — 6x + 8 = 0

x1 = 2
x2 = 4

բ) x2 — x — 2 = 0

x1 = -1
x2 = 2

գ) x2 + 4x + 15 = 0

Լուծում չունի

դ) 5x2 + 8x — 9 = 0

x1 = 0.76
x2 = -2.36

ե) 3x2 — 5x — 2 = 0

x1 = 49
x2 = 6

Posted in Հայոց Լեզու 8

Երորդ ոուսումնական շրջանի Ամփոփում

1․ Տեղադրել այս ուսումնական շրջանի կատարած աշխատանքներն ըստ ամիսների։

Հունվար

Փետրվար

Դերբայական դարձված.24.02.2025

Գործնական քերականություն շարահյուսությունից․19․02-21․02․2025

Գործնական քերականություն․ գոյականական անդամի լրացումներ․14.02․2025

Գործնական քերականություն

Գործնական քերականություն շարահյուսությունից․05․02․2025

Մարտ

Փոխակերպումներ.03.03.2050

Հովհ․ Թումանյան, Գրազը․28․02․2025

Փոխակերպումներ.03.04.2025

Գործնական քերականություն․10․03.2025

Գործնական քերականություն.17.02-19.02

Գործնական քերականություն.17.02-19.02

Գործնական քերականություն.17.02-19.02

Ապրիլ

Գործնական քերականություն․19․03-21․03

Մայր Թերեզա

Դարձվածքներ․ 09․04.2025
Գործնական աշխատանք

Գործնական աշխատանք․21․04.2025

Նախադասության գլխավոր անդամներ․28․04․2025

Գործնական աշխատանք 23.Ուղղագրություն.05.09.2024թ.3.2025

Մայիս

Կրկնություն. մակբայը որպես խոսքի մաս. 02.05.2025

Գործնական քերականություն․07․05.2025-09․05.2025

Սեպտեմբեր

Հայոց Լեզու

Ուղղագրություն.05.09.2024թ.

Գործնական աշխատանք բառագիտությունից 11․09.2024

Գործնական առաջադրանքներ. 18.09.2024

բառակազմությունից. 20.09.2024

 Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն. 23.09.2024թ.

Հոկտեմբեր

Գոյականի թիվը և հոլովը․04․10.2024

Կոմիտասը բանաստեղծ․08․10.2024

 «Կցանկանա՞մ ուսուցիչ դառնալ», 08.10.2024

Ածական անուն.08.10․2024

Գործնական աշխատանք․14․10․2024

Գործնական աշխատանք դերանուն խոսքի մասից․16․10.2024

Ուսումնական աշուն․,,Աշունը տրամադրում է կարդալ,,

Գործնական աշխատանք, 28.10.2024

Թարգմանություն

Նոյեմբեր

Թվական անուն, 04.11.2024թ.

Բայի կազմությունը, 08.11.2024

Բայի դիմավոր և անդեմ ձևեր,15․11․-18․11․2024

Բայի սեռը․ 22․11․2024

Դեկտեմբեր

Գործնական քերականություն 27․11․2024

Բայի խոնարհումը, 29.11.2024

Պայմանական, հարկադրական և հրամայական եղանակներ․ժամանակաձևերը,04․12․2024

Պայմանական, հարկադրական և հրամայական եղանակներ․ ժամանակաձևերը,04․12․2024

Տեքստային աշխատանք,09․12․2024

Տարեմուտի ընթերցումներ. նախագիծ

Շառլ Ազնավուր. Սուրբ Ծննդյան անսովոր ընթրիք: Վերլուծությաուն


2․ Առարկայից ձեռք բերած գիտելիքները, կարողություններն ու հմտությունները։
3․ Քերականությունից անցած թեմաները (խոսքի մասեր, դրանց իմաստները, հատկանիշները, նախադասություն, տեսակները, նախադասության անդամները)։
4․ Դժվարությունները, բարդությունները, առաջարկներ դրանց վերաբերյալ։

Posted in Պատմություն 8

Ամփոփում

1. Ո՞վ էր Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը և երբ հիմնվեց թագավորությունը։

Աշոտ Ա Բագրատունի – թագավորությունը հիմնադրվել է 885 թ.։


2. Բագրատունյաց ժամանակաշրջանի ճարտարապետական գլուխգործոցներ.

  • Հաղպատի վանքը
  • Սանահինի վանքը
  • Անիի մայր տաճարը
  • Գագիկաշենի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին

3. Ե՞րբ անկում ապրեց Բագրատունյաց թագավորությունը։

Բագրատունյաց թագավորությունը անկում ապրեց 1045 թ., երբ Բյուզանդիան գրավեց Անի մայրաքաղաքը։


4. Ո՞ր հայ եղբայրները վերականգնեցին ինքնակառավարումը, սակայն նրանց փորձերը մնացին անավարտ մոնղոլների պատճառով։

Զաքարե և Իվանե Զաքարյաններ


5. Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ մոնղոլները ո՞ր դարում ունեցան ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։

13-րդ դարում


6. Ո՞վ և երբ հաստատվեց Կիլիկիայում՝ հիմք դնելով Ռուբինյան իշխանությանը։

Ռուբեն I-ը՝ 1080 թ.


7. Ո՞ր թվականին Լևոն II-ը թագադրվեց Հայոց թագավոր։

1198 թ., Տարսոնի մայր տաճարում


8. 1226 թ. Զաբելի և Հեթումի ամուսնությամբ միավորվեցին՝

Ռուբինյան և Հեթումյան տոհմերը


9. Կիլիկիայի վերջին արքան և թագավորության անկման տարեթիվը։

Լևոն VI Լուսինյան – Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ 1375 թ.։


10. Հայաստանի չորս բաժանումները.

  1. Բյուզանդական Հայաստան
  2. Արաբական Հայաստան
  3. Սելջուկյան/թուրքմենական տիրապետության տակ գտնվող տարածքներ
  4. Վրաստանի և մոնղոլների հետ դաշնակցված հայկական իշխանություններ (օր.՝ Զաքարյանների)

11. Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերը․

  • Գյուլիստանի պայմանագիր – 1813 թ.
  • Թուրքմենչայի պայմանագիր – 1828 թ.
    Նշանակություն․ Հայաստանը բաժանվեց Ռուսական և Պարսկական կայսրությունների միջև։ Ռուսական Հայաստանը ընդգրկվեց ցարական կայսրության կազմում, ինչը հայերին հնարավորություն տվեց մշակութային և տնտեսական վերածննդի համար։

12. Բուխարեստի (1812) և Ադրիանապոլսի (1829) պայմանագրերը.

  • Բուխարեստի պայմանագիրը կնքվել է 1812 թ. Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև
  • Ադրիանապոլսի պայմանագիրը՝ 1829 թ.
    Նշանակություն․ Ռուսաստանի տարածք անցան հայկական բնակավայրեր, իսկ Արևմտյան Հայաստանում ժամանակավորապես բարեփոխումների խոստումներ ստացան հայերը։

13. Սան Ստեֆանո՝ 16-րդ հոդված vs Բեռլին՝ 61-րդ հոդված.

  • Նմանություն. Երկուսն էլ խոստանում էին բարեփոխումներ արևմտահայերի համար։
  • Տարբերություն. Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը ավելի հստակ էր և պարտավորեցնում էր Օսմանյան կայսրությանը, մինչդեռ Բեռլինի վեհաժողովում հոդվածը թուլացվեց, հստակ մեխանիզմներ չառաջարկվեցին։

14. Խրիմյան Հայրիկը և «երկաթե շերեփը»․

Խրիմյան Հայրիկը Բեռլինի վեհաժողովը համեմատեց հարիսայի կաթսայի հետ, որտեղ բոլոր ազգերը իրենց իրավունքները ստացան «երկաթե շերեփով», այսինքն՝ զենքով ու ուժով։ Հայերը չունենալով այդ «երկաթե շերեփը»՝ մնացին առանց իրական արդյունքի։
Արտահայտությունը նշանակում է՝ առանց ռազմական ուժի ու ազդեցության, հնարավոր չէ իրական արդյունքի հասնել դիվանագիտության մեջ։


Պատմության ամփոփում

1. 10 կարևորագույն իրադարձություն՝ ժամանակագրական կարգով․

  1. 301 թ․ – Քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակվեց Հայաստանում
  2. 405 թ․ – Մեսրոպ Մաշտոցը ստեղծեց հայ գրերը
  3. 451 թ․ – Ավարայրի ճակատամարտ
  4. 885 թ․ – Բագրատունյաց թագավորության հիմնադրում
  5. 1045 թ․ – Բագրատունյաց թագավորության անկում
  6. 1198 թ․ – Կիլիկյան Հայաստանի թագավորության հռչակում
  7. 1375 թ․ – Կիլիկյան թագավորության անկում
  8. 1828 թ․ – Թուրքմենչայի պայմանագիր՝ Արևելյան Հայաստանի միացումը Ռուսաստանին
  9. 1915 թ․ – Հայոց ցեղասպանություն
  10. 1918 թ․ – Հայաստանի առաջին Հանրապետության հռչակում

2. 5 թագավորների կարևոր գործողություններ.

  1. Տրդատ Գ Մեծ․ քրիստոնեությունը հռչակեց պետական կրոն
  2. Աշոտ Ա Բագրատունի․ վերականգնեց անկախությունը և թագավորական իշխանությունը
  3. Գագիկ Ա․ Անիի զարգացում, նոր կառուցապատում
  4. Լևոն II․ Կիլիկյան թագավորության հզորացում, դիվանագիտական կապեր Եվրոպայի հետ
  5. Խոսրով Գ Կոտակ․ նախաձեռնեց Արշակունյաց դինաստիայի ուժեղացումն ու բարեփոխումները

3. 5 նշանակալից իրադարձություն՝ փաստերով.

  1. 301 թ․ – Առաջին քրիստոնյա պետություն՝ ազդել է հայ ինքնության ձևավորման վրա
  2. 405 թ․ – Հայ գրերի ստեղծում՝ հիմք հայ գրականության և մշակույթի զարգացման
  3. 451 թ․ – Ավարայրի ճակատամարտ՝ ինքնության պաշտպանություն, չնայած ռազմական պարտությանը
  4. 1915 թ․ – Ցեղասպանություն՝ միլիոնավոր զոհեր, սփյուռքի ձևավորում
  5. 1918 թ․ – Առաջին հանրապետություն՝ պետականության վերականգնում հարյուրամյակներից հետո

4. 5 կարևորագույն հայտնագործություններ․

  1. Հայ գրերի ստեղծում – Մեսրոպ Մաշտոց
  2. Քարաշեն ճարտարապետություն – միջնադարյան վանքեր և եկեղեցիներ
  3. Աստղագիտական գործիքներ՝ Անանիա Շիրակացու օրոք
  4. Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» – հոգևոր գրականություն
  5. Քաղաքական ինքնակառավարման մոդելներ՝ Կիլիկիայի արքայության օրինակը

Posted in русский 8

Текст для анализа.

1. Текст: перевод на армянский язык

а). Թարգմանել հայերեն.

Ահա նրանք գնում են հանդարտ փողոցով։ Երիտասարդը և աղջիկը։ Երիտասարդների աչքերում երևում է, որ նրանք երջանիկ են։

Աղջիկը ձեռքին մեխակների փունջ ունի։ Այն նրան նվիրել է երիտասարդը։ Այդ մեխակները նրա առաջին նվերն են, և աղջիկը հիացմունքով նայում է ծաղիկներին, գաղտագողի մոտեցնում շուրթերին։ Բայց նրան քիչ է, որ ինքը երջանիկ է։ Նա ուզում է, որ բոլորն ուրախանան այն բանի համար, որ այդքան լավ է իրեն և իր սիրեցյալին։

Բայց ինչպե՞ս կիսել իր երջանկությունը մարդկանց հետ։ Եվ ահա նրա մտքին անսպասելի մի միտք է գալիս։ Աղջիկը մեխակներից մեկը բաժանում է փնջից և նետում բացված առաջին պատուհանի մթության մեջ։ Տանը, երևի, քնած են։ Իսկ այդ մենավոր ծաղիկը մնում է պատուհանագոգին։

Բացված պատուհաններ շատ կան․ շոգ է։ Եվ աղջիկը յուրաքանչյուր պատուհանի մեջ մեկ մեխակ է նետում։ Երիտասարդը նրան չի կանգնեցնում, որովհետև հասկանում է՝ ինչու է նա դա անում…

Սիրահարները հեռանում են։

Առավոտյան մարդիկ իրենց սենյակներում՝ պատուհանագոգերի վրա, սեղանների, հատակի վրա՝ գտնում են կարմիր մեխակներ։

Այդպես մի բարի երջանկություն ծնում է մեկ ուրիշը։


б). Как вы понимаете данное предложение: “Так одно доброе счастье рождает другое”?

Это означает, что если человек делится своим счастьем, радостью и добром с другими, то это добро передаётся дальше и делает счастливыми ещё больше людей. Добрые поступки порождают другие добрые поступки.


в). Найти синонимичные пары:

Вот пары синонимов:

  • радостно — весело
  • печально — грустно
  • стыдно — совестно
  • страшно — боязно
  • тоскливо — скучно

г). Подобрать антонимы:

  • принёс — унёс
  • хорошо — плохо
  • бросает — поднимает
  • приходит — уходит
  • темнота — свет

2. А. Исаакян — «Самое нужное»

Перевод сказки на русский язык:

АВЕТИК ИСААКЯН – САМОЕ НУЖНОЕ

Когда-то в чудесной восточной стране жил мудрый и справедливый царь. У него было три сына.

Старея, царь решил ещё при жизни передать трон тому из своих сыновей, кто окажется наиболее способным к управлению. Однажды он позвал их и сказал:

– Дорогие сыновья, вы видите, что я состарился и больше не могу управлять страной. Я давно бы отрёкся от трона, если бы увидел исполнение мечты, которая долгие годы живёт в моём сердце. И вот теперь, тот из вас, кто мудро решит эту задачу, станет моим наследником.

– Да здравствует наш отец! Свят для нас его великая воля. Но скажи, отец, какая это мысль, которую не смог решить твой мудрый ум?

– Видите ли вы этот огромный и просторный амбар? Я давно построил его с желанием наполнить чем-то самым нужным в мире, тем, что сделает мой народ счастливым. Но он до сих пор пуст.

Кто из вас сможет до краёв наполнить его самым нужным на земле, тот и станет царём.

Берите из моих сокровищ сколько хотите, отправляйтесь в путь — по городам, по странам, найдите эту вещь и наполните амбар. Даю вам трижды по сорок дней.

Сыновья поцеловали руку отца и отправились в путь.

Они путешествовали по разным странам, видели разные народы, обычаи. И спустя положенное время, вернулись к отцу.

– Добро пожаловать, мои бесценные сыновья. Нашли ли вы самую нужную вещь в мире?

– Да, нашли, дорогой отец, – ответили они.

И вот отец повёл их к амбару, где собрались все придворные и множество людей.

Царь открыл дверь и позвал старшего сына:

– Чем ты наполнишь этот огромный амбар, сын мой? Что ты нашёл самым нужным?

Старший сын вынул из кармана горсть зёрен:

– Я наполню амбар хлебом, отец. Ведь хлеб — основа жизни, без хлеба никто не сможет жить.

Затем царь позвал среднего сына:

– Чем ты наполнишь амбар?

Средний сын достал горсть земли:

– Землёй, отец. Без земли нет хлеба, без земли никто не может жить.

Наконец подошёл младший сын. Он вошёл в амбар, достал свечу, зажёг её и осветил амбар.

– Ну, скажи, чем ты его наполнишь? – спросил отец.

– Светом, мудрый отец. Я много стран видел, и понял — самое нужное на земле — это свет. Без света не растёт хлеб, без света нет жизни. Я имею в виду свет знаний. Только им можно управлять народом.

– Браво! – воскликнул царь. – Тебе по праву принадлежит трон! Пусть твоё царство наполнится светом и наукой!

– Да здравствует молодой просвещённый царь! – закричали радостно все.


Пословицы: объяснение

  1. Сколько голов, столько умов. – У каждого человека своё мнение, взгляд, понимание.
  2. Умный всегда любит учиться. – Настояще умный человек всегда стремится к новым знаниям.
  3. У умной головы сто рук. – Ум помогает справиться с любыми трудностями, как будто у тебя много рук.
  4. Ученье — свет, неученье — тьма. – Знание просвещает, а невежество ведёт к бедам и ограниченности.
  5. Умный без денег богат. – Умный человек ценен сам по себе, даже без богатства.

Подходящее заглавие: Ученье — свет, неученье — тьма.


Предложения из слов:

  1. Сыновья отправились в дорогу.
  2. Старший сын вынул из кармана горсть зерна.
  3. Средний сын вынул из кармана горсть земли.
  4. Младший сын вынул из кармана свечку.

Posted in Քիմիա 8

Քիմիա (ամփոփում)

1. Նյութ

Նյութը ամեն ինչ է, ինչը ունի զանգված և զբաղեցնում է տարածություն։ Օրինակ՝ օդ, ջուր, քար։


2. Մարմին

Մարմինը նյութից կազմված առարկա է։ Օրինակ՝ գնդակ, գիրք, բաժակ։


3. Ֆիզիկական և քիմիական երևույթներ

  • Ֆիզիկական երևույթ — փոխվում է միայն արտաքին տեսքը կամ ձևը (օրինակ՝ սառույցի հալում)։
  • Քիմիական երևույթ — առաջանում է նոր նյութ (օրինակ՝ մետաղի ժանգոտում)։

4. Մաքուր նյութ / խառնուրդ

  • Մաքուր նյութ — ունի հաստատուն բաղադրություն (օրինակ՝ ջուր, թթվածին)։
  • Խառնուրդ — բաղկացած է մի քանի նյութերից (օրինակ՝ օդ, աղաջուր)։

5. Պարբերական համակարգի կառուցվածք

Քիմիական տարրերը դասավորված են Դ. Ի. Մենդելեևի պարբերական համակարգում՝ ըստ նրանց պրոտոնների թվի և հատկությունների։


6. Ar / Mr

  • Ar (հարաբերական ատոմային զանգված) — մեկ ատոմի հարաբերական զանգվածը։
  • Mr (հարաբերական մոլեկուլային զանգված) — բոլոր ատոմների Ar-ների գումարը տվյալ մոլեկուլում։

7. Զանգվածային բաժին

Ցույց է տալիս, թե խառնուրդում ինչ զանգվածային տոկոսով է ներկայացված յուրաքանչյուր բաղադրիչ։


8. Պարզ / բարդ նյութ

  • Պարզ նյութ — կազմված է միայն մեկ տեսակի ատոմներից (օրինակ՝ O₂, Fe)։
  • Բարդ նյութ — կազմված է տարբեր ատոմներից (օրինակ՝ H₂O, CO₂)։

9. Թթվածին — ստացում, ֆիզ/քիմ հատկություններ

  • Ստացում — կալիումի պերմանգանատի տաքացումից կամ ջրից էլեկտրոլիզով։
  • Ֆիզ հատկ. — գազ է, անգույն, անհոտ։
  • Քիմ հատկ. — օքսիդացում է առաջացնում, աջակցում է այրմանը։

10. Ջրածին — ստացում, ֆիզ/քիմ հատկություններ

  • Ստացում — թթվի և մետաղի ռեակցիայից։
  • Ֆիզ հատկ. — թեթևագույն գազ, անգույն։
  • Քիմ հատկ. — այրվում է, միանում թթվածնի հետ՝ առաջացնելով ջուր։

11. Բարդ նյութեր — դասակարգում

Բարդ նյութերը դասակարգվում են՝

  • օքսիդներ,
  • թթուներ,
  • հիմքեր,
  • աղեր։

12. Քիմիական ռեակցիաների տեսակները

  1. Միացման — A + B → AB
  2. Քայքայման — AB → A + B
  3. Փոխատեղման — A + BC → AC + B
  4. Կրկնակի փոխատեղման — AB + CD → AD + CB

13. Մոլ

Մոլը նյութի քանակի միավոր է։ 1 մոլ = 6.022×10²³ մասնիկ։


14. Լուծույթներ

Լուծույթը համասեռ խառնուրդ է՝ կազմված լուծվող նյութից և լուծիչից։ Օրինակ՝ աղաջուր։


15. Գազի մոլային ծավալ

Սովորական պայմաններում (0°C, 1 atm) 1 մոլ ցանկացած գազի ծավալը հավասար է 22.4 լիտրի։

Posted in Կենսաբանություն 8

Մայիսի 12-18

1. Ինչպիսի՞ սննդանյութերի օգտագործուﬓ է բացասաբար ազդում արտազատության օրգանների վրա:

  • Շատ աղի, յուղոտ, կծու ու քիմիական հավելումներով (կոնսերվանտներ, ներկանյութեր) սնունդը
  • Քաղցր ըմպելիքները և ալկոհոլը
  • Ցածր որակի կենդանական ճարպեր և վերամշակված մսամթերք (օրինակ՝ երշիկեղեն)

Այս նյութերը ծանրաբեռնում են երիկամները և կարող են վնասել միզուղիները։


2. Թվարկե՛ք երիկամային հիվանդությունների պատճառները:

  • Վարակներ (օրինակ՝ միզուղիների վարակներ)
  • Չափազանց աղի և վնասակար սննդակարգ
  • Չբուժված քրոնիկական հիվանդություններ (օրինակ՝ շաքարային դիաբետ, բարձր ճնշում)
  • Սառեցում և մրսածություն
  • Ջրի քիչ օգտագործում
  • Որոշ դեղամիջոցների երկարատև օգտագործում

3. Ինչպե՞ս են հիվանդությունների հարուցիչները թափանցում միզուղիներ:

  • Միզուկի միջոցով (արտաքինից ներս՝ հատկապես վատ հիգիենայից)
  • Արյան միջոցով՝ երբ վարակը ներթափանցում է մարմնի այլ օրգաններից
  • Լիմֆային համակարգի միջոցով

4. Ինչպի՞սի սննդամթերքն է բացասաբար ազդում երիկամների աշխատանքի վրա:

  • Աղով հարուստ սնունդ
  • Արտադրական երշիկեղեն և չիպսեր
  • Ալկոհոլային ըմպելիքներ
  • Քաղցր գազավորված ջրեր
  • Կոֆեինի մեծ քանակությամբ օգտագործում
  • Սննդամթերք, որը հարուստ է կենդանական սպիտակուցներով (երբ չափից շատ է օգտագործվում)
Posted in Քիմիա 8

Մայիսի 12-16

Խնդիրներ

  1. Ստորև բերված շարքերից որու՞մ են ներկայացված սովորական պայմաններում գազային ագրեգատային վիճակում գտնվող նյութերի անվանումները:Ընտրի՛ր ճիշտ պատասխանը. 


քլորաջրածին, քլոր, քրոմ

ջրածին, քլորաջրածին, քլոր

քլոր, հիպոքլորային թթու, քլորակիր

2. Թվարկված նյութերից ընտրի՛ր այն նյութը, որի ծավալն առավել կփոփոխվի ճնշման չափավոր փոփոխության դեպքում:

ավազ 

ոսկի 

նեոն 

անագ

3. Որքա՞ն է   61 մոլ քանակով ջրածին գազի զբաղեցրած ծավալը (լ) նորմալ պայմաններում:

V=n*Vm

61*22.4=1366.4

4.Որքա՞ն է   22 մոլ քանակով  թթվածին  գազի զբաղեցրած ծավալը (լ) նորմալ պայմաններում:

V=n*Vm

22*22.4=492.8

5. Տրված շարքից ընտրի’ր այն նյութերը, որոնք միևնույն պայմաններում զբաղեցնում են հավասար ծավալներ:

3 մոլNO2 
3 մոլNa

3 մոլHe

3 մոլFe

6.Որոշի՛ր ի՞նչ ծավալ (լ, ն.պ.)  կզբաղեցնի 6 մոլ նյութաքանակով ջրածինը  (H2) 

V=n*Vm

6*22,4=134,4

Posted in English 8

English 14.05.2025

1) Is this cup (your / yours)?[ . ]yours
2) The coffee is (my / mine).[ . ]mine
3) That coat is (my / mine).[ . ]mine
4) He lives in (her / hers) house.[ . ]her
5) You might want (your / yours) phone.[ . ]your
6) The new car is (their / theirs).[ . ]theirs
7) She cooked (our / ours) food.[ . ]our
8) Don’t stand on (my / mine) foot![ . ]my
9) She gave him (her / hers) suitcase.[ . ]her
10) I met (their / theirs) mother.[ . ]their
11) Is this (their / theirs) coffee?[ . ]their
12) Is the flat (her / hers)?[ . ]hers
13) The grey scarf is (my / mine).[ . ]mine
14) That red bike is (our / ours).[ . ]ours
15) We should take (our / ours) coats.[ . ]our
16) That is (my / mine) car.[ . ]my
17) He dropped (my / mine) bag.[ . ]my
18) Are these phones (their / theirs)?[ . ]theirs
19) These cakes are (our / ours)![ . ]ours
20) Are those children (your / yours)?

yours

At, in, on: Prepositions of time

Choose at, in, on to complete the sentences.

1See you on Friday.

2I brush my teeth in the morning.

3The match is at 4 o’clock.

4We have lunch at midday.

5I’m busy at the moment.

6My parents always visit me on my birthday.

7He was born in the 19th century

8He usually goes on holiday in July

9They always get together on Christmas.

10You can come on the weekend.

Prepositions of time and place

Choose the correct answer.

  1. The pillows are     …    between the bed.    on the bed.    in front the bed.  mark
  2. When have we got maths? We’ve got maths     …    Monday.    on Monday.    in Monday.  mark
  3. The computer is next     …    of the board.    the board.    to the board.  mark
  4. Alison is     …    behind the swing.    behind swing.    behind to the swing.  mark
  5. The pencil is between the bag     …    and the chair.    to the chair.    of the chair.  mark
  6. The milkshake is in front     …    the juice.    to the juice.    of the juice.  mark
  7. Alec is     …    between    next    in front  mark Tanya and Sasha.
  8. The fries are     …    in front    next    behind  mark to the pizza.
  9. My aunt is     …    behind    in front    next to  mark of my uncle.
  10. She goes swimming in     …    Monday.    4 o’clock.    the afternoon.  mark
  11. I visit my grandma     …    on    in    at  mark Friday.
  12. He goes to bed     …    9 o’clock.    in 9 o’clock.    at 9 o’clock.  mark
  13. He writes emails on     …    Saturday.    7 o’clock.    the evening.  mark
  14. I watch TV     …    at    in    on  mark the evening.
  15. She goes to bed at  … night. the night. the evening. mark

Comparison of adjectives, adverbs of manner
E Circle the correct word.

1 The dog is eating hungry / hungrily .
2 Is she drinking the hot coffee slow / slowly?
3 Sue is a nice / nicely person.
4 Tom plays tennis good / well.
5 The music was very loud / loudly.
6 The old lady spoke soft / softly.
A Complete the sentences with the correct comparative form of the adjective in brackets.
1. An elephant is stronger than a kangaroo.

2. Our teacher is more beautiful than that film star.

3. A school is noisier than a hospital.

4. Jane’s hair is longer than yours.

5. John’s work is better than Mary’s.

6. Yesterday was hotter than today.

7. This book is more interesting than that one.

8. Athletes are usually more famous than scientists.
B Write sentences about the pictures. Use the superlative form of the adjective.
1. The girl is the tallest of the three.

2. The pyramid is the most ancient of the three.

3. This athlete is the best athlete in the world.

4. February is the shortest month in the year.

5. The red apple is the sweetest apple in the bowl.