Առաջադրանքներ․
1) Գտեք քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմը հավասար է՝
ա) 1,2 սմ
S=1,2*1,2=1,44սմ2
բ) 3/4 դմ
S=3/4*3/4=9/16դմ2
գ) 3ամբ․1/3 մ
S=10/3*10/3=100/9մ2
2) Ինչպե՞ս կփոխվի քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմերը՝
ա) մեծացվեն 3 անգամ
Կմեծանա 9 անգամ
բ) փոքրացվեն 2 անգամ
Կփոքրանա 4 անգամ
3) Ուղղանկյան կից կողմերը հարաբերում են, ինչպես 4:3, իսկ նրա պարագիծը 28 սմ է։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։
2*7x=28
14x=28
x=28/14=2
S=8*6=48սմ2
4) Որոշեք այն քառակուսու կողմը, որի մակերեսը հավասար է՝
ա) 16 սմ2
4սմ
բ) 25 սմ2
5սմ
գ) 2,25 սմ2
1,5սմ
5) Դիցուք՝ ուղղանկյան կից կողմերն են a-ն b-ն, իսկ մակերեսը՝ S-ը։ Գտեք՝
ա) S-ը, եթե a=8,5 սմ, b=3,2 սմ
S=8,5*3,2=27,2սմ
բ) S-ը a=2/3 սմ, b=1,2սմ
S=2/3*1,2=4/5սմ
գ) b-ն, եթե a=32 սմ, S=684 սմ2
b=684/32=171/8սմ
դ) a-ն, եթե b=4,5 դմ, S=1215 սմ2
a=1215/4,5=27սմ
6) Ուղղանկյան կողմերից մեկը 12 սմ է, իսկ մակերեսը՝ 96 սմ2։ Գտեք այդ ուղղանկյան պարագիծը։
96/12=8
P=12*2+8*2=40ս
Author: mhermskh
Տիգրան Հայրապետ:
Տիգրան Հայրապետյանը (1965-1999) հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան էր, ով իր կարճ, բայց չափազանց արդյունավետ կյանքում կարևոր դեր է ունեցել Հայաստանում քաղաքական վերլուծության և լրագրության զարգացման գործում։
Ժամանակահատվածը, երբ ապրել և գործել է
Տիգրան Հայրապետյանը գործել է 1980-1990-ականներին՝ Հայաստանի համար բարդ և վճռորոշ ժամանակաշրջանում։ 1988-ի Ղարաբաղյան շարժումից հետո, Հայաստանի անկախության տարիներին, քաղաքական, տնտեսական ու սոցիալական խորը փոփոխությունների շրջանում նա ակտիվ մասնակցել է հասարակական-քաղաքական կյանքին՝ վերլուծելով միջազգային ու ներքին քաղաքական գործընթացները։
Նա աչքի էր ընկնում իր սուր վերլուծական մտքով և անկաշկանդ խոսելով՝ հաճախ մատնանշելով խնդիրներ, որոնց մասին շատերը լռում էին։ Նրա հոդվածները, հրապարակային ելույթները և վերլուծությունները կարևոր դեր են ունեցել Հայաստանի քաղաքական կյանքի ընկալման գործում։
Ինչո՞ւ է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի գրադարանը կրում Տիգրան Հայրապետյանի անունը
Տիգրան Հայրապետյանը ոչ միայն քաղաքագետ էր, այլև գիտելիքի տարածման, անկախ մտածողության և ազատ խոսքի ջատագով։ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը, լինելով կրթական նորարարական մոտեցումներով առաջնորդվող հաստատություն, հավատարիմ է այն արժեքներին, որոնց հավատում էր նաև Հայրապետյանը՝ ազատ և քննադատական մտածողություն, ինքնուրույն կրթություն, աշխարհաքաղաքական լայն հայացք։
Գրադարանին նրա անունը տալը խորհրդանշում է այդ արժեքների շարունակականությունը և հարգանքի տուրք է այն գործի համար, որը նա կատարել է՝ նպաստելով մտավոր ազատության և կրթական զարգացմանը Հայաստանում։
Тигран Айрапетян
Тигран Айрапетян (1965–1999) — армянский политолог, журналист, международный аналитик, который, несмотря на свою короткую, но чрезвычайно плодотворную жизнь, сыграл важную роль в развитии политического анализа и журналистики в Армении.
Период, в который он жил и работал
Тигран Айрапетян был активен в 1980–1990-х годах — сложный и переломный период для Армении. После Карабахского движения 1988 года, в годы независимости Армении, в условиях глубоких политических, экономических и социальных перемен он активно участвовал в общественно-политической жизни, анализируя как международные, так и внутренние процессы.
Айрапетян выделялся своим острым аналитическим умом и смелыми заявлениями, часто поднимая вопросы, о которых многие предпочитали молчать. Его статьи, публичные выступления и аналитические материалы сыграли важную роль в формировании политического сознания в Армении.
Почему библиотека образовательного комплекса «Мхитар Себастаци» носит имя Тиграна Айрапетяна
Тигран Айрапетян был не только политологом, но и приверженцем распространения знаний, независимого мышления и свободы слова. Образовательный комплекс «Мхитар Себастаци», являясь инновационным учебным учреждением, придерживается ценностей, в которые верил Айрапетян: свободное и критическое мышление, самостоятельное образование, широкий геополитический взгляд.
Присвоение библиотеке его имени символизирует продолжение этих ценностей и является данью уважения его деятельности, направленной на развитие интеллектуальной свободы и образования в Армении.
Փոխակերպումներ.03.03.2050
1. Բարդ ստորադասական նախադասությունը վերածել պարզի:
1. Դիմացը՝ փոքրիկ գյուղաքաղաքի արևմտյան փեշերին, գլուխը վեր է ցցել ոչ մեծ մի բարձունք, որն իշխող դիրք ունի շրջապատի վրա։
2. Ինչ որ ես ասում եմ, դու պետք է լուրջ ընդունես։
3. Հենց այսօր դու գործ կստանաս, և եթե համաձայն ես, վաղվանից կսկսենք աշխատել։
4. Ովքեր մեզ մոտ աշխատանքի են անցնում, հենց սկզբից պարտավոր են պատասխանել իմ մի քանի հարցերին:
5. Դասերից հետո ժամեր էի անցկացնում Վենետիկի հայտնի գրադարանում, որ աշխարհիս լավագույններից մեկն է համարվում:
6. Երևի Միհրդատը չէր զգացել, որ իր խոսքերով ամենից առաջ ինձ է վիրավորում:
7. Ամեն ինչ աղոթքով չես կարող անել, չնայած տատս միշտ ապավինում էր աղոթքի զորությանը:
8. Թեև քսանհինգ տարեկան չկա, բայց հասցրել է երկու գյուտ արտոնագրել:
9. Չե՞ք նեղանում, որ այսպես համարձակ եմ խոսում:
10. Գաբրիելը չէր թաքցնում, որ ինքը կապված է ինչ-որ կասկածելի անձանց հետ:
11. Փողոցի ամայության մեջ միայն մի մարդ կար՝ պահակը, որ արձանի պատվանդանի տակ հետ ու առաջ էր անում։
12. Անցնում եմ Երևանի հարավային թաղամասերից մեկով, որ բռնեմ Արարատյան դաշտի ճանապարհը:
13. Հասարակ ալմաստը, որ չհղկված ադամանդն է, բարձր են գնահատում հղկվածից և գաղտնի ընդունակություններ վերագրում նրան:
14. Քչերը հավանաբար գիտեին, որ այդ ամենը մտացածին է։
15. Կան գիտնականներ, որ խճճվում են մանր փաստերի թփուտներում և չեն կարողանում տեսնել վիթխարի անտառը:
2. Պարզ՝ դերբայական դարձվածով նախադասությունը վերածել բարդ ստորադասականի:
1. Երեսնիվայր պառկած էին ընտանիք ու հարազատներ ունեցող ծանոթ ու անծանոթ մարդիկ:
2. Խեղճացած այս պարոնը մի՞թե երեկ հարթակից հոխորտացողը չէր։
3. Քո որոնածը ես չեմ, անշուշտ։
4. Այս իշխանիկն էլ ահա կցանկանա հաճոյանալ Արշակին՝ նրա արքունիքում պաշտոն ստանալու համար:
5. Գունավոր բծերով սփռոց հիշեցնող քարտեզի վրա նշված էին պատերազմի ուղիները:
6. Ես ուզում եմ ավելի շատ նորածինների լույս աշխարհ գալը:
7. Անդրանիկի հանձնարարականով Լևոնն ամեն օր գնում էր կայարան՝ օրվա նորություններն իմանալու:
8. Խաչքարերի անտառը երևի Վարդանանց նահատակներն են՝ քարացումից ասես կենդանացած:
9. Արդյոք ինքը հանցանք չի՞ գործում մարդու նկատմամբ՝ նրան դնելով այդ դժվարին ուղու վրա:
10. Հավատքի զգացողությունը նրանց դրդում է աշխարհն ազատել անհավատների տիրապետությունից։
11. Հայկական հեծելազորի ձիերը, վազքի հոտ առնելով, սկսեցին վրնջալ, բորբոքվել։
12. Նա լռությամբ կուլ տվեց իր հասցեին ասված դառը խոսքերը:
13. Նախքան շարժանկարի ցուցադրվելը բեմադրիչը հանդես եկավ մի ճարտար խոսքով:
14. Ազգի տունը քանդում է նրան արևելյան և արևմտյան հատվածների բաժանելը:
15. Օ, հայեր, ձեր արածն ամեն երևակայությունից վեր է:
Задание: спишите, раскрывая скобки.
Задание: спишите, раскрывая скобки.
- Люди удивлялись (чему?) (мужество) юноши. 2.Каждое утро девушка восхищалась (чем?) (восход) солнца. 3.Учитель был доволен (чем?) (результат) моей работы. 4.Родители очень беспокоились (о ком?) (сын), бабушка тоже тревожилась (за что?) (здоровье) внука. 5.Хозяин гостиницы был рад (чему?) (приезд) гостей.
- Люди удивлялись мужеству юноши.
- Каждое утро девушка восхищалась восходом солнца.
- Учитель был доволен результатом моей работы.
- Родители очень беспокоились о сыне, бабушка тоже тревожилась за здоровье внука.
- Хозяин гостиницы был рад приезду гостей.
Составьте словосочетания, подбирая к глаголам имена существительные.
(Что?) — загрузить , передать,рассказать, предоставить
(Чего?)—бояться, лишиться, ожидать, достичь, сбежать с
(Чему?)—верить, завидовать, радоваться, удивляться
(Чем?)—красить, копать, рисовать, угрожать, увлекаться
Ахтамар
ВОПРОСЫ И ЗАДАНИЯ
1.Существует ли на самом деле остров Ахтамар? Где он находится?
Ахтамар — это небольшой остров на озере Ван в Турции. Он известен своим средневековым армянским монастырём Сурб Хач (Святого Креста), который был построен в X веке. Остров расположен в провинции Ван, на востоке Турции, и является популярным туристическим местом благодаря своей богатой истории и живописным пейзажам.
Подготовьте сообщение об этом острове.
Ахтамар — один из самых известных островов озера Ван, расположенного на востоке Турции. Этот небольшой, но живописный остров привлекает внимание своей богатой историей и уникальной архитектурой.
2.С использованием интернета найдите информацию об О.Туманяне
Ованес Туманян (1869–1923) — один из величайших армянских поэтов, писателей и общественных деятелей. Его творчество охватывает множество жанров, включая поэзию, прозу, сказки и басни.
о жизни и творчестве писателя.
Детство и образование
Ованес Туманян родился 19 февраля 1869 года в селе Дсех (Лорийская область, Армения) в семье сельского священника. Уже с детства он проявлял интерес к литературе и народным сказаниям. Начальное образование получил в родном селе, затем учился в Нерсесянской школе в Тифлисе (ныне Тбилиси), где познакомился с армянской классической литературой.
Творческий путь
С юных лет Туманян писал стихи, рассказы и сказки. Его первый сборник стихов вышел в 1890 году и сразу привлёк внимание критиков и читателей. Творчество писателя охватывает множество жанров:
3.Прочитайте легенду на армянском языке и сравните с русским переводом.
Ахтамар
(Народная легенда)
Каждой ночью к водам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
Смело к острову плывёт;
Он могучими плечами
Рассекает лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.
Вкруг поток, шипя, крутится,
За пловцом бежит вослед,
Но бесстрашный не боится
Ни опасностей, ни бед.
Что ему угрозы ночи,
Пена, волны, ветер, мрак?
Точно любящие очи,
Перед ним горит маяк!
Каждой ночью искры света
Манят лаской тайных чар;
Каждой ночью, тьмой одета,
Ждёт его к себе Тамар[].
И могучими плечами
Бороздит он лоно вод,
Привлекаемый лучами,
Что маяк далёкий шлёт.
Он плывёт навстречу счастью,
Смело борется с волной.
А Тамар, объята страстью,
Ждёт его во тьме ночной.
Не напрасны ожиданья…
Ближе, ближе… вот и он!
Миг блаженства! Миг свиданья!
Сладких таинств райский сон!
Тихо. Только волны плещут,
Только, полны чистых чар,
Звёзды ропщут и трепещут
За бесстыдную Тамар.
И опять к пучинам Вана
Кто-то с берега идёт
И без лодки средь тумана
Вдаль от острова плывёт.
И со страхом остаётся
Над водой Тамар одна,
Смотрит, слушает, как бьётся
Разъярённая волна.
Завтра — снова ожиданья,
Так же искрится маяк,
Тот же чудный миг свиданья,
Те же ласки, тот же мрак.
Но разведал враг жестокий
Тайну любящих сердец:
Был погашен свет далёкий,
Тьмой застигнут был пловец.
Растоптали люди злые
Ярко блещущий костёр,
Небеса молчат ночные,
Тщетно света ищет взор.
Не заискрится, как прежде,
Маяка привет родной, —
И в обманчивой надежде
Бьётся, бьётся он с волной.
Ветер шепчет непонятно,
Над водой клубится пар, —
И вздыхает еле внятно
Слабый возглас: «Ах, Тамар!»
Звуки плача, звуки смеха…
Волны ластятся к скале,
И, как гаснущее эхо,
«Ах, Тамар!» звучит во мгле.
На рассвете встали волны
И примчали бледный труп,
И застыл упрёк безмолвный:
«Ах, Тамар!» средь мёртвых губ.
С той поры минули годы,
Остров полон прежних чар,
4.О чем эта легенда?
Легенда об Ахтамаре — это красивая и трагическая история любви, связанная с одноимённым островом на озере Ван.
Сюжет легенды
Когда-то на острове жила прекрасная царевна по имени Тамар. О ней узнал молодой юноша-рыбак с берега и без памяти влюбился. Их чувства были взаимными, но отец Тамар не одобрял эту любовь.
Каждую ночь юноша переплывал озеро, ориентируясь на свет, который зажигала для него Тамар. Но однажды разгневанный отец узнал об этом и устроил ловушку: в бурную ночь он потушил огонь, оставив влюблённого в темноте. Уставший и потерявший ориентир, юноша не смог доплыть до берега. Перед тем как утонуть, он отчаянно вскрикнул: «Ах, Тамар!»
С тех пор остров стали называть Ахтамар, а его трагическая история любви живёт в армянской культуре как символ верности и вечной тоски.
5. Что означал возглас юноши «Ах, Тамар»: сожаление или обвинение?
Class-work
| Fill in the present or past tense. 1. He was offered (offer) a new job last week. 2. The bridge was blown up (blow up) yesterday. 3. This novel was written (write) by Hemingway. 4. Flies are caught (catch) by spiders. 5. All the trees were cut (cut) down yesterday. 6. We are told (tell) to go home now. 7. Their purse was stolen (steal) in the disco last night. 8. Rain is held (hold) up by fog. 9. He was thrown (throw) out of the bar a week ago. 10. Pigs are used (use) to find truffles. 11. The old theatre was reopened (reopen) last Friday. 12. She was asked (ask) about the accident by the police yesterday. 13. A lot of food is thrown (throw) away every day. 14. Mice are caught (catch) by cats. 15. I am often asked (often / ask) for her address |
1. They were interviewing her for the job.
She ________________ for the job.
was being interviewed
was interviewed
has been interviewed
2. Tom is writing the letter.
The letter ________________ by Tom.
was written
is being written
has been written
3. Everyone understands English.
English ________________ by everyone.
is understood
has been understood
was understood
4. The employees brought up this issue during the meeting.
This issue ________________ by the employees during the meeting.
has been brought up
is brought up
was brought up
5. The professor told him not to talk in class.
He ________________ by the professor not to talk in class.
has been told
was told
was being told
6. They say that women are smarter than men.
Women ________________ to be smarter than men.
were being said
were said
are said
7. The fire has destroyed the house.
The house ________________ by the fire.
has been destroyed
was being destroyed
is destroyed
8. She would have told you.
You ________________ by her.
would have been told
would be told
were being told
9. She would reject the offer.
The offer ________________ by her.
will have been rejected
would be rejected
will be rejected
10. This surprises me.
I ________________ by this.
would have been surprised
will be surprised
am surprised
1. Millions of dollars’ worth of damage has been caused by a storm which (swept/was swept) across the north of the United States last night.
2. The River Reiner (burst/was burst) its banks after heavy rain.
3. Many people (rescued/were rescued) from the floods by fire-fighters.
4. Firefighters (received/were received) hundreds of calls for help.
5. Wind speeds (reached/were reached) ninety miles an hour in some places.
6. Roads (blocked/were blocked) by fallen trees.
7. Electricity lines (brought/were brought) down, leaving thousands of homes without electricity.
8. «Everything possible (is doing/is being done) to get things back to normal,» a spokesman said.
9. One young girl (took/was taken) to hospital after she broke her leg.
10. She has now (sent/been sent) home
Մեկ անհայտով գծային անհավասարումներ:
Առաջադրանքներ․
1) Կոորդինատային ուղղի վրա նշեք անհավասարումների համակարգի բոլոր լուծումները (եթե դրանք գոյություն ունեն)․

x∈(3;∞)

x∈(1;∞)

x∈(-∞;2)

x∈(-∞;-5)

x∈(-7;-5)

x∈(-5;0)

x∈(4;∞)

x∈(-3;∞)

x∈(-∞;-1)

x∈(-16;-∞)

Լուծում չկա
2) Փակագծերում նշված թիվը հանդիսանո՞ւմ է արդյոք անհավասարումների համակարգի լուծում՝

{-2+3>0
{7+4>0
Այո

{8-2<0
{6≥3
Ոչ

{15>10
{18+1<0
Ոչ

Փետրվար ամսվա մաթեմատիկական ֆլեշմոբ․
Հովհ․ Թումանյան, Փարվանա, 20․02-25.02.2025
I
Բարձրագահ Աբուլն ու Մըթին սարեր
Մեջք մեջքի տըված կանգնել վեհափառ,
Իրենց ուսերին, Ջավախքից էլ վեր՝
Բըռնած պահում են մի ուրիշ աշխարհ:
Ասում են՝ էնտեղ արծըվի նըման,
Ծիծղուն, կապուտակ երկընքի ծոցում,
Նըստում էր էն սեգ սարերի արքան
Իրեն Փարվանա ճերմակ ամրոցում:
Փարվանա արքան մի աղջիկ ուներ.
Ու ոչ մի որսկան դեռ իրեն օրում
Էնքան գեղեցիկ եղնիկ չէր տեսել`
Իր որսն անելիս Մըթին սարերում:
Աշխույժ մանկությամբ զարդարում էր նա
Ծերության օրերն ու սարերն իր հոր,
Ու ապրում էր ծեր արքան Փարվանա
Իրեն էն քընքուշ ծաղկով բախտավոր:
Մեծ բախտը սակայն առաջևն էր դեռ.
Եկավ էն օրն էլ հասավ երջանիկ,
Ու ղըրկեց արքան ուրախ դեսպաններ
Ամեն մի ամրոց, ամեն արքունիք:
— Ո՜րտեղ է, ասավ, էն քաջը, թե կա,
Իմ չընաշխարհիկ դըստերն արժանի,
Թող առնի իր ձին, իր զենքն ու զըրահ,
Գա՜, ցույց տա իրեն, իր բախտը տանի…
II
Հագած, կապած զենք ու զըրահ,
Ձիանք հեծած ամեհի,
Ահա եկել հավաքվել են
Կըտրիճները Կովկասի,
Ծեր Փարվանա թագավորի
Ապարանքի հանդիման
Կազմ ու պատրաստ սպասում են
Մոտիկ ժամին մըրցության:
Ըսպասում է ողջ աշխարհքը՝
Եկած, կիտված Փարվանա,
Թե ո՞ր կըտրիճն արդյոք պիտի
Էն սիրունին տիրանա:
Հընչեց փողը: Ահա փունջ-փունջ
Դըրանիկներ, նաժիշտներ,
Ահա աղջիկն իր նազելի
Ու թագավորն ալեհեր:
Հայրը ինչպես մըռայլ մի ամպ,
Աղջիկն անուշ մի լուսին,
Ամպ ու լուսին իրար փարված՝
Դուրս են գալի միասին:
Հառաչում է ողջ աշխարհքը.
Կըտրիճները, քարացած,
Երազների մեջ են ընկնում՝
Էս աշխարհքից վերացած:
— Նայի՛ր, դստրի՛կ, իշխանազուն
Էս քաջերին լայնալանջ,
Այժմ պիտի հանդես դուրս գան,
Պայքար մըտնեն քո առաջ.
Մեկը իրեն ուժը ցույց տա,
Մյուսը՝ շընորհքն իր բազկի,
Ո՛րը՝ ճարպիկ ձիարշավը,
Ո՛րն էլ՝ թափը իր վազքի:
Իսկ երբ կըռիվն առնի դադար,
Հայտնի լինին քաջն ու վատ,
Ու երբ անցնեն մեր առջևից
Կըտրիճները պայազատ,
Ընտրի՛ր, զարկի՛ր ձեռքիդ խնձորն
Անհաղթներից անհաղթին,
Որ ողջ աշխարհ մայիլ մընա
Անզուգական քո բախտին:
Ասավ արքան, ձեռքը ձըգեց,
Նըշան տըվավ պայքարին,
Այնինչ՝ աղջիկն առաջ եկավ՝
Կարմիր խնձորն իր ձեռին:
— Գուցե, հայրի՛կ, տըկար լավին
Հաղթի մի վես տըմարդի,
Բայց չի կարող լինել երբեք
Նա սիրելին իմ սըրտի…
— Է՜յ, Փարվանա չըքնաղ փերի,
Ի՞նչն է հավան քո սըրտին,—
Խըռնըվում են կըտրիճները,
Խընդրում կըրկին ու կըրկին:
— Գա՞նձ ես ուզում, ոսկի՞, արծա՞թ,
Անգին քարեր ու գոհա՞ր,
Ա՞ստղ ես ուզում, մենք երկընքից
Վեր կըբերենք քեզ համար:
— Ինչի՞ս են պետք ոսկին, արծաթ
Եվ կամ աստղը երկընքի,
Ոչ էլ գոհար եմ պահանջում
Սեր-ընկերից իմ կյանքի:
Ես նըրանից հուր եմ ուզում,
Անշեջ հուրը սըրբազան,
Ով կըբերի անշեջ հուրը,
Նա է ընտրած իմ փեսան…
Ասավ աղջիկն, իրար անցան
Կըտրիճները քաջարի,
Ձիանք հեծած թըռան հապճեպ
Դեպի չորս կողմն աշխարհի:
Թըռա՜ն, շուտով գըտնեն, բերեն
Անշեջ հուրը աղջըկան.
Բայց… տարիք են գալի՜ս, գընո՜ւմ,
Նըրանք չըկան ու չըկան…
Առաջադրանքներ՝
1. Համացանցում կարդացեք և գրեք, թե որտեղ են գտնվում Փարվանա լիճը և Ջավախքը։
Փարվանա լիճը Հայկական լեռնաշխարհի պատմական Ջավախք գավառում։ Գտնվում է Վրաստանի Նինոծմինդայի շրջանում ՝ Ջավախքի և Աբուլ Սամսարի լեռնաշղթաների միջև։
2. Անհասկանալի բառերի բացատրությունները գտեք բառարանում և սովորեք։
3. Բնութագրեք Փարվանա օրիորդին։
Աղջիկը չնաշխարհիկ, եղնիկի պես գեղեցիկ և կարծեց քնքուշ ծաղիկ լինի։
4. Բնութագրեք կռվի եկած կտրիճներին։
Կտրիժները զմայլված էին օրիորդի գեղեցկությամբ, քաջ էին, սակայն միամիտ։
5. Բացատրեք խնձոր նետել արտահայտության իմաստը։
Խնձոր նետել — ընտրել, ընտրություն անել
III
— Հայրի՛կ, ինչո՞ւ ետ չըդարձան
Էն քաջերը սիրատենչ.
Մի՞թե, հայրի՛կ, ինձ մոռացան,
Էլ չեն բերիլ հուրն անշեջ:
— Ո՜չ, իմ դըստրիկ, կըգան անշուշտ
Ու կըբերեն էս տարի.
Կըռիվներով արյունըռուշտ
Լիքն է ճամփեն քաջերի:
Ո՜վ իմանա, պետք է անցնեն
Մութ աշխարհքից, սև ջըրից.
Ո՜վ իմանա, պետք է փախցնեն
Յոթգըլխանի դևերից:
Անց է կենում դարձյալ տարին:
Նայում է կույսն ամեն օր.
— Ո՜ւր է, հայրի՛կ, ե՞րբ կըգա նա՝
Սարից թըռած ձիավոր:
Միշտ երազում ես տեսնում եմ
Էն հերոսին ապագա.
Հուր կարոտով թըռած իմ դեմ,
Լուսանում է… ու չըկա:
— Կըգա, դըստրի՛կ, իմ թանկագին,
Հեշտ չի բերվում հուրն անշեջ.
Շատ-շատ անգամ բերող հոգին
Ինքն է այրվում նըրա մեջ…
Անց է կենում դարձյալ տարին:
Նայում է կույսն ամեն օր.
Ոչ մի սարից, ոչ մի ճամփում
Չի երևում ձիավոր:
— Հայրի՛կ, հայրի՛կ, մի՞թե չըկա
Էս աշխարհքում անշեջ հուր.
Թառամում է սիրտըս ահա,
Պաղ է էս կյանքն ու տըխուր…
Էլ չի խոսում. մռայլ, տըրտում,
Լուռ է արքան ալևոր,
Սև-սև ցավերն իրեն սըրտում՝
Միտք է անում գըլխակոր:
IV
Էսպես անցան շատ տարիներ.
Տըխուր աղջիկն արքայի
Նայե՜ց, նայե՜ց սարերն ի վեր
Ճամփաներին ամայի,
Հույսը հատավ… ու լաց եղավ.
Էնքա՜ն արավ լաց ու կոծ,
Որ լիճ կըտրեց արտասուքը,
Ծածկեց քաղաքն ու ամրոց.
Ծածկե՜ց, կորա՜ն, ինքն էլ հետը…
Այժըմ էնտեղ տըրտմաշուք
Խոր Փարվանա լիճն է ծըփում,
Հըստա՜կ, ինչպես արտասուք:
Ու էն վըճիտ ջըրերի տակ
Ցույց են տալի մինչ էսօր
Ծեր արքայի ճերմակ ամրոցն
Ու շենքերը փառավոր:
* * *
Ասում են, էն թիթեռները,
Որ գիշերվա խավարում,
Որտեղ ճըրագ, որտեղ կըրակ,
Որտեղ լույս է հենց վառվում,
Հավաքվում են, շուրջը պատում,
Մեջն են ընկնում խելագար,
Ասում են, թե էն Փարվանա
Ջահիլներն են սիրավառ:
Ըշտապելուց թև են առել,
Դարձել թեթև թիթեռներ,
Ու տակավին հուր տեսնելիս՝
Մեջն են ընկնում անհամբեր.
Ջանք է անում ամեն մինը,
Շուտով տանի, տիրանա…
Ու այրվում են, այրվո՜ւմ անվերջ
Կըտրիճները Փարվանա:
Առաջադրանքներ.
1. Դուրս գրեք անհասկանալի բառերի բացատրությունները և սովորեք:
2. Բացատրեք դարձվածային արտահայտությունները։
3. Փոխեք բալլադի վերջաբանը՝ ըստ Ձեր ցանկության։
4. Ինչո՞ւ չվերադարձան կտրիճները։
Կտրիճները չվերադարձան, որովհետև անշեջ կրակ ասելով աղջիկը նկատի ուներ անմար սեր։ Բայց, քանի որ կտրիճները միամիտ էին, նրանք գնացին գոյություն չունեցող անշեջ կրակը փնտրելու և մահացան։
5. Մեկնաբանեք վերջին հատվածը (Ասում են էն թիթեռները հատվածից)։
Կտրիճները դարձել էին թիթեռներ և ամեն լույս տեսնելիս հարձակվում էին լույսի վրա, որպեսզի հուր գտնեն և հենց այդտեղ էլ վառվեցին ու չվերադարձան։
Մեկ անհայտով գծային անհավասարումներ
Լուծեք անհավասարումը․
ա) x + 4 > 5x
➝ 4>4×4 >
բ) x — 2 < 3x
➝ −2<2x-2
գ) 2 + 1 < x
➝ 3<x3 < x3<x կամ x>3x > 3x>3
դ) 7x — 13 >9x
−13>2x-13
ե) 2x — x — 1 < 2
x−1<2x – 1
x<3x
զ) 5x — 2x — 8x + x — 12x > 7 — 2x
➝ −6x>7−2x-6x >
➝ −4x>7-4x >
➝ x<−7\4x
է) 3 < 7x — 5 — 4x
➝ 3<3x−53 < 3x
➝ 8<3×8 <
ը) 8 — 9x > x — 3 — 3x + 4x +15
➝ 8−9x>x+128 – 9x >
➝ −9x−x>12−8-9x ->
➝ −10x>4-10x >
➝ x<−2\5x <
թ) x−2<xx – 2 < xx−2<x
թ) x — 2 < x
ժ) 6 — 3x > 1 — 3x
ի) x + 5 > x
լ) 12 + 4x < 3 — x + 5x
խ) x + 2 < x
ծ) x — 5 > x
կ) 4 — 8x < — 8x + 4
հ) x — 3 + 2x < 4 + 3x — 1
Քիմիա Տնային
Տնային
Սովորել Մոլ, մոլային բաժին
2. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում նյութի քանակը:
n=N/NA
- Որքան է 9,03 103 թվով թթվածնի մոլեկուլների քանակը (մոլ):
- n=N/NA=9,03×1023/6,022×1023 ≈ 1,5մոլ
- Որքան է 0,5 մոլ քանակով ֆոսֆորի ատոմների թիվը:
- N=n*NA=0,5*6,022×1023=3,011*1023 ատոմ
- Ռեակցիաների հետևյալ ուրվագրերում տեղադրիր գործակիցները և որոշիր ռեակցիաներին մասնակցող նյութերի քանակների (մոլ) հարաբերությունը.
ա)N₂ + H₂→ NH3,
բ) Fe + Cl 2→ FeCl3