Posted in русский 8

Уроки с 9 по 13 декабря

1 урок.
Я не люблю смотреть телевизионные передачи. Но были программы, которые я смотрел всегда: танцы на льду. Потом я устал от них и смотреть перестал. Перестал систематически, смотрю только эпизодически. Больше всего мне нравится, когда те, кого считают слабыми или кто ещё не вошёл в обоймы «признанных», выступают удачно. Удача начинающих или удача неудачливых приносит, бесспорно, гораздо более удовлетворения, чем удача удачников.

Но дело не в этом. Больше всего меня восхищает, как «конькобежец» (так в старину называли спортсменов на льду) выправляет свои ошибки во время танца. Упал и встаёт, быстро вступая снова в танец, и ведёт этот танец как ни в чём не бывало. Это искусство, огромное искусство.

Но ведь в жизни ошибок бывает гораздо больше, чем на ледяном поле. И надо уметь выходить из ошибок. Надо исправлять их немедленно и красиво. Да, именно красиво. Когда человек упорствует в своей ошибке или чересчур переживает, думает, что жизнь кончилась, «всё погибло»,  — это досадно и для него, и для окружающих. Окружающие испытывают неловкость не от самой ошибки, а от того, какое неумение проявляет ошибившийся в её исправлении.

Признаться в своей ошибке перед самим собой (не обязательно делать это публично: тогда это либо стыдно, либо рисовка) не всегда легко, нужен опыт. Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её. И окружающим не надо понуждать человека к признанию ошибки, надо побуждать к её исправлению, реагируя так, как реагируют зрители на соревнованиях. Иногда даже награждать спортсмена, легко исправившего свою ошибку, радостными аплодисментами при первом же удобном случае.

Надо не запоминать сотни правил, а запомнить одно  — необходимость уважительного отношения к себе и к другим.
(По Д. С. Лихачёву)

Вопросы к представленном тексту:
1. Какие телевизионные передачи автор изначально любил смотреть?
Автор изначально любил танцы на льду. Потом он устал от них и перестал смотреть. Больше всего ему нравится, когда те, кого считают слабыми или кто ещё не вошёл в обоймы «признанных», выступают удачно.
2. Что, по мнению автора, приносит больше удовлетворения: удача начинающих или удача признанных спортсменов?

По мнению автора удача неудачливых приносит, бесспорно, гораздо более удовлетворения, чем удача удачников.
3. Как автор описывает процесс исправления ошибок в жизни по сравнению с танцем на льду?
В жизни ошибок бывает гораздо больше, чем на ледяном поле. И надо уметь выходить из ошибок. Надо исправлять их немедленно и красиво. Признаться в своей ошибке перед самим собой не всегда легко. Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её. И окружающим не надо понуждать человека к признанию ошибки, надо побуждать к её исправлению, реагируя так, как реагируют зрители на соревнованиях.
4. Как вы понимаете фразу «исправлять ошибки немедленно и красиво» в контексте жизни?

Для меня изправлять ошибки немедленно и красиво, это когда человек в глубине души признает свою ошибку, но не показывает того, что он обеспокоен этой ошибкой. Красиво изправлять ошибки, по моему мнению это незаментое исправление ошибок, чтобы казалось, что всё так и было задумано.
5. Почему автор считает важным не запоминать много правил, а сосредоточиться на уважительном отношении к себе и другим?

Автор считает важным необходимость уважительного отношения к себе и к другим, ведь в первую очередь никто тебя не будет уважать, пока ты сам себя не уважаешь и не ставишь в приоритет.
6. Как вы справляетесь с ошибками в своей жизни? Используете ли вы какие-либо из рекомендаций автора?

Ошибки в жизни я стараюсь не допускать, но когда всё-же ошибаюсь где-то, то стараюсь незаметно исправить всё. Как сказал автор «немедленно и красиво». Но не смотря на всё это, нужно уметь признавать ошибки.
7. Как можно поддерживать уважение и позитивное отношение в трудных ситуациях, связанных с ошибками?

Нужно понимать, что все мы люди, все мы можем ошибаться. Ошибка это не что-то ужасно страшное, с помощью ошибок мы набираемся опыта, который нам в любом случае пригодится в жизни.


Задания к представленному тексту:
1. Определите и запишите основные идеи автора о том, как нужно исправлять ошибки.
Признаться в своей ошибке перед самим собой. Нужен опыт, чтобы после совершённой ошибки как можно скорее и как можно легче включиться в работу, продолжить её.
2. Напишите отзыв на текст, в котором вы изложите свои соглашения и несогласия с идеями автора, опираясь на личный опыт или дополнительные источники.

С одной стороны, я полностью согласна с автором в том, что умение исправлять ошибки — это важнейший навык, не менее значимый, чем умение их избегать. Лихачёв метко сравнивает жизнь с танцем на льду: ошибки неизбежны, но их исправление требует мастерства, опыта и, что особенно ценно, внутреннего достоинства. Этот образ очень вдохновляет, ведь каждый из нас может научиться «вставать и продолжать танец», несмотря на падения. Из своего опыта могу сказать, что способность быстро исправить ошибку приносит облегчение и ощущение личного роста. Однако бывает сложно не задерживаться на самокритике.
3. Исследуйте, как известные успешные личности исправляют свои ошибки и как это соотносится с подходами, описанными в тексте. Приведите примеры.

Один вдохновляющий пример — Нельсон Мандела, который говорил: «Я никогда не проигрываю. Я либо побеждаю, либо учусь.» Это утверждение отражает отношение к ошибкам как к урокам, что полностью согласуется с мыслями автора текста. Ещё одним примером может служить Симона Байлз, известная гимнастка. На Олимпийских играх 2021 года она признала, что ей необходимо сделать паузу из-за психологического состояния. Это решение было одновременно признанием слабости и шагом к исправлению ситуации, что заслужило уважение общественности. Такие примеры показывают, что ошибки — это не конец пути, а возможность для роста, если их преодолевать с достоинством и уважением, как предлагает автор.

Творческие задания:
1. Напишите личное письмо себе, в котором подробно опишите, как вы будете исправлять ошибки в будущем, опираясь на советы из текста.
2. Напишите эссе на тему «Как исправлять ошибки и почему это важно». Используйте идеи из текста как основу для своей работы.

Ошибки — неотъемлемая часть жизни. Важно не их наличие, а то, как мы на них реагируем. Признание своих промахов требует смелости и честности, а их исправление — уважения к себе и другим. Это не просто устранение последствий, но и выводы, помогающие избежать повторений. Никто не застрахован от ошибок, мы — люди, и все мы имеем право на ошибку. Есть куча примеров того, что ошибки могут стать ступеньками к успеху. В отношениях умение признать неправоту и извиниться укрепляет доверие и возвращает гармонию. Важно не зацикливаться на вине, а извлекать уроки, сохраняя внутренний баланс. Ошибки — это уроки, которые помогают расти. Исправляя их, мы становимся сильнее, мудрее и ближе к лучшей версии себя. Благодаря ошибкам мы набираемся опыта, который пригодиться любому.
3. Проведите анализ того, как ошибка исправляется в разных культурах или странах. Как это соотносится с идеями автора?

Posted in Երկրաչափություն 8

Պատկերացում գլանի մասին

Առաջադրանքներ․
1) Գլանաձև բաժակը կիսով չափ լցված է թեյով։ Գոլորշիանալուց հետո թեյի հետքը մնացել էր բաժակի պատերին։ Երկրաչափական ի՞նչ պատկեր է այդ հետքը։

Շրջան
2) Գլանի առանցքային հատույթը քառակուսի է։ Գտեք գլանի ծնորդի և շառավիղի երկարությունների հարաբերությունը։

Գլանի ծնորդը երկու անգամ մեծ է շառավիղից։ 2/1
3) Գլանի առանցքային հատույթը 40 սմ պարագծով մի ուղղանկյուն է, որի անկյունագծերը փոխուղղահայաց են։ Գտեք գլանի շառավիղը։

40/4=10
10/2=5սմ
4) Գլանի առանցքային հատույթը մի ուղղանկյուն է, որի անկյունագիծը ծնորդ հանդիսացող կողմի հետ կազմում է 60o-ի անկյուն։ Գտեք այդ անկյունագիծը, եթե գլանի ծնորդի երկարությունը 6 սմ է։

6*2=12

Posted in Հայոց Լեզու 8

Պայմանական, հարկադրական և հրամայական եղանակներ․ժամանակաձևերը,04․12․2024

Աշխատել, դառնալ, թվալ, մեծանալ, կամենալ, կորչել, հագնել, հասկացնել, բռնվել բայերը խոնարհի՛ր ենթադրական/ պայմանական/ ապառնի, ենթադրական/պայմանական/ անցյալ, հարկադրական ապառնի, հարկադրական անցյալ, հրամայական ապառնի ժամանակաձևերով՝ դրական և ժխտական խոնարհմամբ:

Աշխատել
Ենթադրական
անցյալ
եզակի — կաշխատեի, կաշխատեիր, կաշխատեր
հոգնակի — կաշխատեինք, կաշխատեիք, կաշխատեին
ապառնի
եզակի — կաշխատեմ, կաշխատես, կաշխատի
հոգնակի — կաշխատենք, կաշխատեք, կաշխատեն
Հարկադրական
անցյալ
եզակի — պիտի աշխատեի, պիտի աշխատեիր, պիտի աշխատեր
հոգնակի — պիտի աշխատեինք, պիտի աշխատեիք, պիտի աշխատեին
ապառնի
եզակի — պիտի աշխատեմ, պիտի աշխատես, պիտի աշխատի
հոգնակի — պիտի աշխատենք, պիտի աշխատեք, պիտի աշխատեն
Հրամայական
ապառնի
եզակի — աշխատի՛ր
հոգնակիի — աշխատե՛ք

Դառնալ
Ենթադրական
անցյալ
եզակի — կդառնայի, կդառնայիր, կդառնար
հոգնակի — կդառնայինք, կդառնայիք, կդառնային
ապառնի
եզակի — կդառնամ, կդառնաս, կդառնա
հոգնակի — կդառնանք, կդառնաք, կդառնան
Հարկադրական
անցյալ
եզակի — պիտի դառնայի, պիտի դառնայիր, պիտի դառնար
հոգնակի — պիտի դառնայինք, պիտի դառնայիք, պիտի դառնային
ապառնի
եզակի — պիտի դառնամ, պիտի դառնաս, պիտի դառնա
հոգնակի — պիտի դառնանք, պիտի դառնաք, պիտի դառնան
Հրամայական
ապառնի
եզակի — դարձի՛ր
հոգնակիի — դարձե՛ք

Մեծանալ
Ենթադրական
անցյալ
եզակի — կմեծանայի, կմեծանայիր, կմեծանար
հոգնակի — կմեծանայինք, կմեծանայիք, կմեծանային
ապառնի
եզակի — կմեծանամ, կմեծանաս, կմեծանա
հոգնակի — կմեծանանք, կմեծանաք, կմեծանան
Հարկադրական
անցյալ
եզակի — պիտի մեծանայի, պիտի մեծանայիր, պիտի մեծանար
հոգնակի — պիտի մեծանայինք, պիտի մեծանայիք, պիտի մեծանային
ապառնի
եզակի — պիտի մեծանամ, պիտի մեծանաս, պիտի մեծանա
հոգնակի — պիտի մեծանանք, պիտի մեծանաք, պիտի մեծանան
Հրամայական
ապառնի
եզակի — մեծացի՛ր
հոգնակիի — մեծացե՛ք

Կամենալ
Ենթադրական
անցյալ
եզակի — կկամենայի, կկամենայիր, կկամենար
հոգնակի — կկամենայինք, կկամենայիք, կկամենային
ապառնի
եզակի — կկամենամ, կկամենաս, կկամենա
հոգնակի — կկամենանք, կկամենաք, կկամենան
Հարկադրական
անցյալ
եզակի — պիտի կամենայի, պիտի կամենայիր, պիտի կամենար
հոգնակի — պիտի կամենայինք, պիտի կամենայիք, պիտի կամենային
ապառնի
եզակի — պիտի կամենամ, պիտի կամենաս, պիտի կամենա
հոգնակի — պիտի կամենանք, պիտի կամենաք, պիտի կամենան
Հրամայական
ապառնի
եզակի — կամեցի՛ր
հոգնակիի — կամեցե՛ք

Կորչել
Ենթադրական
անցյալ
եզակի — կկորչեի, կկորչեիր, կկորչեր
հոգնակի — կկորչեինք, կկորչեիք, կկորչեին
ապառնի
եզակի — կկորչեմ, կկորչես, կկորչի
հոգնակի — կկորչենք, կկորչեք, կկորչեն
Հարկադրական
անցյալ
եզակի — պիտի կորչեի, պիտի կորչեիր, պիտի կորչեր
հոգնակի — պիտի կորչեինք, պիտի կորչեիք, պիտի կորչեին
ապառնի
եզակի — պիտի կորչեմ, պիտի կորչես, պիտի կորչի
հոգնակի — պիտի կորչենք, պիտի կորչեք, պիտի կորչեն
Հրամայական
ապառնի
եզակի — կորչի՛ր
հոգնակիի — կորչե՛ք

Posted in ֆիզիկա 8

Խնդիրների լուծումներ դինամիկա բաժնից

Է. Ղազարյանի դասագրքից 177-178 էջ, 29-45 խնդիրներ

29. m=3կգ | a=F/m
F=6Ն | a=6Ն/3կգ=2*մ/վ2
————
a=?

30․ m=60տ=6000կգ | a=F/m
F=90կՆ=90,000Ն | a=90կՆ/60տ=1,5*մ/վ2
————-
a=?

31․ a=2մ/վ2 | m=F/a
F=6կՆ | m=6կՆ/2մ/վ=3տ=3000կգ
————-
m=?

32. m=200կգ | F=ma
a=0,2մ/վ2 | F=200կգ*0,2մ/վ=40Ն
————-
F=?

33. F=2Ն | m=F/a
a=8մ/վ2 | m=2Ն/8մ/վ=0,25կգ
————-
m=?

35. Արագությունը 3 անգամ կփոքրանա

36․ Արագությունը կմնա նույնը

37․ F=60Ն | 8մ/վ/2մ/վ=4մ/վ
a=8մ/վ2 | F=60Ն/4մ/վ=15Ն

38. m=10կգ | 10կգ/5կգ=2կգ
a=2մ/վ2 | 2կգ*2մ/վ=4մ/վ2

39. m1=600գ | 600գ/400գ=1,5
m2=400գ

41. m=100կգ | F=ma
F2=50Ն | F=100կգ*1,2մ/վ2=120Ն
a=1,2մ/վ2 | 50Ն+120Ն=170Ն
—————
F1=?

Posted in Երկրաչափություն 8

Շրջանագծի շոշափող

Առաջադրանքներ․
1) Ճիշտ են արդյո՞ք հետևյալ պնդումները:
ա) Եթե ուղիղը շրջանագծի շոշափողն է, ապա այն ունի շրջանագծի հետ երկու ընդհանուր կետ:
ոչ
այո
բ) Եթե ուղիղը շրջանագծի հետ ունի ընդհանուր կետ, ապա այն հանդիսանում է շրջանագծի հատող:
այո
ոչ
գ) Ուղիղն ու շրջանագիծը կարող են ունենալ միայն երկու ընդհանուր կետ:
ոչ
այո
2) Տրված է՝ ∢CAO=29°

piesk_nogr.png

Հաշվիր՝
∢ABO=90o (ուղիղ անկյուն է)
∢COA=180-29-90=61o
3) Տրված է A անկյունը, որի կողմերը շոշափում են O կենտրոնով և 6 սմ շառավղով շրջանագիծը: Հաշվիր OA հատվածի երկարությունը, եթե ∡A=60°:

4) Շրջանագծին A, C և E կետերում տարված են AB, BD և DE շոշափողները, իսկ AB=8 սմ: Որոշիր ACE եռանկյան պարագիծը

Pieskares_atkal.png

AB=BD/2
BD=8+8=16սմ
ACE եռանկյունը հավասարակողմ է, քանի որ <D=60o, <B=60o, 180-60*2=60o: Հետևաբար ACE=16*3=48սմ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).
Նոյեմբեր ամսվա մաթեմատիկական ֆլեշմոբ․

Posted in Գրականություն 8

ԿՈՄԻՏԱՍԸ ԳԱԼՇՈՅԱՆԻ ԵՐԿԵՐՈՒՄ, 03.02.2024

Գրական երկերում հեղինակի կերտած հերոսներին զգալն ու ներկայացնելը խիստ պատասխանատու է, դժվար:

Համարձակությունս չի բավարարում վերցնել գրիչը, այսուհանդերձ վերցնում եմ…

Խոսքս Մուշեղ Գալշոյանի` Մեծն Կոմիտասին նվիրված խոսուն պատմվածաշարի մասին է: Մեծանուն գրողը զարմանալի նրբանկատությամբ, հարուստ, գունագեղ բառաշխարհով, լեզվամտածողական բացառիկ ոճով ու մեծ հուզականությամբ է կերտել Կոմիտասի սքանչելի կերպարը: Պատմվածաշարը սկսվում է «Օրն ավետյաց» պատմվածքով, ուր Գալշոյանը ներկայացնում է ապագա հանճարի մուտքը երաժշտական աշխարհ` խավարից դեպի լույս, անհայտից հայտնություն: Այդ օրն ավետիք էր և´ փոքրիկ Սողոմոնի համար, ում կյանքում նոր էջ էր բացվում, և´ հայոց աշխարհի համար. նա ընտրվել էր որբերի միջից և Սուրբ Թեոդոս վանքից գալիս էր Էջմիածին ուսանելու: Նրա համար դա իրական, ապրեցնող երազ էր. «Իրականությունը երազ էր, ու երազը կրկնվում էր: Փոշոտ ճամփի վրա ձիերը վարգ էին առել, նրանց պարանոցներին ու կողերին վետվետում էին զանգակները: Օրը հենց մի դեղին ու կլոր զանգակ էր, ղողանջելով գնում էր դեպի լեռները»:

Մանկան հոգին խռոված էր. նա չգիտեր հայերեն. «Փորձեց հիշել, հատիկ-հատիկ հավաքել իմացած մայրենին… ուրեմն` Մարե… Հայրիկ… Հայ… Հայրենիք… Նա կիսաձայն ասաց իմացած բառերը, կամաց ու հանդարտ, որ ուշ վերջանան… Երակներում քնած մայրենին էր, ելք էր որոնում: Այն քնած արծիվ էր, որը մի շողքից աչք էր բացել, թպրտում էր հոգում… բառերը արյան հետ խուժում էին քունքերը, լեզու պահանջում, և բառերը պեծ-պեծ թափվում էին նրա աչքերից»:

Գալշոյանը զարմանալի նուրբ ու խոր զգացողականությամբ է հյուսել սիրելի հերոսի` Կոմիտասի կատարելության հասնող կերպարը: Եվ ինչպես հմուտ վարպետի ձեռքին գործիքներն են արագ ու վարժ ստեղծում, արարում հրաշագեղ կոթողներ, այնպես էլ հեղինակի ձեռքին բառերը նորանում են, նոր շունչ, իմաստ են առնում… ու բնության սիրահար գրողի ստեղծարար միտքը, գունեղ գրիչը կերտել է սքանչելի նկարագրություններ աշխարհի, մարդու, բնության և… և հենց նրա մասին, ով այդ բնաշխարհի ունկնդիրն էր, ընկալողն ու երգիչը…

«Գեղջկական երգերը ծնվել են այն ժամանակ,- գրում է հեղինակը,- երբ բնությունն ու շինականը եղել են արնակից, անխռով, եղել մի կտուրի տակ… Եվ շինականը իրեն կոչել է բնության տերը` իրավունքով` տեր, աշխատանքով` մշակ: Երբ գեղջկական երգերը չեն հորինվել, այլ ցորյանի պես ծլել են ժամանակին, անարատ…»: Դրանք խտացնում են հայ շինականի օրն ու կյանքը, տառապանքը, բողոքը, որոնց այնպե˜ս զգույշ է մոտեցել երգիչը, մշակել ու վերադարձրել տիրոջը… Հոգեհմա այդ երգերը բացառիկ արժեք ունեին Կոմիտասի համար:

Բնապաշտ գրողի գունեղ գրիչը զարմանալի կենդանի ու բնական է նկարագրել բնության գույները, ձայները, շշուկներն ու հնչյունները: Չէ՞ որ բնությունն ինքնին երգ է` անսկիզբ, անվերջանալի երգ, որը հենց այդպես էլ զգում, ընկալում էր Մեծն Կոմիտասը:

«Նա լուսնի շողերով երգն էր նոտագրում ու երգի հետ այդ գիշերվա արձակ շշուկները, տերևների սվսվոցը, արտերում հալված մանգաղների զրնգոցը, արևահար խոտերի, կալերի բույրը… շինականների դադրած շունչն ու երազները և բոլորը լուսնի շողերով օծված»:

Կոմիտասի բազմաբովանդակ, խոսուն երաժշտական աշխարհը, բանաստեղծական գողտրիկ խոսքը ունեն համամարդկային մեծ արժեք, կապրեն ժողովրդի մեջ` գերելով մարդկանց հոգիներ: Հայի բառ ու խոսքին անծանոթ օտարուհին, լսելով Կոմիտասի «Կռունկը», հուզվում է. «Դա ի˜նչ երաժշտություն էր… ի˜նչ ձայն… ես երբեք չպիտի մոռանամ… չպիտի մոռանամ…»:

Նրա շուրթերով խոսում էր անպաշտպան, բնաջնջվող մի ողջ ժողովուրդ: Նրա երգը տարագիր հայի հոգու երգն էր, հայրենիքի կարոտի կանչը, բողոքն ու ընդվզումն ընդդեմ անարդար աշխարհի: Նրա երգը հայի իրական կյանքն էր, սերը, ուժն ու պատմությունը: «Երգը ժողովրդի պատմությունն է, արևմտահայի այսօրվա օրն ու կյանքը: Զորավիգ ոչ ոք չունի, արդար ոչ մի դուռ, որուն գանգատվելու գնա»: Այսպես է հեղինակը բացում հայրենասեր երգչի խոհերը:

Կոմիտասին նվիրված պատմվածաշարը Գալշոյանը եզրափակում է «Ձայն ամենայն հայոց…» պատմվածքով, ուր երաժշտագետ-երգիչը ներկայանում է մեզ իր երաժշտական ողջ ընկալողականությամբ, ստեղծագործական ուրույն աշխարհով: Նա կարողանում էր արտաբերված մեկ հնչյունով ճանաչել, զատել, հավաքել հայոց աշխարհի բոլոր գավառներին յուրահատուկ բարբառը, երաժշտական ձայները, հնչյուններն ու շունչը. «Աշխարհիս չորեք կողմերեն երգչախմբումս ձայն ունեմ. հայ ձայն հնչեցնել կարելի է ու… երաժշտանոց հիմնել»:

Այո´, Կոմիտասը հիմնեց ու սերունդներին փոխանցեց երգի իր գանձարանը: Կոմիտասի վառ կերպարին շատերն են անդրադարձել: Նրա Մեծ անհատականությամբ նաև Գալշոյանն է գերվել: Ասեմ` մեծանուն գրողին հաջողվել է բազմակողմանիորեն, խորությամբ ամբողջացնել Կոմիտասի հիասքանչ կերպարը:

Գալշոյանական նկարագրությամբ Կոմիտասի կերպարը կմնա անկրկնելի:

Գոհար ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

Posted in Հայոց Լեզու 8

Պայմանական, հարկադրական և հրամայական եղանակներ․ժամանակաձևերը,04․12․2024

Աշխատել, դառնալ, թվալ, մեծանալ, կամենալ, կորչել, հագնել, հասկացնել, բռնվել բայերը խոնարհի՛ր ենթադրական/ պայմանական/ ապառնի, ենթադրական/պայմանական/ անցյալ, հարկադրական ապառնի, հարկադրական անցյալ, հրամայական ապառնի ժամանակաձևերով՝ դրական և ժխտական խոնարհմամբ:
Եվս մեկ անգամ հիշեցնեմ, որ ենթադրական և հարկադրական եղանակները կազմվում են ըղձական եղանակից՝ առաջինին ավելացնելով կ եղանակիչը, երկրորդին՝ պիտի կամ պետք է բառը։

Խաղալ

Ըղձական ապառնի— խաղամ, խաղաս, խաղա, խաղանք, խաղաք, խաղան։

Ժխտական- չխաղամ, չխաղաս, չխաղա, չխաղանք, չխաղաք, չխաղան։

Ըղձական անցյալ —խաղայի, խաղայիր, խաղար, խաղայինք, խաղայիք, խաղային։

Ժխտական խոնարհում —չխաղայի, չխաղայիր, չխաղար, չխաղայինք, չխաղայիք, չխաղային։

Պարել

Ըղձական ապառնի-պարեմ, պարես, պարի, պարենք, պարեք, պարեն։

Ժխտական-չպարեմ, չպարես, չպարի, չպարենք, չպարեք, չպարեն։

Ըղձական անցյալ-պարեի, պարեիր, պարեր, պարեինք, պարեիք, պարեին։

Ժխտական-չպարեի, չպարեիր, չպարեր, չպարեինք, չպարեիք, չպարեին։

Գտնել

Ըղձական ապառնի-գտնեմ, գտնես, գտնի, գտնենք, գտնեք, գտնեն։

Ժխտական-գտնեմ, չգտնես, չգտնի, չգտնենք, չգնեք, չգտնեն։

Ըղձական անցյալ-գտնեի, գտնեիր, գտներ, գտնեինք, գտնեիք, գտնեին։

Ժխտական-չգտնեի, չգտնեիր, չգներ, չգնեինք, չգտնեիք, չգտնեին։

Փախչել

Ըղձական ապառնի-փախչեմ, փախչես, փախչի, փախչենք, փախչեք, փախչեն։

Ժխտական-չփախչեմ, չփախչես, չփախչի, չփախչենք, չփախչեք, չփախչեն։

Ըղձական անցյալ-փախչեի, փախչեիր, փախչեր, փախչեինք, փախչեիք, փախչեին։

Ժխտական-չփախչեի, չփախչեիր, չփախչեր, չփախչեինք, չփախչեիք, չփախչեին։

Հասնել

Ըղձական ապառնի-հասնեմ, հասնես, հասնի, հասնենք, հասնեք, հասնեն։

Ժխտական-չհասնեմ, չհասնես, չհասնի, չհասնենք, չհասնեք, չհասնեն։

Ըղձական անցյալ-հասնեյի, հասնեիր, հասներ, հասնեինք, հասնեիք, հասնեին։

Ժխտական-հասնեյի, չհասնեիր, չհասներ, չհասնեինք, չհասնեիք, չհասնեին։

Հագենալ

Ըղձական ապառնի-հագենամ, հագենաս, հագենա, հագենանք, հագենաք, հագենան։

Ժխտական խոնարհում-չհագենամ, չհագենաս, չհագենա, չհագենանք, չհագենաք, չհագենան։

Ըղձական անցյալ-հագենայի, հագենայիր, հագենար, հագենայինք, հագենայիք, հագենային։

Ժխտական խոնարհում-հագենայի, չհագենայիր, չհագենար, չհագենաինք, չհագենայիք, չհագենային։

Բարկանալ

Ըղձական ապառնի-բարկանամ, բարկանաս, բարկանա, բարկանանք, բարկանաք, բարկանան։

Ժխտական-չբարկանամ, չբարկանաս, չբարկանա, չբարկանանք, չբարկանաք, չբարկանան։

Ըղձական անցյալ-բարկանայի, բարկանայիր, բարկանար, բարկանայինք, բարկանայիք, բարկանային։

Ժխտական-չբարկանայի, չբարկանայիր, չբարկանար, չբարկանայինք, չբարկանայիք, չբարկանային։

Փախցնել

Ըղձական ապառնի-փախցնեմ, փախցնես, փախցնի, փախցնենք, փախցնեք, փախցնեն։

Ժխտական-չփախցնեմ, չփախցնես, չփախցնի, չփախցնենք, չփախցնեք, չփախցնեն։

Ըղձական անցյալ-փախցնեի, փախցնեիր, փախցներ, փախցնեինք, փախցնեիք, փախցնեին։

Ժխտական-չփախցնեի, չփախցնեիր, չփախցներ, չփախցնեինք, չփախցնեիք, չփախցնեին։

Բարկացնել

Ըղձական ապառնի-բարկացնեմ, բարկացնես, բարկացնի, բարկացնենք, բարկացնեք, բարկացնեն։

Ժխտական-չբարկացնեմ, չբարկացնես, չբարկացնի, չբարկացնենք, չբարկացնեք, չբարկացնեն։

Ըղձական անցյալ-բարկացնեյի, բարկացնեյիր, բարկացներ, բարկացնեինք, բարկացնեիք, բարկացնեին։

Ժխտական-չբարկացնեյի, չբարկացնեյիր, չբարկացներ, չբարկացնեինք, չբարկացնեիք, չբարկացնեին։

Հագնել

Ըղձական ապառնի-հագնեմ, հագնես, հագնի, հագնենք, հագնեք, հագնեն։

Ժխտական խոնարհում-չհագնեմ, չհագնես, չհագնի, չհագնենք, չհագնեք, չհագնեն։

Ըղձական անցյալ-հագնեի, հագնեիր, հագներ, հագնեինք, հագնեիք, հագնեին։

Ժխտական խոնարհում-չհագնեի, չհագնեիր, չհագներ, չհագնեինք, չհագնեիք, չհագնեին։

Հագցնել

Ըղձական ապառնի-հագցնեմ, հագցնես, հագցնի, հագցնենք, հագցնեք, հագցնեն։

Ժխտական խոնարհում-չհագցնեմ, չհագցնես, չհագցնի, չհագցնենք, չհագցնեք, չհագցնեն։

Ըղձական անցյալ-հագցնեի, հագցնեիր, հագցներ, հագցնեինք, հագցնեիք, հագցնեին։

Ժխտական խոնարհում-չհագցնեի, չհագցնեիր, չհագցներ, չհագցնեինք, չհագցնեիք, չհագցնեին։

Գտնվել

Ըղձական ապառնի-գտնվել, գտնվես, գտնվի, գտնվենք, գտնվեք, գտնվեն։

Ժխտական խոնարհում-չգտնվել, չգտնվես, չգտնվի, չգտնվենք, չգտնվեք, չգտնվեն։

Ըղձական անցյալ-գտնվեի, գտնվեիր, գտնվեր, գտնվեինք, գտնվեիք, գտնվեին։

Ժխտական խոնարհում-չգտնվեի, չգտնվեիր, չգտնվեր, չգտնվեինք, չգտնվեիք, չգտնվեին։

Թռչկոտել

Ըղձական ապառնի-թռչկոտեմ, թռչկոտես, թռչկոտի, թռչկոտենք, թռչկոտեք, թռչկոտեն։

Ժխտական խոնարհում-չթռչկոտեմ, չթռչկոտես, չթռչկոտի, չթռչկոտենք, չթռչկոտեք, չթռչկոտեն։

Ըղձական անցյալ-թռչկոտեի, թռչկոտեիր, թռչկոտեր, թռչկոտեինք, թռչկոտեիք, թռչկոտեին։

Ժխտական խոնարհում-չթռչկոտեի, չթռչկոտեիր, չթռչկոտեր, չթռչկոտեինք, չթռչկոտեիք, չթռչկոտեին։

Սպանվել

Ըղձական ապառնի-սպանվեմ, սպանվես, սպանվի, սպանվենք, սպանվեք, սպանվեն։

Ժխտական-չսպանվեմ, չսպանվես, չսպանվի, չսպանվենք, չսպանվեք, չսպանվեն։

Ըղձական անցյալ-սպանվեի, սպանվեիր, սպանվեր, սպանվեինք, սպանվեիք, սպանվեին։

Ժխտական-չսպանվեի, չսպանվեիր, չսպանվեր, չսպանվեինք, չսպանվեիք, չսպանվեին

Ենթադրական ապառնի Ենթադրական անցյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
կգրեմ կգրենք կգրեի կգրեինք
կգրես կգրեք կգրեիր կգրեիք
կգրի կգրեն կգրեր կգրեին

ժխտական խոն.
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
չեմ գրի չենք գրի չէի գրի չէինք գրի
չես գրի չեք գրի չէիր գրի չէիք գրի
չի գրի չեն գրի չէր գրի չէին գրի

Հարկադրականը կազմելու համար կ-ի փոխարեն ըղձական եղանակին ավելացնում ենք պիտի/պետք է բառերից որևէ մեկը։ Օրինակ՝ Հարկադրական ապառնի- պիտի գրեմ, պիտի գրես, պիտի գրի, պիտի գրենք, պիտի գրեք, պիտի գրեն։ Հարկադրական անցյալ- պիտի գրեի, պիտի գրեիր, պիտի գրեր, պիտի գրեինք, պիտի գրեիք, պիտի գրեին։ Ժխտականը կազմելվում է չ-մասնիկը ավելանալով պիտի եղանակիչին։

Հրամայական եղանակը ունի միայն մեկ ժամանակ՝ ապառնի, և մեկ դեմք՝ 2-րդ։ Օրինակ՝ խոսի՛ր-խոսե՛ք, կարդա՛- կարդացե՛ք։

Posted in Աշխարագրություն 8

Հարավարևմտյան Ասիա

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1.Գնահատե՛ք Հարավարևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը:

Տարածաշրջանը գտնվում է Ասիայի հարավային և արևմտյան հատվածներում՝ կապելով Եվրոպան, Ասիան և Աֆրիկան։ Այն ունի ռազմավարական նշանակություն՝ շնորհիվ Սուեզի ջրանցքի, Պարսից ծոցի և Բոսֆորի նեղուցների։

2. Բացատրե՛ք ջրի և նավթի նշանակությունը տարածաշրջանի համար:

Ջուրը կենսական նշանակություն ունի այս չոր կլիմայական պայմաններում, հատկապես ոռոգման և բնակչության կարիքների համար։ Նավթը տարածաշրջանի գլխավոր տնտեսական ռեսուրսն է, որը նպաստում է համաշխարհային էներգետիկ համակարգին և մեծ ազդեցություն ունի երկրների տնտեսության վրա։

3. Գնահատե՛ք տարածաշրջանի բնական պայմանները և ռեսուրսները՝ տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման հնարավորությունների տեսակետից:

Տարածաշրջանը հարուստ է նավթի, գազի, նաև որոշ հանքանյութերի պաշարներով։ Անապատային կլիման դժվարացնում է գյուղատնտեսության զարգացումը, սակայն ոռոգման համակարգերը դա մասնակիորեն փոխհատուցում են

4.Պատրաստե՛ք նյութեր Հարավարևմտյան Ասիայի պատմամշակութային և ճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ:

Հարավարևմտյան Ասիայում գտնվում են բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ, ինչպես օրինակ՝ Պարսից Պերսեպոլիսը (Իրանում), Պետրան (Հորդանանում), ինչպես նաև պատմական քաղաքներ՝ Երուսաղեմը և Մեքքան։

Պետրան հնամենի ու խորհրդավոր քարե քաղաք է, որը տեղակայված է անապատում: Պետրան հանկարծակի է հայտնվում և նույնքան էլ արագ անհետանում: Այս հնագույն քաղաքը հայտնի է իր արտասովոր գեղեցկությամբ: Բայց, ցավոք, շատ քիչ բան է հայտնի նրա և այն կառուցող ժողովրդի մասին:

Պետրան շատ մեծ քաղաք է, ընդ որում այնքան մեծ, որ մինչ այժմ ուսումնասիրվել է ընդամենը նրա երկու տոկոսը: Հնագետները օգտագործում են նորագույն տեխնոլոգիաները, որպեսզի ավելի շատ տեղեկություններ ստանան Պետրա քաղաքում ապրող մարդկանց մասին: Ովքե՞ր են նրանք։ Ինչու՞ են նրանք անհետացել:

Պետրա քաղաքում ապրող հասարակ մարդկանց առօրյա կյանքի մասին շատ բան հայտնի չէ: Այս քաղաքը հնագիտության դեռևս չբացահայտված գաղտնիքներից է: Հասկանալու համար, թե ինչու են բնակիչները լքել Պետրան, անհրաժեշտ է մանրամասն ուսումնասիրել հնագույն մեգապոլիսը:

Արաբական անապատի եզրին է գտնվում հնագույն մեգապոլիսը ՝ Պետրան: Հին աշխարհի ամենամեծ քաղաքը 1000 տարեկան է: Պետրայի արքաները Կեսարի ժամանակակիցներն էին, որոնք ապրել են Հիսուս Քրիստոսի ժամանակ: Բայց ինչու այդքան քիչ բան է հայտնի այս մեծ քաղաքակրթության մասին:

5. Ի՞նչ գիտեք տարածաշրջանի «թեժ» կետերի մասին:

Տարածաշրջանում կան բազմաթիվ հակամարտություններ, որոնցից հայտնի են Իսրայել-Պաղեստինյան հակամարտությունը, Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմը և Իրաքի և Եմենի քաղաքական անկայունությունը

Posted in Աշխարագրություն 8

աշխարհագրություն

Հարցեր բանավոր քննարկման համար.(նոյեմբեր ամիս)

1․ Ներկայացնել Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները։

Արևելյան Եվրոպա տարածաշրջանն ընդգրկում է 9 պետություն, որոնք հավաք
տարածքով ձգվում են Բալթիկ ծովից մինչև Սև ծով: Նրա ընդհանուր տարածքը 1,7 մլն.
քկմ է, որտեղ ապրում է 155 մլն. մարդ:

2.Պատմի՛ր Արևելյան Եվրոպայի բնակչության մասին:

Բնակչության վերարտադրության վրա ամենից ուժեղ բացասական ազդեցություն
ունեցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը: Հատկապես մեծ էին Լեհաստանի
մարդկային կորուստները (6,5 մլն.): Լեհաստանում միայն մի համակենտրոնացման
ճամբարում Օսվենցիմում աշխարհի 28 երկրից զոհվեց 4մլն. մարդ: Ներկայումս բոլոր
երկրներին բնորոշ է բնակչության վերարտադրության առաջին տիպը, գրեթե բոլոր
երկրներում տեղի է ունենում բնակչության նվազում:

3. Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում։

Բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները մեծ դեր ունեն երկրի զարգացման համար, քանի որ մակերևույթի ձևերը, կլիմայական պայմանները, օգտակար հանածոների հարստությունը ու բազմազանությունը ամեն տարածքում տարբեր է։ Ռուսաստանը բացառիկ տեղ է գրավում աշխարհում, աչքի է ընկնում նավթի հարուստ պաշարներով, հարուստ է ջրային ռեսուրսներով: Ածխի պաշարներով Ռուսաստանը աշխարհում առաջատար տեղ է գրավում, ոսկու պաշարներով Ռուսաստանն աշխարհում առաջինն է, հարուստ է գունավոր մետաղներով:

4. Բացատրե՛ք, թե Ռուսաստանի տարածքի վիթխարի չափերը և բնական պայմանների բազմազանությունը ինչ առավելություններ ու խոչընդոտներ են ստեղծում տնտեսության զարգացման համար: 

5.Բնութագրեք Վրաստանի աշխարհագրական դիրքը:

Վրաստանն ունի շատ հարմար աշխարհագրական դիրք` Սև ծովի արևելյան ափին գտնվելու շնորհիվ: Ծովը Վրաստանի հարստության աղբյուրն է: Երկրի աշխարհագրական դիրքը նպաստավոր է նաև այն պատճառով, որ ունի տարանցիկ տրանսպորտային դիրք Ռուսաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի, ինչպես նաև Կենտրոնական Ասիայի և Սև ծովի ավազանի երկրների միջև: Այդ դիրքի շնորհիվ Վրաստանը մեծ եկամուտ է ստանում: Վրաստանը լեռնային երկիր է, տարածքի մոտ 80%-ը զբաղեցնում են երիտասարդ լեռնաշղթաներն ու բարձրությունները:

6. Գնահատեք Սև ծովի դերը Վրաստանի կյանքում։

Սև ծովը կարևոր նշանակություն ունի Վրաստանի տնտեսական և տրանսպորտային զարգացման համար։

Նաև ունի տուրիստական նշանկություն։՛՛

7. Որո՞նք են Վաստանի զարգացման նախադրյալները:

Վրաստանի զարգացման նախադրյալներն են Սև ծովը, տարանցիկ տրանսպորտային դիրքը, լեռնային երկիր լինելը, բազմազան կլիման, անտառները և այլն։ Ծովը Վրաստանի հարստության աղբյուրն է: Սև ծովի արևելյան ափին գտնվելը նպաստում է արտաքին առևտրին, նավահանգիստների միջոցով կապելով երկիրը միջազգային առևտրային ցանցերին։ Կլիմայական բազմազանությունը նպաստում է գյուղատնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացմանը։ Սև ծովի առափնյա տարածքները հանդիսանում են զբոսաշրջային կենտրոններ, ինչը մեծացնում է տնտեսական եկամուտները։

8.Պատմի՛ր Վրաստանի բնակչության և կլիմայի մասին:

Վրաստանի բնակչությունը բազմազգ է։ Բնակչության թիվը մոտ 3.7 միլիոն է։ Երկրում կլիման բազմազան է՝ արևմտյան մասում խոնավ մերձարևադարձային, իսկ արևելյան մասում՝ չոր մերձարևադարձային։

Posted in Գրականություն 8

Մուշեղ Գալշոյան. Կանչը․ 12․11․2024

Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր ա և ե խոնարհման հնգական բայ, որոշիր դրանց կազմությունը․պա՞րզ են, թե՞ ածանցավոր։
Ե խոնարհման՝ Ալե-պարզ, ասել-պարզ, եկել-պարզ, հենվել-պարզ, տեսնել-ածանցավոր
Ա խոնարհման՝ գալ-պարզ, ծանոթանալ-ածացավոր, ջանալ-պարզ, կարողանալ-ածանցաոր
2․ Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերն ու արտահայտությունները և բառարանի օգնությամբ բացատրիր։

քողտիկ — փոքրիկ տուն, խրճիթ
3․Դուրս գրիր փոխաբերություններն ու համեմատությունները։
4․ Ինչո՞ւ է հեղինակը պատմվածքը վերնագրել ,,Կանչը,,։

Իմ կարծիքով հեղինակը այս պատմվածքը վերնագրել է «Կանչը», քանի որ գլխավոր հերոսը՝ Զորոն, պատմվածքի ընթացքում Ալեի կարիքն ուներ, ինչի պատճառով անընդհատ կանչում էր «Ալե~»
5․ Ո՞վ է Զորոն։ Ինչպիսի՞ն է նա․բնութագրի՛ր, մեղադրի՛ր, արդարացրո՛ւ նրան։

Զորոն մի ծեր մարդ էր, ով նույնիսկ չէր հասկանում, թե ում է սիրում կամ ինչ է ուզում անել։ Իմ կարծիքով Զորոյին կարելի է արդարացնել նրանով, որ ավելի լավ է իմանալ ճշմարտությունը, նույնիսկ, եթե այն շատ վատն է, քան ստին հավատալ։
6․ Ո՞վ է Ալեն։ Ինչպիսի՞ն է նա․բնութագրի՛ր, մեղադրի՛ր, արդարացրո՛ւ նրան։

Ալեն Զորոյին սիրելի մարդն էր, նրան ոչ մի բանում մեղադրել չեմ կարող։ Նա շատ հավատարիմ էր իր ընտանիքի հանդեպ։
7․ Ինչու՞ Զորոն կորցրեց իր պատանեկան տարիների սերը։

Պատերազմի հետևանքով Զորոյի և Ալեի ճանապարհները ստիպված բաժանվեցին։ Չնայած դրան, Զորոն դեռևս սիրում էր հիշում էր Ալեին։
8․ Ո՞րն է այն ,,էրգիրը,, , որի մասին հիշատակում է գրողը։

Հեղինակը «Էրգիր» անվանում էր նրան հարազատ Արևմտյան Հայաստանը։
9․ Հիշի՛ր Մ․Գալշոյանից անցած մեկ այլ ստեղծագործություն և փորձիր համեմատել ,,Կանչը,, պատմվածքի հետ՝ ընդգծելով նմանություններն ու տարբերությունները։

Վերցնենք «Մամփրե արքա» ստեղծագործությունը։ Երկուսում էլ նշված է, որ հերոսները կարոտում էին ինչ-որ բան, կամ ինչ-որ մեկին։ «Կանչը» պատմվածքում Զորոն կարոտում էր իր սիրած աղջկան, իսկ «Մամփրե արքա» պատմվածքում հերոսը կարոտում էր իր հայրենիքը՝ Արևմտյան Հայաստանը։ Ես ընտրեցի «Մամփրե արքա» ստեղծագործությունը, քանի որ այնտեղ էլ է նշվում Արևմտյան Հայաստանը, «Կանչը» ստեղծագործության մեջ էլ հեղինակը շատ էր նշում «էրգիրը»՝ Արևմտյան Հայաստանը։
10․ Պատմվածքը փոխադրի՛ր բանավոր։