Author: mhermskh

Մարդու օրգաններ, բջիջ, հյուսվածք, օրգան- համակարգեր, հյուսվածքներ, դրանց տեսակները:

Բնագիտության ֆլեշմոբ

Արված Է

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը
Ֆիզիկա նշանակում է բնություն, գալիս է հուներենից։ Ուսումնասիրում է բնության երևույթները։
2.որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը
Ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը շրջակա աշխարհը և այնտեղ տեղի ունեցող երևույթները բացատրելն է։
3.ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան
Ֆիզիկան ուսումնասիրում է նյութերի մարմինների փոփոխությունների, բնության օրենքներն։
4.քննարկել  ինչ է բնությունը
Բնությունը այն ամենն է, ինչը շրջապատում է մեզ։
5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով
Մթնոլորտային ազդեցության հետևանքով առաջացող երևույթներին անվանում են բնության երևույթ։
6.ինչ է նյութը։
Նյութը մասնիկների ամբողջությունն է, որից կազմված է մարմինը։
7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները
Ջերմային, էլէկտրական, մեխանիկական, ձայնային, լույսային, մագնիսական։
8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը:
Ֆիզիկական մարմինը այն նյութական օբյեկտն է, որն ունի զանգված, որոշակի ձև ու ծավալ։
9.Բերեք օրինակներ:
Օրինակ՝ ջուր, ավազի հատիկ, քար, փայտ։
10.ինչ է մատերիան
Այն ամենը, ինչ գոյություն ունի տիեզերքում` երկնային մարմիններ, բույսեր, կենդանիներ և այլն, գիտության մեջ անվանում են մատերիա:
11.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին
Բնության երևույթների մասին գիտելիք ենք ձեռք բերում փորձերի և դիտումների միջոցով:
12.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից
Փորձով կարելի է մի քանի անգամ ուսումնասիրել երևույթն ու տարբեր չափումներ կատարել, իսկ դիտումը դու չես կարող մի քանի անգամ կրկնել:
13. Ինչ է վարկածը։ Ինչ է օրենքը։
Վարկածը երևույթի մասին արված ենթադրությունն է: Օրենքը դա բնության երևույթների միջև կապերն է, այն բացատրում են իրենց տվյալ երևույթի պատճառները։
14.Ինչ է նշանակում չափել որևէ ֆիզիկական մեծություն:
Չափել ֆիզիկական մեծությունը՝ նշանակում է այն համեմատել նույնատիպ մեծության հետ, որն ընդունված է որպես միավոր։
15.Երկարության հիմնական և այլ  միավորները: Չափման գործիք
Երկարության չափման միավորն է 1մ, ժամանակինը՝  1 վրկ, զանգվածը ՝ 1 կգ:
16․Երկարության հիմնական և այլ  միավորները:Չափման գործիք
Երկարության չափման միավորն է 1մ, ժամանակինը՝  1 վրկ, զանգվածը ՝ 1 կգ:
17.Ինչ է չափիչ սարքի սանդղակ
Չափիչ սարքի բաժանումների գծիկները և որոշ գծիկների մոտ գրված թվերը միասին անվանում են չափիչ սարքի սանդղակ։
18․Որն է չափիչ սարքի չափման սահմանը
Չափիչ սարքի սանդղակի ամենամեծ արժեքը կոչվում է սարքի չափման սահման։
19․Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք
Երկու հարևան գծիկների միջև եղած հեռավորությունը կոչվում է սանդղակի բաժանման արժեք:
20.Ինչից է կախված չափման սխալը
Չափման սխալը կախված է բաժանման արժեքից և հավասար է բաժանման արժեքի կեսին:
21.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում
Մեխանիկիական շարժում են կոչվում ժամանակի ընթացքում մարմնի դիրքի փոփոխությունը այլ մարմինների նկատմամբ։
22.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին
Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում է այլ մարմինների շարժումը, կոչվում է հաշվարկման մարմին։
23.Ինչն են անվանում նյութական կետ
Այն մարմինը, որի չափերը տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել, կոչվում է նյութական կետ:
24.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ
Շարժման հետագիծ են անվանում այն գիծը, որով շարժվում է այդ մարմինը։
25.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ
Մարմնի անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է, որը անցել է նշված մարմինը
26.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:
Հետագիծը, դա այն գիծն է, որով տվյալ պահին մարմինը շարժվում է, իսկ անցած ճանապարհը դա, այդ հետագծի երկարության չափն է։
27.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասարաչափ:
Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմինը կամայականչ հավասար ժամանակամիջոցում անցնում է հավասար ճանապարհ անվանում են hավասարաչափ շարժում։
28․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը
Հավասարաչափ շարժման արագությունը ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է մարմնի անցած ժանապարհի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում մարմինն անցել է այս ճանապարհը:

Բանաձև
արագությունը=ժանապարհ:ժամանակամիջոց
V = S : t
29.Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում
Արագության չափման միավորներ են՝ 1 կմ/ժ, 1 մ/վ:
30.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը
Հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարը գտնելու համար, պետք է գտնել արագության և շարժման ժամանակի արտադրյալը:

Բանաձև
ճանապարը=արագությունxժամանակամիջոց
S = V · t
31.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:
Հավասարաչափ շարժման ժամանակը գտնելու համար, պետք է գտնել ժանապարհի և արագության քանորդը:

Բանաձև
ժամանակամիջոց = ճանապարը : արագություն
t = S : V
32․Ինչպե՞ս է շարժվում մարմինը,եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում
33․Ո՞ր երևույթն է կոչվում իներցիա
Այլ մարմինների ազդեցության բացակայությամբ մարմնի դադարի կամ ուղղագիծ շարժման վիճակը պահպանելու երևույթը կոչվում է իներցիա:
34․Մարմնի ո՞ր հատկությունն է կոչվում իներտություն
Այլ մարմինների ազդեցության բացակայության դեպքում մարմնի՝ իր արագությունը հաստատուն պահելու հատկությունը կոչվում է իներտություն։
35.Ո՞ր մեծությունն են անվանում մարմնի զանգված
Մարմնի իներտության քանակական չափն անվանում են զանգված։
36.Ինչպե՞ս կարելի է չափել մարմնի զանգվածը
Գործնականում զանգվածի չափման համար կիրառվում են նաև այլ միավորներ, օրինակ՝ տոննա, ցենտներ, կիլոգրամ, գրամ և միլիգրամ
37.Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում զանգվածը
Ֆունտ, ցենտներ, կիլոգրամ, գրամ ,միլիգրամ, տոննա, կարատ, պուդ, ունցիա։
38.Ի՞նչն է զանգվածի չափանմուշը, միավորների ՄՀ-ում
Տարբեր մարմինների զանգվածների որոշումը լծակավոր կշեռքի և կշռաքարերի միջոցով
39.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն
Նյութի խտություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծություը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և ծավալի հարաբերությանը։
40.Ինչպե՞ս է որոշվում նյութի խտությունը (բանաձևը)
Խտությունը որոշելու համար հարկավոր է զանգվածը բաժանել ծավալին։
ρ=m/v
41.Ի՞նչ միավորներով  է արտահայտվում նյութի խտությունը
ՄՀ-ում խտությունը հավասար է 1կգ/մ³
42.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը,եթե հայտնի են նրա զանգվածը և նրա խտությունը (բանաձևը)
Մարմնի ծավալը հավասար է մարմնի զանգվածի և խտության հարաբերությանը։
43.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը,եթե հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը (բանաձևը)
Մարմնի զանգվածը հավասար է մարմնի խտության և ծավալի հարաբերությանը։
Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում
Մեխանիկիական շարժում են կոչվում ժամանակի ընթացքում մարմնի դիրքի փոփոխությունը այլ մարմինների նկատմամբ։
44.բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ
Բիլիարդի գնդիկը փոխում է իր դիրքը սեղանի նկատմամբ, խնձորը փոխում է իր դիրքը ծառի նկատմամբ, մեքենայի շարժումը ծառերի նկատմամբ։
45.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին
Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում է այլ մարմինների շարժումը, կոչվում է հաշվարկման մարմին։
46.Ինչն են անվանում նյութական կետ
Այն մարմինը, որի չափերը տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել, կոչվում է նյութական կետ:
47.Որ դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ, որ դեպքում՝ ոչ
Տվյալ պայմաններում նյութական կետ ասելով պետք է հասկանալ, որ միևնույն մարմինը որոշ շարժումների դեպքում կարելի է համարել նյութական կետ, իսկ որոշ շարժումների դեպքում՝ ոչ:
48.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ
Շարժման հետագիծ են անվանում այն գիծը, որով շարժվում է այդ մարմինը։
49.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ
Մարմնի անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է, որը անցել է նշված մարմինը
50.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:
Հետագիծը, դա այն գիծն է, որով տվյալ պահին մարմինը շարժվում է, իսկ անցած ճանապարհը դա, այդ հետագծի երկարության չափն է։
51.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասաաչափ:
Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմինը կամայականչ հավասար ժամանակամիջոցում անցնում է հավասար ճանապարհ անվանում են hավասարաչափ շարժում։
52.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը
Հավասարաչափ շարժման արագությունը ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է մարմնի անցած ժանապարհի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում մարմինն անցել է այս ճանապարհը:

Բանաձև
արագությունը=ժանապարհ:ժամանակամիջոց
V = S : t
53․Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում
Արագության չափման միավորներ են՝ 1 կմ/ժ, 1 մ/վ:
54․Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը
Հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարը գտնելու համար, պետք է գտնել արագության և շարժման ժամանակի արտադրյալը:

Բանաձև
ճանապարը=արագությունxժամանակամիջոց
S = V · t
55.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:
Հավասարաչափ շարժման ժամանակը գտնելու համար, պետք է գտնել ժանապարհի և արագության քանորդը:

Բանաձև
ժամանակամիջոց = ճանապարը : արագություն
t = S : V
56.Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:
Ուժը բնութագրում է մարմինների փոխազդեցության քանակական չափը։
57.Ո՞ր ուժն է կոչվում 1 նյուտոն (1Ն):
1 նյուտոնն այն ուժն է, որի ազդեցությամբ 1կգ զանգվածով մարմինը 1 վարկյանում իր արագությունը փոխում է 1մ/վ-ով։
58.Ինչպիսի՞ մեծություն է ուժը:
Ուժը վեկտորական մեծություն է։ Ուժ կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որի միջոցով քանակապես նկարագրում են մարմինների փոխազդեցւթյունը։
59.Ո՞ր ֆիզիկական մեծություններն են վեկտորական, և որոնք՝ սկալյար
Սկայլարը ունի արժեք, իսկ վեկտորականը ուժը ունի ուղղություն։
60․Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում ծանրության ուժը
Այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմինները, կոչվում է ծգողության ուժ։
61.Ո՞ր երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա
Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա։
62.Դեֆորմացիայի օրինակների քննարկում
Օրինակ՝ եթե պողպատից պատրաստված զսպանակը սեղմենք, ապա նա կփոխի իր ձևը, այսինքն` կդեֆորմացվի: Եթե հեռացնենք ձեռքը, ապա առաձգականության ուժի շնորհիվ զսպանակը կվերականգնի իր սկզբնական ձևը և չափերը:
63.Ո՞ր դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական, որը՝պլաստիկ: Բերել օրինակներ
Առաձգական դեֆորմացիայի դեպքում ուժի ազդեցությունը վերացնելուց հետո մարմինները վերականգնում են իրենց սկզբնական ձևը և չափերը: Պլաստիկ ձևափոխության ենթարկված մարմինը չի վերականգնում իր նախկին ձևը և չափերը: Օրինակ՝ պլաստիլինը, կավը, խմորը, դեֆորմացնելիս նրանցում առաձգականության ուժ չի ծագում և նրանք չեն վերականգնում իրենց ձևը: Դա պլաստիկ դեֆորմացիա է։ Երբ ծանրոցը դնում ենք հենարաններ ունեցող տախտակի վրա, տախտակը ճկվում է։ Նրա մեջ առաջացած առաձգականության ուժը բեռի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր և հավասարակշռում է ծանրոցի կշիռը։ Բեռը հեռացնելուց հետո տախտակը վերականգնում է իր ձևը, հետևաբար նրա դեֆորմացիան առաձգական է: 
64.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ
Այն ուժը,որով Երկիրն է դեպի իրեն ձգում որև մարմին,կոչվում է ծանրության ուժ:
65.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը մարմնի զանգվածից
Ծանրության ուժը կախված է մարմնի զանգվածից, ընդ որում, որքան մեծ է մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է նրա վրա ազդող ծանրության ուժը:
66.Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգական ուժ,և ինչպե՞ս է այն ուղղված:
Առաձգական ուժը այն ուժն է որը առաձգական դեֆորմացիաի ժամանակ հետ է բերում մարմնի սկզբնական ձևը, այն միշտ ուղղված է ազդեցության հակառակ կողմ:
67.Հուկի օրենքի ձևակերպում
Առանձնական  դեֆորմացիայի ժամանակ տվյալ մարմնում առաջացած ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի չափին:
68.Հուկի օրենքն արտահայտող բանաձևը
Fառ=kx
69.Ի՞նչ կառուցվածք ունի ուժաչափը
Ուժաչափի հիմնական մասը զսպանակ է, որը վերջանում է կեռիկով։ Զսպանակին ամրացված է ցուցիչ։ Երբ զսպանակի կեռիկի վրա ուժ է ազդում, այն սահում է ուժաչափի հենքին ամրացված սանդղակի վրայով և ցույց է տալիս ուժի համապատասխան արժեքը։
70.Ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը
Ուժաչափի աշխատանքը հիմնված է Հուկի օրենքի վրա:
71.Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:
Շփման առկայությունը հաստատելու համար պետք է դիտարկենք և բերենք օրինակՕրինակ՝ փորձենք շարժել սեղանին դրված ծանր գիրքը՝ նրա վրա ազդող հորիզոնական ուղղված ուժով: Կնկատենք, որ ազդող ուժը բավականաչափ փոքր է, այսինքն գիրքը դադարի վիճակում է: Եվ սկսում է շարժվել միայն այն դեպքում, երբ ազդող ուժ է լինում: Այդ ուժը մարմնի և սեղանի մակերևույթների միջև առաջացած դադարի շփման ուժն է
72.Ինչո՞վ է պայմանավորված շփումը
Շփման ուժը պայմանավորված է շփման ուժի մեծության և շփվող մարմինների ողորկության աստիճանից։
73.Թվարկել շփման տեսակները:
Շփման տեսակներից են ՝ դադարի շփման ուժը, սահքի շփման ուժը և գլորման շփման ուժը։
74.Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը
Շփման ուժ մեծացնելու համար կարելի է մակերևույթը դարձնել խորդուբորդ:
75.Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը
Շփման ուժը փոքրացնելու համար կարելի է մակերևույթը ինչքան հնարավոր է հարդեցնել:
76.Որ ուժն է կոչվում համազոր:
Այն ուժը, որ մարմնի վրա ունեննում է նույն ազդեցությունը, ինչ մի քանի ուժեր միասին ազդելիս, կոչվում է այդ ուժերի համազոր։
77.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը
Աշխատանք հասկացությունը ֆիզիկայում օգտագործվում է այն ժամանակ, երբ դիտարկվում է մարմնի շարժումը որևէ ուժի ազդեցությամբ:  Այսպես են բնորոշում մեխանիկական աշխատանքը:
78.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը:Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը
Աշխատանքը հավասար է մարմնի վրա ազդող ուժի և նրա ուղղությամբ մարմնի անցած ճանապարհի արտադրյալին:
Բանաձև՝ A=Fs
79.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում
Որպես աշխատաքնի միավոր ընդունվում է 1Ն ուժի աշխատանքը ՝ ուժի ուղությամբ մեկ մետր ճանապարհ անցնելիս:  Այդ միավորը անվանում են ջոոուլ, 1ջոուլը հավասար է 1Ն անգամ 1 մետր: 1Ջ = 1Ն * 1մ
80.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն
Մեքենայի, մարդու, կենդանու աշխատանք կատարելու արագությունը բնութագրելու համար ֆիզիկայում օգտագործվում է հզորություն մեծությունը: Իսկ հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է աշխատանքի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում կատարվել է այն աշխատանքը:
81.Ինչպե՞ս հաշվել հզորությունը:Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը
Եթե հզորությունը նշանակենք N տառով. աշխատանքը A-ով, իսկ աշխատանքը կատարելու ժամանակը` t-ով, ապա կստանանք հզորության բանաձևը:
Բանաձև՝ N = A / t
82.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը
A=Nt
աշխատանք = հզորություն * ժամանակամիջոց
83.Որո՞նք են պարզ մեխանիզմները
Պարզ մեխանիզմները այն սարքերն են, որոնք կարող են մեծացնել մարդկային ուժը, պարզ մեխանիզմների ամենա սովորական օրինակը ճախարակն է։
84.Ի՞նչ է լծակը:
Լծակը պարզագույն մեխանիզմ է, որը հնարավորություն է տալիս փոքր ուժով հավասարակշռել մեծ ուժին կամ, ինչպես ասում են, ուժի մեջ շահում ստանալ:
85.Ի՞նչն են անվանում ուժի բազուկ
Հենման կետից մինչև ուժի ազդման գիծ հեռավորությունը կոչվում է ուժի բազուկ:
86.Ճախարակի ՞ինչ տեսակներ գիտենք:
Անշարժ ճախարակ, շարժական ճախարակ, բազմաճախարակ։
87.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում անշարժ:
Բեռը բարձրացնելիս ճախարակի առանցքը մնում է անշարժ, ուստի այն կոչվում է անշարժ ճախարակ։
88.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում շարժական:
Բեռի շարժման ժամանակ շարժվում է նաև ճախարակը, ուստի այն կոչվում է շարժական ճախարակ։
89․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում մեքենայի կամ մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից,բանաձևը
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե օգտակար աշխատանքը ծախսված աշխատանքի որ մասն է կազմում, կոչվում է մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից (կրճատ՝ ՕԳԳ)։
90.Ձևակերպել մեխանիկայի <<ոսկե կանոնը>>
Մեխանիզմի օգնությամբ քանի անգամ շահում ենք ուժի մեջ, նույնքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ և հակառակը:
91.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:
Այն ուժը, որով մարմինը երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։
92.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:
Իր բնույթով մարմնի կշիռը առաձգականության ուժ է։
93.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտեղ է այն կիրառված
Այն ուղղված է ուղղաձիգ՝ դեպի ներքև։ Այդ ուժը հենարանի առաձգականության ուժն է, որն առաջանում է մարմնի ազդեցությամբ հենարանի դեֆորմացիայի հետևանքով։
94.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:
p=mg
95.Պարզաբանել մարմնի կշռի և ծանրության ուժի
Մարմնի կշիռը բնույթով առաձգականության ուժ է, որն ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա։ Իսկ ծանրության ուժը գրավիտացիոն ուժ է, որն ազդում է մարմնի վրա: Այդ ուժերը միշտ ուղղված են ուղղաձիգ դեպի ներքև և կիրառված են տարբեր մարմինների վրա:
96.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում ճնշում:
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը այդ մակերևույթի մակերեսին, կոչվում է ճնշում: 
97.Գրել ճնշումը սահմանող բանաձևը:
p=F/S
98․1․Ինչո՞վ է պայմանավորված գազում ճնշումը:
Այդ մասնիկները մշտապես և անընդհատ շարժվում են։ Գազի մոլեկուլները, օրինակ, կատարում են անկանոն շարժումներ` շարունակ բախվելով իրար։ Շարժման ընթացքում մոլեկուլները մեկմեկու վրա գրեթե ոչ մի ներգործություն չեն ունենում։ Այդ պատճառով է, որ գազի առանձին մասեր դյուրությամբ տեղաշարժվում են իրար նկատմամբ։
99․Ինչո՞ւ են գազերը ճնշում գործադրում անոթի պատերին։
100․Ճնշման բնույթը հեղուկներում:Հեղուկի ճնշում: Ճնշման հաղորդումը հեղուկներում և գազերում:
Հեղուկի ճնշումը հեղուկի հետ պինդ մարմնի հպման մակերևույթի (օրինակ` պատերի, հատակի) որևէ տեղամասի վրա ազդող ճնշման ուժի հարաբերությունն է այդ տեղամասի մակերևույթի մակերեսին։Հեղուկի կամ գազի վրա գործադրված ճնշումը հեղուկով կամ գազով հաղորդվում է բոլոր ուղղություններով` առանց փոփոխության:
101․ Ձևակերպիր Պասկալի օրենքը:
Հեղուկի կամ գազի վրա գործադրված ճնշումը հեղուկով կամ գազով հաղորդվում է բոլոր ուղղություններով` առանց փոփոխության:
102․ Ի՞նչ է հիդրոստատիկ ճնշում, գրիր բանաձևը 
Հանգստի վիճակում գտնվող հեղուկի կողմից գործադրվող ճնշումը կոչվում է հիդրոստատիկ ճնշում։
Բանաձևը՝ p = ρgh

1. Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։
Տեքստում անծանոթ բառեր չկան։
2. Ցո՛ւյց տուր, որ
ա) քեռի Մելիքը կուզենար գեղեցկություն ցանել ծաղկի պես ու հիանալ նրա աճը տեսնելով,
նա շատ էր սիրում ծառեր տնկել
բ) Մելիք քեռուն հրապուրում էր հենց միայն ծառեր տնկելու և նրանց աճով հիանալու գաղափարը։
նա ուներ ֆերմա, այդ իսկ պատճառով էլ սիրում էր տնկել ծառեր
3. Կարդա՛ անապատի բնակիչների մասին Մելիք քեռու և նրա զարմիկի երկխոսությունը և քննարկի՛ր:
Նրանց իհարկե խանգարում էին այդ արարածները, որովհետև անապատը կարգի բերելը նրանցով հանդերձ դժվար կլիներ։
4. Բացատրի´ր տրված հատվածները.
ա) Նա գիտեր, որ ես հոգով բանաստեղծ եմ և հույս ուներ, որ կհասկանամ իր վեհաշունչ պոռթկումը, որը նրան տանում էր դեպի փայլուն սնանկացում։
Այստեղ ասվում էր, որ եթե մարդ հոգով և սրտով ինչ-որ բան է ցանկանում, նա կարող է հասնել, իսկ եթե ինչ-որ մեկը ծիծաղում և կասկածում է, նա գնում է դեպի վատը։
բ) Անապատը մեկուսության, ամայության, ճշմարտության ու վեհության թագավորություն էր։ Դա բնությունն էր` իր ամենահպարտ, սքանչելի, մենավոր ու չոր արտահայտությամբ։
Այստեղ ասվում է, որ բնությունն ուղակի հիանալի և հիասքանչ բան է։
գ) — Քսան ակր ես նռնենիներ եմ տնկել և շատ երախտապարտ կլինեի ձեզ, եթե թույլ տայիք խնամել այդ ծառերը։
— Խնամե՞լ, — ասաց միստր Գրիֆիտը։ — Ինչի՞ համար։ Շատ դժվար է մի բան մտցնել մարդու գլուխը, եթե նա ձեզ չի կարեկցում։
Միստր Գրիֆիտը ուզում է ասել, որ չես կարող մարդուն օգնել, եթե նա քեզ չի հասկանում։
5. Բնութագրի´ր Մելիք հորեղբորը:
Մելիք հորեղբայրը անհաջողակ և երազկոտ ֆերմեր էր։

1)Արտահայտությունը գրե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքով.

ա) (x + y )² = x²+2xy+y²
բ) (2a + 5 )² =4a²+9a+25

գ) (2c + 4d² )² =4c²+12cd²+16d⁴

դ) (7t + 3s³ )² =49t²+20ts3+9s⁶

2)Արտահայտությունը գրե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքով.

ա) (a + b)(a − b)= a²– b²

բ) (3 x² + 5)(3 x² − 5)=9×4⁴-25

գ) (4x − y)(4x + y) =16x²-y²

դ) (11a − 5b)(5b + 11a) =

3)Բազմանդամը վերլուծե՛ք արտադրիչների.

ա) a³ − b³ =

բ) b³ − 125 =

գ) 27a³ − 8b³ =

դ) c³ − 27 =

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1)Արտահայտությունը բերե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքի.

ա) (x + y)( x² − xy + y²) =

բ) (2m + n)(4m² − 2mn + n²) =

գ) (3a + b)(9a² − 3ab + b²) =

ե) (b + 5)(25 − 5b + b²) =

դ) (a + 2)(a² − 2a + 4) =

զ) (1 + x²)( x⁴ + 1 − x²) =

2)Բազմանդամը ներկայացրե՛ք միանդամի և բազմանդամի արտադրյալի
տեսքով.

ա) x² + 4x =

բ) x³ + x²y + 3xy³ =

գ) x⁴ y³ + 4x² y⁷ − 11x⁵ y ⁴ =

դ) a³ b + a ² b² + ab³ =

ե) a² + 3a⁴ =

զ) 16k⁴m² − 4k³m³ =

1. Հակիրճ բնութագրե՛ք կովալենտային կապը: 
Կովալենտային կապը դա այն կապն է, որը տեղի է ունենում երկու ոչ մետաղական ատոմների միջև։
2. Գծապատկերներով ներկայացրե՛ք ու պարզաբանե՛ք ֆտորաջրածնի (HF) մոլեկուլի առաջացումը: 
3. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում կովլենտային կապ է առկա.
NaF
Cl2 
KBr 
HBr 
H2
MgCl2 
F2
4.Նշի՛ր կապի տեսակը: Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:
HJ — կովալենտային
Mr (HJ)=1+127=128

Br2 — կովալենտային
Mr (Br2)=80×2=160

NH3 — կովալենտային
Mr (NH3)=14+3=17

N2 — կովալենտային
Mr (N2)=14×2=28

SO2 — կովալենտային
Mr (SO2)=32+32=64
5. Հակիրճ բնութագրե՛ք իոնային կապը:
Իոնային կապը դա այն կապն է, որը տեղի է ունենում ոչ մետաղական և մետաղական ատոմների միջև։
6. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում իոնային կապ է առկա։ Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:
HF 
LiCl 
Mr (LiCl)=7+35=42
J2
Fe
Mr (Fe)=56
CO
KF
Mr (KF)=39+19=58
NO2

Հարցեր կրկնության համար.

1. Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները:
   Մեզ շրջապատող ամեն բան մենք անվանում ենք ֆիզիկական մարիմին, որոնք ունեն ծավալ և զանգված։ Մարմինները լինում են 2 տեսակի՝ անշունչ և շնչավոր։
2. Ի՞նչ է նյութ : 
   Նյութը այն է ինչից կազմված է ֆիզիկական մարմինը։
3. Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր:
   Մաքուր են այն նյութերը որոնք կազմված են միատեսակ մասնիկներից (ատոմ, մոլեկուլ․․․)։
4. Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ:
   Խառնուրդներ են կոչվում այն նյութերը որոնք իրենց մեջ պարունակում են 1 — ից ավելի նյութեր։
5. Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես:
   Խառնուրդները բաժանվում են 2 մասի՝ համասեռ և անհամասեռ։ Համասեռ խառնուրդնուրդներում հնարավոր չէ տարբերել խառնուրդ առաջացնող նյութերը։ Անհամասեռ խառնուրդներում բաղադրրիչները անզեն աչքով տեսանելի են։
6. Ո՞ր երևույթն է կոչվում ֆիզիկական:
   Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում, այլ փոխվում են նյութի ագրեգատային վիճակը, ձևը և չափսերը:
7. Ո՞ր երևույթն է կոչվում  քիմիական:
   Քիմիական երևույթներ են նրանք, որոնց ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր՝ ռեակցաներ:
8. Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի հատկանիշները:
   Քիմիական ռեակցիայի հատկանիշներն են՝ ջերմության կլանվելը կամ անջատվելը, հոտի հայտնվելը, գույնի փոխվելը, նստվածի առաջանալը, գազի անջատվելը։
9. Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի  սկսվելու պայմանները:
   Յուրաքանչյուր քիմիական ռեակցիայի ընթացքում այս կամ այն տեսակի նյութերից առաջանում է այլ տեսակի նյութեր՝ արդեն իրենց բնորոշ հատկությոններով։
10. Ասա՛  նյութի ֆիզիկական հատկությունները:
    Նյութի ֆիզիկական հատկություններն են՝ նյութի ագրեգատային վիճակը (պինդ, հեղուկ և գազային)։
11. Ի՞նչ է ատոմը:
    Ատոմը նյութի փոքրագույն, քիմիապես անբաժանելի մասնիկն է:   
12. Ի՞նչ է քիմիական տարրը:
    Քիմիական տարրը միատեսակ հատկություններով օժտված ատոմների որոշակի տեսակ է։
13. Ո՞ր նութերն են կոչվում պարզ:
    Պարզ նյութերը կազմված են մեկ քիմիական նյութի ատոմներից։
14. Պարզ նյութերը ի՞նչ տեսակներ գիտես:
    Ծծումբ, ջրածին, ացխածին․․․
15. Ո՞ր նութերն են կոչվում բարդ։
    Բարդ նյութերը կազմված են տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից։
16. Ի՞նչ է մոլեկուլը:
    Մոլեկուլը քիմիական կապերով միացած ատոմների խումբ է։
17. Ի՞նչ է քիմիական բանաձև:
    Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է քիմիական տար րերի նշաններով և ինդեքսներով:
18.   Ի՞նչ է  հարաբերական ատոմային զանգվածը(Ar ):
    Հարաբերական ատոմային զանգվածը(Ar) տարրի մեկ ատոմի զանգվածի հարաբերությունն է զանգվածի ատոմային միավորին (զ.ա.մ.):
19.   Ի՞նչ է  հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr):
    Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) ցույց է տալիս, թե տվյալ նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը քանի անգամ է գերազանցում զանգվածի ատո- մային միավորը։
20. Ի՞նչ է քիմիական կապը, թվարկի՛ր տեսակները:
    Քիմիական կապը փոխազդեցություն է, որը կապում է առանձին ատոմներն ավելի բարդ համակարգում (մոլեկուլներ, բյուրեղներ և այլն):
    Ատոմների կապը մեկը մյուսի հետ անվա- նում են քիմիական կապ: Քիմիական կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև, որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը:
    Քիմիական կապերը լինում են 3 տեսակի
    1․Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև։
    2․ Մետաղային կապ առաջանում է մետաղների ատոմների միջև:
    3․ Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Прочитайте текст.
С давних времён в человеческом обществе существует традиция помощи слабым и обездоленным людям. В любую эпоху, в любой стране всегда находились люди, готовые бескорыстно помогать другим людям, попавшим в трудную ситуацию.
Благотворительная деятельность таких людей со временем привела к появлению понятия «милосердие». Милосердие  — искреннее желание приносить пользу людям, не думая при этом о какой-либо награде.
Самые древние примеры оказания помощи ближнему дошли до нас из эпохи первобытного строя. Археологи во время раскопок обнаружили захоронение первобытных людей, которые ещё несколько лет после получения серьёзных травм жили за счёт поддержки своих соплеменников.
Что же такое милосердие? Это слово в русском языке буквально можно понять как «милость сердца», то есть, говоря о милосердии, мы говорим о любви ко всем окружающим нас людям.
Милосердие, проявляемое человеком по отношению к другим людям, делает самого милосердного человека лучше, обогащает его духовно. Человек, стремящийся к развитию, духовному совершенству, не может не быть милосердным.
Чтобы проявить милосердие, надо освободить свою душу от мелочных обид, зависти, злобы, жестокости. Милосерден тот, кто умеет прощать, не выпячивать своё «я», искренне, деятельно помогать, делать добро.
Развивать чувство милосердия следует с самого раннего детства. Нравственное воспитание детей начинается ещё в семье, затем оно продолжается в детском саду и в школе. Сначала дети осознают, что такое любовь к родителям и близким людям. Потом они учатся распространять свои добрые чувства на друзей и знакомых. Постепенно в ребёнке формируется и чувство милосердия ко всем окружающим людям.

ть что-то в личной жизни, потому что я сама не уверена в эффективности этих советов, возможно, что ситуация даже станет хуже.

Вопросы к представленному тексту:
1․ О чем представленный текст?
В тексте говориться про благотворительность
2․ Что автор хочет донести до читателя?
3․ Какое определение дает автор понятию «милосердие»? согласны ли вы с ним?
Милосердие — это такое качество человека, когда он готов помочь тому, кто оказался в трудном положении, пожалеть его, проявить к нему сострадание. Я согласна с автором.
4․ В каком возрасте нужно начинать развивать чувство милосердия?
Думаю детей нужно сдетства по-немногу приучать к этому, чтобы поздно не было
5․ Нужно ли человеку быть милосердным? Почему?
Нужно. Но и тут нужно знать границы. Слишком милосердными и добрыми людьми могут начать пользоваться, либо очень легко манупулировать ими
6․ Испытываете ли вы чувство милосердия? В каких ситуациях?
Милосердие я испытываю редко. Причина в том, что контактировать с людьми, либо самих людея я не очень люблю. Проявить сострадание я могу, но я не уверена в своей поддержке. Я не люблю советовать людям делать что-то в личной жизни, потому что я сама не уверена в эффективности этих советов, возможно, что ситуация даже станет хуже.
7․ Всегда ли милосердие приносит пользу?
Думаю не всегда.

Задания:
1. Объясните значение пословицы «Слово  — серебро, а молчание  — золото», запишите Ваше объяснение.
Лучше промолчать, чем сказать и потом жалеть о том, что сказал; лучше промолчать, чем сказать не подумав.
2. Определите и запишите лексическое значение слова «осознают» из предложения 15.
Сначала дети осознают, что такое любовь к родителям и близким людям.
Осознавать, значит понимать, сознательно усвоить.
3. Постройте сложные предложения из простых.
«Я люблю читать книги. Моя сестра предпочитает смотреть фильмы.»
«Я люблю читать интересные книги, а моя сестра предпочитает смотреть фильмы.»
«Мы будем отдыхать на природе. Погода будет хорошей.»
«Мы будем отдыхать на природе, если погода будет хорошей.»

Творческие задания(одно на выбор):
Написать эссе:
Напишите эссе на тему «Милосердие в современном обществе». Используйте идеи и примеры из текста, чтобы подкрепить свои мысли.

Создать постер:
Создайте постер или инфографику, иллюстрирующую основные идеи текста о милосердии. Включите определения, примеры и значимость милосердия.

Сочинить рассказ:
Сочините короткий рассказ о человеке, который проявил милосердие в трудной ситуации, опираясь на идеи из текста.

 1.Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը հավասար է 1մ-ի, իսկ հիմքը՝ 0,4 մ-ի: Գտեք սրունքի երկարությունը։n

1 մետր =100 սմ 0․4 մետր = 40 սմ

100-40=60

60 : 2=30

2.Հավասարասրուն եռանկյան արտաքին անկյուններից մեկի մեծությունը 120^o է։ Գտեք այդ եռանկյան անկյունների մեծությունները։

60, 60, 60

3.<3-ը երկու անգամ մեծ է <1 -ից : Գտնել <2-ը և <4-ը։

<3=120
<1=60
<2=180-60=120
<4=180-120=60