Posted in Մայրենի 6․4

Մայրենի Չորեքշաբթի ( 14.12.2022)

Չորեքշաբթի ( 14.12.2022)

  1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորավոր հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները  երկու ոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը երկարավուն էր, գույնն էլ՝  դեղնավուն:

Իբրև հայր՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

մտերիմ՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

հարազատը  օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամա պես եք խոսում:

Հարցը իր (յուրօրինակ) ձևով լուծեց ու գնաց:

2. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Առանց սմանհի հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջին դար ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի շատ մեծ պարտեզում և մեկամսյա որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակայքի գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն քաղաքները որպես աննշան գյուղեր տեսներ:

Posted in Մատեմատիկա 6.4

Մաթմատիկա

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գրե՛ք երեք հաջորդական ամբողջ թվեր, որոնց գումարը հավասար

է 0-ի։

Պատ՝ 0 0 0

Օրինակ 0+0+0=0

2) Հաշվել.

ա)( -44:4+12:(-3))-134=-149

բ) -12+(-34)-(-21)=-25

գ) -34+6-91=-119

դ) -(-56)-(-21)+100=65

ե)-120:2+60=0

3) AB հատվածը C կետով բաժանվում է AC և CB երկու հատվածների։

CB հատվածի երկարությունը AC հատվածի երկարության 2/ 3-ն է։

Գտե՛ք AB հատվածի երկարությունը, եթե CB հատվածի երկարությունը 24 սմ է։

24:3=8 8×2=16 Պատ՝ 16

4) Արույրը 60 % պղնձի և 40 % ցինկի համաձուլվածք է։ Արույր պատրաստելու համար վառարանի մեջ դրել են ցինկ և 210 կգ պղինձ։Որքա՞ն ցինկ են դրել վառարանի մեջ։ Որքա՞ն արույր կստացվի։

Պատ՝ 315

Լրացուցիչ(տանը)

5) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=-2, դ) (29 – 64) + 23=-12, է) (–39 –21) + 11=-49,

բ) (–43 – 14) – 32=-89, ե) (–30 – 21) + 56=5, ը) (16 – 33) – 50=-67,

գ) (–74 + 27) – 15=-62, զ) (81 – 45) – 60=-24, թ) (–18 + 6) – 39=-51:

6) Հաշվե՛ք.

ա) | – 4 – (-3)|=|-1|=1, եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինի –3 թիվը,
բ) |5 – (-9) – 8|=|+6|=6, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի –9 թիվը,
գ) |6 – 2| + |6 – (–1)|=|+11|=11, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի 6 թիվը։

7) Քաղաքից դուրս եկավ մի մեքենա, որի արագությունը 80 կմ/ժ էր։ 

հետո նրա հետևից շարժվեց մեկ ուրիշ մեքենա, որի արագությունը 

90 կմ/ժ էր։ Քաղաքից դուրս գալուց ինչքա՞ն ժամանակ անց 

երկրորդ մեքենան առաջինից 20 կմ առաջ անցած կլինի:

8) Գտնել բաց թողած թիվը.

Պատ՝ 12

10-10-q-13.png

Posted in Մատեմատիկա 6.4

Մաթեմատիկա

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք

հետևյալ կետերը՝ A (+3, +4), B (–2, +1), C (–3, –4), D(0, +1), E (–5, +3),

F (+3, –5), G (+1, 0), M (+6, +4), N (–2, –4), K (–1, –3)։

2) Ի՞նչ կենդանի է պատկերված

 (- 9; 5), (- 7; 5), (- 6; 6), (- 5; 6), (- 4; 7), (- 4; 6), (- 1; 3), (8; 3), (10; 1), (10; -4),

 (9; – 5), (9; – 1), (7; – 7), (5; – 7), (6; .-6), (6; – 4), (5; – 2), (5; – 1), (3; – 2), (0; – 1),

 (- 3; – 2), (- 3; – 7), (- 5; – 7), (- 4; – 6), (- 4; – 1), (- 6; 3), (- 9; 4), (- 9; 5).

 Աչք` (- 6; 5)

3)  Ի՞նչ կենդանի է պատկերված

(- 9; 6), (- 5; 9), (- 5; 10), (- 4; 10), (- 4; 4), (- 3; 4), (0; 7), (2; 4), (4; 7), (7;4), (9;3), (9; 1), (8; – 1), (8; 1), (7; 1), (7; – 7), (6; – 7), (6; – 2), (4; – 1), (- 5; – 1), (-5;7), (- 6; – 7), (- 6; 5), (- 7;5), (- 8; 4), (- 9; 4), (- 9; 6).

Աչք` (- 6; 7).

Լրացուցիչ(տանը)

5) Ի՞նչ կենդանիներ են պատկերված.

(14; – 3), (6,5; 0), (4; 7), (2; 9), (3; 11), (3; 13), (0; 10), (- 2; 10), (- 8; 5,5), (- 8; 3), (- 7; 2), (- 5; 3),   (- 5; 4,5), (0; 4), (- 2; 0), (- 2; – 3), (- 5; – 1), (- 7; – 2), (- 5; – 10), (- 2; – 11), (- 2; – 8,5), (- 4; – 8), (- 4; – 4), (0; – 7,5), (3; – 5).

Աչք`  (- 2; 7).

6) Կոորդինատային հարթության ո՞ր քառորդում են գտնվում հետևյալ

կետերը.

ա) (–7, +2)- II
բ) (+3, +1), – I
գ) (–3, –5), -III
դ) (–15, +6)- II
ե) (+10, 0), – IV
զ) (0, –30)- Y
է) (+4, –2),- IV
ը) (+3, –7)- IV

7) Գտնել բաց թողած թիվը.

6

10-10-q-12.png

Posted in Մայրենի 6․4

Մայրենի Երեքշաբթի ( 13.12.2022թ. )

1․ Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկանոց, հյուրանոց, ավազականոց, մեղվանոց:

բ) Գոգնոց, ձեռնոց, մատնոց:

զ) Կապոց, խարտոց, սփռոց:

դ) Դրամանոց, կիլոգրամանոց, մետրանոց:

ե) Խշշոց, մռնչոց, զռռոց, ոռնոց:

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

հյուսիսային, լեզվական,հայրւոթյուն, դրախտային, տոնական, նկարչական, մեղկություն, հարսնացու, քննություն, օտարական, բազմային, բնություն, հանրային, հասույթ, շահույթ, պահածո։

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Մացիյալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչ. Ատլանտյան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականեր պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրյա նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։

 (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ)Ազատ ոճի ըմբշամարտին հատուկ է հնարքների… (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է իրավունք է տրվում… (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք գցել, թավալել… (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): … (ընտիր, դասական, օրինակելի)դասական ոճի մարզիկը ոտքով … (գյուտերի, հնարքների, հնարների)հնարքների դիմելու … (իշխանություն, իրավասության, իրավունք)իրավունք չունի: Երբ նորից կյանք մտան… (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական (մրցումները, խաղերը), խաղերը դրանց ծրագրում …տեղ գտավ (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային բաժանումներ… (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

 Ծովասուն, ձեռնամարտ-ծովամարտ, ձեռնասուն

Ձկնակեր, մարդավաճառ-ձկնավաժառ, մարդակր

Բևեռախույգ, երկրամերձ-բևեռամերձ-երկրախույգ

6․ի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

պատկերազարդ-պատկեր+ա+զարդ
բազկաթոռ-բազուկ+աթոռ-ու-ն սղվել է
ոսկեվառ-ոսկի+վառ-ի-ն դարձել է ե
մաքսանենգ-մաքս+ա+նենգ
կաղնեփայտ-կաղին+փայտ-ի-ն դարձել է ե
գրկել-գիրկ+ել վերջածանց-ի-ն սղվել է
լեռնաշղթա-լեռ+գրաբարյան ն+ա+շղթա
պատուհան-
ամառնամուտ-ամառ+ա+մուտք-ք-ն սղվել է
մարդամոտ-մարդ+ա+մոտ
ժամացույց-ժամ+ա+ցույց
 հողագունդ-հող+ա+գունդ
ջերմանավ-ջերմ+ա+նավ
սրտապատառ-սիրտ+ա+պատառ-ի-ն սղվել է
ցուցանակ-ցույց+անակ-յ-ն սղվել է
սիրառատ-սեր+առատ-ե-ն դարձել է ի
գինեվաճառ-գինի+վաճառք-ի-ն դարձել է ե, իսկ ք-ն սղվել է
գերեվաճառ-գերի+վաճառք-ի-ն դարձել է ե, իսկ ք-ն սղվել է
բարեգութ-բարի+գութ-ի-ն դարձել է ե
մատենագիր-մատյան+գիր-յա-ն փոխվել է ե-ի
լուսամուտ-լույս+ա+մուտք-յ-ն և ք-ն սղվել են

Posted in Uncategorized

Բնագիտություն Երկրի ձգողությունը

Դեկտեմբերի 12

Սովորել՝ Երկրի ձգողությունը:Ծանրության ուժ և մարմնի կշիռ:

Հայտնի է, որ Երկրագնդի մակերևույթից դեպի վեր կամ որոշակի բարձրությունից դեպի ներքև նետված ցանկացած մարմին ընկնում է Երկրի վրա: Ցած են ընկնում տերևները, ձեռքից բաց թողնված քարը, անձրևի կաթիլները, ձյան փաթիլները և այլն:
Դրա պատճառը Երկրի ձգողությունն է:
Երկիրն օժտված է իրեն մակերևութամոտ մարմինները ձգելու հատուկ ընդունակությամբ, այնքան ակնհայտ է, որ հայտնի է եղել մարդկությանը դեռևս քաղաքակրթության ծագման ժամանակաշրջանից:Տիեզերական ձգողության շնորհիվ է,որ բոլոր մոլորակները, այդ թվում նաև Երկիրը, պտտվում են Արեգակի շուրջը:
Այն ուժը,որով Երկիրն է դեպի իրեն ձգում որև մարմին,կոչվում է ծանրության ուժ:
Ծանրության ուժն ուղղված է դեպի Երկրի կենտրոնը, հետևաբար նրա տարբեր վայրերում տարբեր ուղղություն ունի. նշանակվում է՝ Fծ.: Ծանրության ուժը կախված է մարմնի զանգվածից. որքան մեծ է մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է նրա վրա ազդող ծանրության ուժը:

yak-viznachiti-azhinnya.jpg
1-53.png

Մարմիններին ձգելը յուրահատուկ է ոչ միայն Երկրին, այլև` բոլոր երկնային մարմիններին: Լուսինը նույնպես ձգում է իր վրա գտնվող մարմիններին. դա զգացել են Լուսնի վրա իջած տիեզերագնացները: Արեգակի ձգողության շնորհիվ է, որ մոլորակները պտտվում են նրա շուրջը:
Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։
Մարմնի կշիռն ընդունված է նշանակել P տառով։ Երկրի նկատմամբ դադարի վիճակում գտնվող, ինչպես նաև ուղղագիծ հավասարաչափ շարժվող մարմնի կշիռը հավասար է նրա վրա ազդող ծանրության ուժին.

Ձգողության ուժ տեսանյութ:

Պատասխանել հարցերին

1. Ի՞նչ է մարմնի կշիռը:
Մարմնի կշիռը իր բնույթով առաձգականության ուժ է:
2. Ո՞ր երևույթն են անվանում տիեզերական ձգողությունը:
Տիեզերական ձգողության շնորհիվ է, որ բոլոր մոլորակները, այդ թվում նաև Երկիրը, պտտվում են Արեգակի շուրջը:
3. Ո՞ր ուժն է կոչվում ծանրության ուժ:
Այն ուժը, որով Երկիրն է դեպի իրեն ձգում որև մարմին,կոչվում է ծանրության ուժ: