Posted in Քիմիա

Քիմիա Հոկտեմբերի 9-13

Պատասխանե՛ք  հարցերին.

1. Ո՞ր նյութերի խառնուրդներն են համասեռ.

 ա) կավճի ու ջրի

բ) սպիրտի և ջրի (օղի)

գ) յուղի և ջրի

դ) յուղի և բենզինի

2. Լրացրե՛ք բաց թողած բառերը. 

«Մաքուր են այն նյութերը, որոնք ունեն հաստատուն  բաղադրություն բնորոշ կառուցվածք, ուստիև օժտված են խիստ որոշակի հատկություններով»:

3. Հատկությունների ո՞ր համախումբն է վերաբերում ջուր նյութին.

ա) հեղուկ է, բնորոշ հոտ ունի, խտությունը՝ 0,9 գ/սմ3 

բ) հեղուկ է, հոտ չունի, խտությունը՝ 1 գ/սմ 

գ) հեղուկ է, հոտ չունի, խտությունը՝ 1,84 գ/սմ3

4. Ստորև թվարկվածներից ո՞րն է «ավելորդ», ինչո՞ւ։ Գույն, փայլ, գեղեցկություն, կարծրություն, խտությու

Ավելորդ է գեղեցկությունը։ Քանի որ մնացածը նյութի ֆիզիկական հատկություններ են, իսկ գեղեցկությունը ոչ

Posted in Աշխարհագրություն

Բնական ռեսուրսների տեղաբաշխումը

Դասի հղումը

Ուրվագծային քարտզի վրա պատկերել վառելիքային ռեսուրսներով հարուստ երկրները:

Նախագծի նպատակն է սովորողների մետ քարտեզով աշխատելու հմտությունների զարգացումը, ռեսուրսներով հարուստ տարածաշրջանների ու երկրների մասին տեղության քարտեզագրումը, աշխարհի քաղաքական քարտեզի հետ ծանոթացումը: 

Նախագծի ընթացքը-սովորողները ուրվագծային քարտեզի միջոցով, օգտագործելով պայմանական նշանները պատկերում են համպատասխան տեղեկությունը, այդ ընթացքում ծանոթանալով և վառելիքային ռեսուրսներով հարուստ երկներին և տարբույն քարտեզներ ուսումնասիրոլով ծանոթանում աշխարհի տարբեր երկների դիրքին ր ուրվագծին:

Նախագծի արդյունքը- սովորողները կազմում են սեփական քարտեզներ, ձեռք են բերում քարտեզագրական հմտություններ՝ մասնավորապես գունային արտահայտման հնարավորությունը, սովորում են քարտեզ ընթերցել: 

Posted in Կենսաբանություն

Կենսաբանություն

Լրացուցիչ աշխատանք․

  • Ի՞նչ կառուցված ունեն  գլխարկավոր սնկերը 
  • Պտղամարմինը կազմված է գլխարկից և ոտիկից:
  • ‘Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում սիմբիոզը
  • Սիմբիոզի ամենահայտնի օրինակներից է միջատների միջոցով բույսերի ծաղիկների փոշոտումը, որի ընթացքում միջատները սնվում են նեկտարով։
  • Գտնել 5 հետաքրքիր փաստ գլխարկավոր սնկերի 

Posted in Կենսաբանություն

ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Սեպտեմբերի 25-30

Սեպտեմբերի 25-30

1․ Ինչպե՞ս է մարդն օգտագործում կաթնաթթվային բակտերիաները։
Մարդիկ կաթնաթթվային բակտերիաների միջոցով ստացել են Նարինե, որն ունի բուժիչ հատկություն։


2․ Ինչո՞ւ առանց բակտերիաների գործունեության կյանքն անհնար կլինի երկրի վրա։
Որովհետև բակտերիաները մեծ դեր են կատարում մարմինների վրա։ Նրանք մահացած բույսերի, կենդանիների մնացորդների վերածում են հումուսի։


3․ Գինեգործության մեջ ի՞նչ դեր ունեն օգտակար բակտերիաները։
Թթվելու պռոցեսն ապահովելու համար նանհրաժեշտ են որոշ բակտերիաներ։


4․ Բակտերիաների կողմից հարուցված ի՞նչ հիվանդություններ գիտես։
Ախտածին բակտերիաները առաջացնում են ժանտախտ, տիֆ, խոլերա, թոքախտ հիվանդությունները։

Posted in русский 7

Средства художественной выразительности. 6 — 7 октября.

Упражнение 1.

Найдите эпитеты, определите их роль в тексте.

1) Сжатая рожь, бурьян, молочай, дикая конопля — все, побуревшее от зноя, рыжее и полумертвое, теперь отмытое росою и обласканное солнцем, оживало, чтобы вновь зацвести. (А. П. Чехов) 2) Стояло лето, шел долгий день, ветер успокаивался на вечер среди сонных, блаженных сосен. (А. П. Платонов) 3) В красном закате плыли величавые лебеди — розовато-золотые в солнце. Отзывался пустынный их крик в парке. (И. С. Шмелев)

Упражнение 2.

Найдите в текстах сравнения. Определите способ их выражения.

1) Уснуло озеро; безмолвен черный лес;
Русалка белая небрежно выплывает;
Как лебедь молодой, луна среди небес
Скользит и свой двойник на влаге созерцает.  (А. А. Фет)


2) А сосны гнутся, как живые,
И так задумчиво шумят…
И, словно стадо птиц огромных,
Внезапно ветер налетит
И в сучьях спутанных и темных
Нетерпеливо прошумит. (И. С. Тургенев)

3) Тускнеют угли. В полумраке
Прозрачный вьется огонек.
Так плещет на багряном маке
Крылом лазурным мотылек. (А. А. Фет)

4) Дождик лил сквозь солнце, и под елью мшистой
Мы стояли, точно в клетке золотистой. (А. Н. Майков)

Упражнение 3.

Найдите в текстах примеры, когда неживые предметы представлены как живые.

1) Ветер спит, и все немеет,
Только бы уснуть;
Ясный воздух сам робеет
На мороз дохнуть. (А. А. Фет)

2) Тропами потаенными, глухими,
В лесные чащи сумерки идут.
Засыпанные листьями сухими,
Леса молчат — осенней ночи ждут. (И. А. Бунин)

Дополнительное задание:

Упражнение 1. Назовите официальные названия перефразированных высказываний (названий государств или городов) и объясните данные значения։

1. Земля Обетованная —

2. Страна восходящего солнца —

3. Поднебесная —

4. Страна утренней свежести —

5. Эллада —

6. Страна правды —

7. Страна березового ситца –

Упражнение 2.  Найдите оксюморон в следующих текстах. Объясните его значение и выразительную роль.

1)        Таинственно шумит лесная тишина

Незримо по лесам поет и бродит Осень….

Темнеет день за днем-и вот опять слыщна

Тоскующая песнь под звон угрюмых сосен (И.А.Бунин)

2)        С того часу начались для Ильи сладостные мучения,светло опаляющие душу(И.С.Шмелев).3) В первый раз я от месяца греюсь.В первый раз от прохлады согрет…(С.А.Есенин) 4) В тревожно-радостном полусне я слышу это,все торопящееся кап,кап…Радостное за ним стучится,что непременно будет.,и оно-то мешает спать…кап-кап..кап-кап..кап-кап…(И.С.Шмелев)

5) Любуясь месяцем,оглядывая даль,

    Мы чувствуем в душе ту тихую печаль,

    Что слаще радости…

     Откуда чувства эти? (Н.А.Некрасов)

6) Убогая роскошь наряда (Н.А.Некрасов)

7) Есть тоска веселая в алостях зари. (С.А.Есенин)

8) Кому сказать,с кем поделиться

    Той грустной радостью,что я остался жив (С.А.Есенин)

      9) Звучит земля-последнее оружье-

    Сухая влажность черноземных га…(О.Э. Мандельштам)

10) Унылая пора! Очей очарованиье ,

      Приятна мне твоя прощальная краса_

      Люблю я пышное природы увяданье,

      В багрец и золото одетые леса (А.С.Пушкин)

Posted in Պատմություն

Բյուզանդիան Հայկական (Մակեդոնական) հարստության օրոք

1. Ինչ տարածքներ կորցրեց Բյուզանդիան արաբների դեմ մղվող պատերազամների հետևանքով
Բյուզանդիան արաբների հետ պատերազմում կորցրեց Ասորիքը, Պաղեստինը և Փոքր Ասիայի արևելքը: 
2. Ով էր Հայկական-Մակենդոնական արքայատոհմի հիմնադիրը:Ինչպես նա հասավ կայսերական աստիճանի

Հայկական (Մակեդոնական) արքայատոհմի հիմնադիրը  Վասիլ (Բարսեղ) 1-ինն էր (867–1056): Նա իրեն համարում էր հայ Արշակունիների ժառանգը: Վասիլը ծնվել էր Մակեդոնիայում՝ չքավոր գյուղացու ընտանիքում: Մանուկ հասակում
գերվել էր բուլղարների կողմից և երկար ժամանակ ապրել գերության մեջ: Շուտով Վասիլը դառնում է համակառավարիչ՝ Միքայել III կայսեր հետ: Այնուհետև տապալելով նրան՝ դառնում է կայսր: Ահա այսպես նա հասավ կայսերական աստիճանի։
3. Փաստերով հիմնավորեք,որ Հայկական արքայատոհմի օրոք Բյուզանդիան կրկին հզորացել էր:

Վասիլ I–ը մտցրեց գահաժառանգման նոր կարգ, որի շնորհիվ միայն իշխող
արքայատոհմի ներկայացուցիչները կարող էին կայսր դառնալ: Նրա օրոք Բյուզանդիան վերականգնեց իր տիրապետությունը Միջերկրական և Սև ծովերի ավազաններում:
Նրա հաջորդ Լևոն VI-ը Իմաստասերը կազմեց օրենքների նոր ժողովածու, որը բաղկացած էր 60 գրքերից: Հայկական արքայատոհմի կառավարման տարիներին կայսրությանը հաջողվեց իրեն միացնել Բուլղարական թագավորությունը, Ասորիքը, Հյուսիսային Միջագետքի և Հայաստանի զգալի մասը:
4. Ինչով էր հայտնի Կոստանդին 7-րդ Ծիրանածին կայսրը

Մշակույթի ու գիտության հովանավոր էր Կոստանդին VII Ծիրանածին կայսրը: Նա մի շարք գիտական աշխատությունների հեղինակ է: Դրանք արժեքավոր տեղեկություններ են պարունակում կայսրության կառավարման կարգի վերաբերյալ:
5. Որն է բյուզանդկան էպոսը և ինչի հետ է կապված նրա ստեղծումը: Այս առումով կարող ենք այն համեմատել հայկական էպոսի հետ:

ոեմում փառաբանվում են Վասիլ Դիգենիս Ակրիտասի («Երկածին սահմանապահի») սխրանքները։ «Դիգենիս Ակրիտաս»-ն սկսվում Է համառոտ նախերգանքով, ուր ասվում է, թե երգվելու են Վասիլ Դիգենիս Ակրիտասի քաջագործությունները, այն հերոսի, որն իրեն ենթարկեց ամբողջ Ասորիքը, Բաբելոնը, Խարսիանոն, գրավեց Հայաստանը, Կապադովկիան, Ամորիոնը, Իկոնիոնը, Անկյուրան և Զմյուռնիան։ Հայկական էպոսի հերոսը նույնպես ուժեղ, հզոր, դյուցազուն էր։
6. Երբ է բացվել Կոստանդուպոլսի համալսարանը

Կոստանդնուպոլսի համալսարանը բացվեց 1045 թ․
7. Ովքեր էին սելջուկները և պեչենեգները:

Սելջուկներիը Մանազկերտի ճակատամարտում հաղթեցին Բյուզանդական զորքին և ստեղծեցին իրենց պետությունը՝ Իկոնիայի սուլթանությունը։ Պեչենեգները ասպատակում էին Բալկանյան թերակղզին։ Սելջուկները հարձակվում էին Բյուզանդիայի վրա Ասիական կողմից։ Իսկ պեչենեգները Բյուզանդիայի վրա հարձակվում էին եվրոպական կողմից։
8. Երբ է տեղի ունեցել Մանազկերտի ճակատամարտը։ Ինչ հետևանքներ ունեցավ այն:

1071 թվականին տեղի է ունեցել Մանազկերտի ճակատամարտը Անազկերտ քաղաքի մոտ։ Մանազկերտի ճակատամարտում բյուզանդական զորքը պարտվեց սելջուկներին։
9. Որ արքայատոհմին անցավ գահը ծանր վիճակում:

Գահը իր շանր վիճակում անցավ Կոմնենոսներին։

Posted in Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

51. Տրված հոմանիշներով նախադասություններ կազմի՛ր: 

ա) Երկարել, ձգվել: 

Այս օր տուն գնալիս ճանահպարը, շատ երկար թվաց ինձ։

ես գնացել էյ օլիպիական խաղերը դիտլու և ինձ շատ դուր եկավ պարան ձգելու սպորռտը։

բ) Աղքատ, խեղճ: 

ես տուն գնալիս Աղքատ և խեղճ մի ծերունու տեսա և վորոշեցի նրան օգնել։

գ) Գույն, երանգ: 

52.Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի: 

Իջնել, սահմանել, հափշտակել, շռայլել, թեքվել, կարգել, հոշոտել, վատնել, խլել, կքվել, քամուն տալ, բզկտել, կորզել, ծվատել, խոնարհվել, ծախսել, պոկել, հաստատել, ճկվել, պատառոտել, հակվել, շորթել, մսխել, գզգզել, որոշել, կռանալ, գողանալ, ծռվել: 

Իջնել – կքվել, խոնարհվել, ճկվել, կռանալ, հակվել, թեքվել ծռվել

սահմանել – կարգել, հաստատել, որոշել

հափշտակել- խլել, կորզել, ծախսել, պոկել, շորթել, գողանալ

շռայլել-վատնել, քամուն տալ, մսխել,

բկզտել-հոշոտել, ծվատել, պատառոտել, գզգզել,

53. Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրու:
Չար, վտիտ, վճիտ, չոր, բարի, բծավոր, գերազանց, անարի, մեղավոր, նիհար, ականավոր, երկչոտ, ձևավոր, հռչակավոր, գթառատ, ականակիտ, ջերմեռանդ:

Չար-մեղավոր,

վտիտ-նիհար,

վճիտ-ականակիտ,

 չոր-

բարի-գթառատ,

ականակիտ-հռչակավոր,

Երկչոտ – անարի

59. Նախադասություններում սխալ գործածված բառեր և արտահայտություններ կան, գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Այդ հավաքին իր մասնակցությունը բերեց նրանց առաջնորդը:
Սպիտակ գույնի զգեստը քեզ շատ է սազում:
Ոսկեծամ մազերով մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:
Մոտենում է աղջկան  և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին, քնել է:
Ու հանկարծ սիրահարվում է այդ աղջկան:
Այլևս առավոտները էլ չէին երգում:

Գառնուկները հոտոտում էին հողի բույրը: 

Posted in Գրականություն

Վահան Թոթովենց, «Մարանը»,03․10-05․10

Առաջադրանքներ
1.Անծանոթ բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
Ես անծանոթ բառեր չունեմ։
2.Հերոսների խոսքը դարձրու արևելահայերեն:

— Սիրեմ քըզի․․․
— Սիրում եմ քեզ։
— Ակոբը գնաց սիրելիին քով
— Հակոբը գնաց սիրելիի մոտ։
— Գիտես քի ամպի վրայեն կթռի
—Գիտես քեզ ամպի վրայով կթռցնի։
— Մարան, էսօր աղեկ կերե՞ր ես
— Մարան, այսօր լավ կերել ե՞ս։
— Շուտով տուն տ՚երթանք
— Շուտով տուն կգնանք։
— Հը՞, չե՞ս ուզեր, կուզե՞ս շատ կենանք
 Հը՞, չե՞ս ուզում, ուզո՞ւմ ես շատ մնանք։
— Նորեն խա՞ղ ըսիմ քըզի համար, հա՞, Մարան
 Նորից երգեմ քեզ համար, հա՞, Մարան։
— Հաջի էֆենդի, կենե տունը եղավ տուն
— Պարոն Հաջի, տունը նորից տուն դարձավ։
— Վրայեն անցիր
— Վրայով անցիր
3.Նշիր Մարանին նկարագրող ամենագեղեցիկ հատվածը:

Ձին, որին Հակոբը Մարան էր կոչում, սև էր, ինչպես սև սաթը, փայլուն և ողորկ, երեք ոտները սպիտակ և հավկիթաձև սպիտակը ճակատի վրա։
Մարանը սանձ չէր տեսել իր կյանքում, նա ազատորեն ման էր գալիս մեր տանը, մինչև անգամ ճաշի ժամանակ, երբ մեծ ընտանիքը բոլորվում էր մեծ սեղանի շուրջը, նա գալիս էր, դունչը հանգչեցնում էր Հակոբի ուսին և սպասում մինչև նա շաքար տար, հետո դնում էր հորս ուսին, հուսկ ապա՝ մորս։
4.Պատմիր կենդանիների մասին քո վերաբերմունքի կամ քո սիրելի կենդանու մասին:

Ես կենդանիներ շատ եմ սիրում, նույնիսկ մարդկանցից շատ։ Ես ինքս կատու եմ պահում, կոտկրետ սիրելի կենդանի չունեմ։ Բոլոր կենդանիներին շատ եմ սիրում։
5. Ընդգծիր համեմատությունները:

Սև էր, ինչպես սև սաթը։
Հավկիթաձև սպիտակ։
Քամու նման թռչում էր։
Ինչպես սուրացող ալիք։
Երկու մտերիմ ընկերների պես։
Ինչպես անվերջ մեծաթև մի առավոտ։
Ինչպես խաղողի ողկույզը։
Կարծես ոսկյա սալի վրա աստղեր էին ընկնում և պայթում։

Posted in русский 7

Наречие.

Упражнение 1. Подбери к данным наречиям как можно больше синонимов и антонимов.

Оригинально, регулярно, открыто, нежданно, упорно, внезапно, отлично, по-доброму, сначала.

Упражнение 2. Спишите предложения. Выделите наречия в составе сказуемых. Как по-другому можно назвать эти слова.

В это утро в степи было тихопасмурно, несмотря на то, что солнце поднялось; было как-то особенно пустынно и мягко. (Л. Толстой.)

Володе стало необыкновенно весело, и он только теперь почувствовал, как хорошо утром выйти из дому. Как славно и легко дышится, как хочется побежать по этой мягкой дороге, помчаться во весь дух. (Ю. Казаков.)

Упражнение 3. Вставьте пропущенные буквы и объясните их правописание.

Шагнуть влев…, справ… обгоняет грузовик, уйти засветл…, задолг… до приказа, добраться затемн…, вытереть досух…, изредк… интересоваться, начать занов…, засидеться допоздн…, вылизать дочист…, наскор… перекусить, надолг… запомнить.

Упражнение 4.  Допишите наречия.

Запрост…, досыт…, начист…, набел…, затемн…, насух…, искос…, надолг…, дотемн…, намертв…, изредк…, воедин…, сызнов…, добел…, докрасн…, сдур…, сгоряч…, направ…, слев… Степь выжидающ… молчала. В палисаднике стало свеж… и пахуч…. Горяч… билось сердце. Докладчик говорил слишком общ…. Угрожающ… надвигалась огромная лохматая туча. Ослепляющ… сияло солнце. Учиться блестящ…. Войскам становится невмоч…. Двери открыты настеж…. Он ушел проч…. Уснули далеко за полноч….

Дополнительное задание:

Выполните тест.

В каком наречии пропущена буква О?

донаг…

издавн…

вправ…

дополн…

2. В каком наречии пропущена буква А?

сначал…

безнадёжн…

изначальн…

набел…

3. В каком наречии пропущена буква О?

справ…

дотемн…

нередк…

изредк…

4. В каком наречии пропущена буква О?

искос…

досыт…

насух…

досух…

5. В каком наречии пропущена буква О?

сызмал…

снов…

занов…

сызнов…

6. В каком наречии пропущена буква А?

дословн…

дочерн…

досрочн…

задолг…

7. В каком наречии пропущена буква А?

влев…

нагол…

втридорог…

замертв…