1․ Ի՞նչ են մարդու իրավունքները և ինչու են դրանք անհրաժեշտ
Մարդու իրավունքներ ասելով հասկանում ենք այն բնական, անօտարելի և հավասար իրավունքները, որոնք ունեն բոլոր մարդիկ՝ անկախ ազգությունից, սեռից, լեզվից, հավատքից կամ սոցիալական կարգավիճակից։
Այս իրավունքները մարդը ստանում է հենց այն պահից, երբ ծնվում է։ Դրանք նրան թույլ են տալիս ապրել ազատ, ապահով և արժանապատիվ կյանքով։
Իմ կարծիքով՝ մարդու իրավունքները անհրաժեշտ են, որովհետև առանց դրանց աշխարհում չէր լինի արդարություն, հարգանք և խաղաղ համակեցություն։ Եթե չլինեին այս իրավունքները, մարդը չէր կարող պաշտպանել իր ազատությունը, արտահայտել կարծիքը կամ պաշտպանվել անարդարությունից։
Ամեն մարդ պետք է ունենա հավասար հնարավորություն՝
- սովորելու,
- աշխատելու,
- ապրելու անվտանգ միջավայրում,
- և զարգացնելու իր անհատականությունը։
Այս ամենը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ պետությունը հարգում և պաշտպանում է մարդու իրավունքները։
2․ Որո՞նք են այն իրավական փաստաթղթերը, որտեղ ամրագրված են մարդու իրավունքները
Մարդու իրավունքները պաշտպանված են ինչպես միջազգային, այնպես էլ ազգային իրավական փաստաթղթերով։
Ահա դրանցից մի քանիսը․
Միջազգային փաստաթղթեր՝
- ՄԱԿ-ի «Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը» (1948 թ.)
- Եվրոպական մարդու իրավունքների կոնվենցիա (1950 թ.)
- Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագիր
- Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների դաշնագիր
Հայաստանի ներքին փաստաթղթեր՝
- Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն — ամրագրված են մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները։
- Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին օրենք — սահմանում է օմբուդսմենի լիազորությունները մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում։
Մհեր Մկրտչյան 