Month: February 2026

«Հայկ և Բել» առասպելը հայ ժողովրդի ազատատենչ ոգու ամենահին և ամենախորհրդանշական արտահայտություններից է։ Այն պատմում է Հայկ Նահապետի պայքարի մասին Բելի դեմ, որը մարմնավորում էր բռնությունը, տիրապետումը և ժողովրդի կամքի ճնշումը։ Այս առասպելի հիմնական գաղափարը ազատությունն է՝ որպես մարդու և ժողովրդի ամենամեծ արժեք։

Բելը ցանկանում էր իր իշխանությանը ենթարկել բոլորին, այդ թվում՝ Հայկին և նրա ցեղը։ Սակայն Հայկը հրաժարվում է ապրել ստրկության մեջ և ընտրում է ազատության ճանապարհը՝ նույնիսկ գիտակցելով պայքարի վտանգը։ Այս ընտրությունը ցույց է տալիս, որ ազատությունը երբեմն պահանջում է զոհողություն, բայց այն ավելի բարձր արժեք է, քան խաղաղ կյանքը՝ առանց անկախության։

Հայկի և Բելի ճակատամարտը խորհրդանշում է ազատության և բռնության հակամարտությունը։ Հայկի հաղթանակը միայն ֆիզիկական ուժի արդյունք չէ, այլ նաև արդարության, միասնականության և հավատքի հաղթանակ։ Այդ պահից սկսած Հայկը դառնում է ազատ ժողովրդի առաջնորդը, իսկ նրա անունով կոչվում է ամբողջ ազգը։

Այս առասպելը սերունդներին փոխանցում է կարևոր ուղերձ՝ ազատությունը չի տրվում, այն նվաճվում է պայքարով։ Հայ ժողովուրդը պատմության ընթացքում բազմիցս հիշել է Հայկի օրինակը՝ պաշտպանելով իր հայրենիքը և ինքնությունը։ «Հայկ և Բել»-ը դարձել է ոչ միայն առասպել, այլ նաև ազգային գաղափարախոսության հիմք։

Եզրափակելով՝ կարելի է ասել, որ «Հայկ և Բել» առասպելը ազատության մասին հավերժական պատմություն է։ Այն հիշեցնում է, որ ժողովուրդը կարող է գոյատևել և զարգանալ միայն այն ժամանակ, երբ ազատ է և հավատում է սեփական ուժերին։

1. Ի՞նչ գործոններ են ազդում ՀՀ բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման վրա:
Բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման վրա ազդում են կլիմայական պայմանները, բարձրությունը, ՏԱԴ-ն, լեռները և սարահարթերը։
2. Ինչով են պայմանավորված ՀՀ–ում բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման
մեծ տարբերությունները՝ ըստ ծովի մակարդակից ունեցած բարձրության:
ՀՀ–ում բնակչության մեծ մասը բնակվում է ցածր և միջին բարձրություններում, իսկ բարձր լեռնային գոտիները սակավաբնակ են՝ բնական և սոցիալ–տնտեսական անբարենպաստ պայմանների պատճառով։
3. Ի՞նչ զարգացում է ունեցել քաղաքային տարաբնակեցումը ՀՀ–ում:
1914թ–ին ՀՀ ժամանակակից տարածքում քաղաքներ էին Երևանը, Գյումրին, Գավառը և Գորիսը:
Դրանցում ապրում էր բնակչության 10.4 %–ը: Հետագայում գյուղերի խոշորացման և նոր գործառույթների կատարման շնորհիվ քաղաքներ դարձան Հրազդանը, Վանաձորը, Կապանը, Արտաշատը, Աբովյանը և այլն: Արդյունաբերության շնորհիվ հիմնվեցին Չարենցավան, Քաջարան, Բյուրեղավան և այլ քաղաքներ: 1980–ականների վերջերին ՀՀ–ում կար 58 քաղաքային բնակավայր:
4. Ի՞նչ փոփոխություններ է կրել ՀՀ գյուղական տարաբնակեցումը։
Վերջին 100 տարում ՀՀ–ում նվազել է մանր, փոքր և միջին մեծության գյուղերի թիվը: Արարատյան դաշտում և հարակից տարածքներում նոր հողերի յուրացման շնորհիվ հիմնվել են շուրջ 100 նոր գյուղեր:
5. Թվարկե՛լ ՀՀ մարզերը մարզկենտրոններով /օգտվել էջ 29-ի քարտեզից

«Ջրհորի մոտ» պատմվածքը ցույց է տալիս պատերազմի անմարդկային էությունը և մարդու մարդ մնալու կարողությունը նույնիսկ կռվի պայմաններում։ Զինվորները, լինելով թշնամի բանակներից, ջրհորի մոտ մոռանում են պատերազմը և շփվում են որպես սովորական մարդիկ։ Ջուրը դառնում է կյանքի և միավորման խորհրդանիշ։ Վաշտապետ Վասիլի Վլասիչը, ով մարդասիրությամբ է մոտենում զինվորներին, դրա համար պատժվում է և սպանվում։ Պատմվածքը ընդգծում է, որ պատերազմը ստիպում է մարդկանց կրակել միմյանց վրա, մինչդեռ իրականում նրանք չեն ուզում սպանել։

Առաջադրանքներ․
1) Լուծե՛ք վերածվող հավասարումը.
ա) (x + 5)(x — 7) = 0
x∈{-5;7}
բ) 4x² = 0
x=0
գ) 2(x — 5)² = 0
x=5
դ) (3x + 12)(4 — x) = 0
x∈{-4;4}
ե) — 2x²(x + 1) = 0
x∈{0;1}
զ) (5 — x)(x — 9) = 0
x∈{5;9}

2) Լուծեք հավասարումը․
ա) (x² + 5x + 6)(x + 2) = 0
x∈{-3;-2}
բ) (x² — 9x + 14)(x — 7) = 0
x∈{2;7}
գ) (x² + 7x + 10)(x² — 25) = 0
x∈{-5;-2-5)
դ) (x² — 7x + 12)(x² — 6x + 10) = 0
x∈{3;4}
ե) (x² — 15x — 16)(x² + 8x + 7) = 0
x∈{-7;-1;16}
զ) (x² — 4x + 3)(x² + 4x + 3) = 0
x∈{-3;-1;1;3}