Day: March 30, 2026

1. Ազոտի ենթախմբի տարրերը (V խումբ)
Ազոտի ենթախմբի մեջ մտնում են՝ ազոտ (N), ֆոսֆոր (P), արսեն (As), անտիմոն (Sb), բիսմութ (Bi)։

---

2. Ընդհանուր հատկությունները
Այս տարրերը արտաքին շերտում ունեն 5 էլեկտրոն։ Դրանք ցուցաբերում են ինչպես ոչ մետաղական, այնպես էլ մետաղական հատկություններ։

---

3. Ազոտի օքսիդացման աստիճանները
Ազոտը կարող է ունենալ հետևյալ օքսիդացման աստիճանները՝ −3, 0, +1, +2, +3, +4, +5։

---

4. Ինչու է ազոտը իներտ
Ազոտը համարվում է իներտ, քանի որ նրա մոլեկուլում կա ամուր եռակի կապ (N≡N), որը դժվար է քանդվում։

---

5. Ազոտի և ֆոսֆորի տարբերությունը
Ազոտը գազ է և քիչ ակտիվ, իսկ ֆոսֆորը պինդ է և ավելի ակտիվ։

---

6. Ամոնիակ (NH₃)
Ամոնիակը անգույն գազ է սուր հոտով, լավ լուծվում է ջրում և ունի հիմքային հատկություններ։

---

7. Ազոտական թթու (HNO₃)
Ազոտական թթուն ուժեղ թթու է և օքսիդիչ։ Այն կիրառվում է պարարտանյութերի և պայթուցիկ նյութերի արտադրության մեջ։

---

8. Էլեկտրոնային բանաձևեր
Ազոտ՝ 1s² 2s² 2p³
Ֆոսֆոր՝ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³

---

9. Ամոնիակի ստացում
N₂ + 3H₂ → 2NH₃

---

10. Ազոտի ստացում լաբորատորիայում
NH₄NO₂ → N₂ + 2H₂O

---

11. Ազոտի և թթվածնի ռեակցիա
N₂ + O₂ → 2NO

---

12. Հաշվում
1 մոլ ազոտից ստացվում է 2 մոլ ամոնիակ։

---

13. Ազոտական թթու + մետաղ
Ստացվում է աղ, ջուր և ազոտի օքսիդներ։ Սա օքսիդավերականգնման ռեակցիա է։

---

14. Ազոտի կենսաբանական նշանակությունը
Ազոտը մտնում է սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի կազմի մեջ և կարևոր է կենդանի օրգանիզմների համար։

---

15. Արսեն (As)
Արսենը կիսամետաղ է և թունավոր։ Օգտագործվում է էլեկտրոնիկայում և որոշ դեղերում։

---

16. Օքսիդներ
Այս տարրերը առաջացնում են թթվային, ամֆոտեր և հիմնական օքսիդներ։
Օրինակ՝ N₂O₅, P₂O₅, As₂O₃, Bi₂O₃։

1)Լուծել հավասարումները․

|x| = 3

$x = -3$;3

|x| = 9

x=-9;9

|x| = 0

x=0

|x| = -5

լուծում չունի
|x| = 18

x=-18 18
|x| — 2 = 5

x= -7 7

|x| — 5 = — 3

x= +_2

|x| + 6 = 3

լուծում չկա

|x| — 3 = 3

x=-6 6

|x| + 10 = 5

լուծում չկա

|x + 6| = 0

x=-6 6

|x — 5| = 2

x-5=2 x=7

x-5=-2 x=3

|x + 9| = 7

x=-2 x=-16

|4x — 8| = — 6

լուծում չկա

|5x — 5| = 0

5x — 5=0

x=1

|x — 5| + 3 = — 4

x=
|x + 8| + 3 = 1

|x + 8|=-2

|2x — 6| — 5 = 3

2)Լուծել հավասարումները․

√(x) = 2
√(x) = 5
√(x) = 0
√(x) — 2 = 6
√(x) — 4 = 1
√(x) + 4 = 2
√(x — 2) = 2
√(x + 3) = 3
√(x — 8) = — 3
√(2x — 5) = 2
√(4x — 4) = 0
√(3x — 1) = 3
√(2x — 4) = √(x + 2)
√(5x + 3) =√(3x — 4)
√(2x + 6) = √(x + 2)
√(6x — 6) = √(4x — 8)
√(4 — x) = √(1 — 2x)
√(5x — 5) = √(3x + 6)

3)Լուծել հավասարումները․

x — √(x) — 6 = 0
2x — 3√(x) — 2 = 0
x — 4√(x) — 5 = 0
x — 3√(x) + 2 = 0
x — √(x) — 12 = 0
x — 7√(x) + 10 = 0

4)Մարտ ամսվա ֆլեշմոբ․