Author: mhermskh

1)Գտե՛ք ֆունկցիայի զրոները.
ա) y = |x| x=0
բ) y = |x + 2| — 8 6 -10
գ) y = — 2|x| — 4 լոծում չոււնի
դ) y = 3|x — 1| — 6 x=1
ե) y = 0.5|x + 2| — 3
զ) y = — 5|x| + 10

2)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x + 1|
բ) y = |x — 5|
գ) y = |x + 6|
դ) y = |x — 3|

3)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x| + 1

բ) y = |x| + 4
գ) y = |x| — 3
դ) y= |x| — 1

4)Գծե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = |x — 1| + 1
բ) y = |x + 4| — 2
գ) y = |x — 3| — 3
դ) y = |x + 6| — 1

Упражнение 6. Замените прямую речь косвенной.

1. Преподаватель сказал студентам, чтобы они выучили стихотворение наизусть.
2. Брат сказал мне, чтобы я прочитал эту книгу.
3. Мать сказала сыну, чтобы он не курил в комнате.
4. Я сказал ему, чтобы он принёс мне мою книгу.
5. Он сказал мне, чтобы я вернул ему газету, которую я взял.
6. Девочка сказала отцу, чтобы он помог ей решить задачи.
7. Я сказал сестре, чтобы она отнесла книги в библиотеку.
8. Анна сказала Андрею, чтобы он купил билеты в кино.

Упражнение 7. Вместо точек поставьте союзы что или чтобы.

1. Преподаватель сказал нам, чтобы мы прочитали эту книгу.
   Он сказал, что эта книга очень интересная.
2. Врач сказал больному, что у него неопасная болезнь.
   Он сказал, чтобы больной принимал лекарство.
3. Отец написал мне, чтобы летом я приехал домой.
   Он написал, что они с мамой очень хотят видеть меня.
   Я написал родителям, что летом я обязательно приеду к ним.
4. Я сказал товарищу, что я куплю билет в кино.
   Товарищ сказал мне, чтобы я купил ему два билета.
5. Преподаватель сказал, что сегодня мы будем писать сочинение.
   Он сказал, чтобы мы писали внимательно.
6. Мой друг сказал мне, чтобы я посмотрел балет «Лебединое озеро».
   Он сказал, что он смотрел этот балет в Большом театре.

Упражнение 8. Замените прямую речь косвенной.

1. Он спросил нас, куда мы идём. Мы ответили ему, что мы идём в кино.
2. Он спросил меня, читал ли я эту книгу.
   Я ответил, что не читал.
   Он сказал мне, что может дать мне книгу на два дня.
3. Мать спросила сына, был ли он вчера в кино.
   Сын ответил, что был.
   Мать спросила, с кем он ходил в кино.
   Он ответил, что ходил в кино с товарищем.
4. Товарищ попросил меня, чтобы я объяснил ему эту задачу.
   Я сказал ему, чтобы он попросил Антона, потому что я сам не знаю, как её решать.
5. Я попросил друга, чтобы он рассказал мне, как ехать в театр.
   Он сказал, чтобы я спросил Анну, потому что она была в этом театре.

Առաջադրանքներ․
1) Տրված է f(x) = |x — 1| ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 2, բ) 0, գ) –2 կետում:
ա) f(x)=|2-1|=|1|=1
բ) f(x)=|0-1|=|-1|=1
գ) f(x)=|-2-1|=|-3|=3
2) Տրված է f(x) = 2|x + 3| ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) – 5, բ) 1, գ) –3 կետում:
ա) f(x)=2|-5+3|=4
բ) f(x)=2|1+3|=8
գ) f(x)=2|-3+3|=0
3) Տրված է f(x) = |x — 4| ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 2, բ) 0, գ) -4, դ) 7 արժեքը:
ա) f(x)=|x-4|=2
x-4=2, x=6
x-4=-2, x=2
բ) f(x)=|x-4|=0
x-4=0, x=4
գ) Լուծում չկա
դ) f(x)=|x-4|=7
x-4=7, x=11
x-4=-7, x=-3
4) Տրված է f(x) = |x + 9| ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 1, բ) 8, գ) -1, դ) 5 արժեքը:
ա) f(x)=|x+9|=1
x+9=-1, x=-10
x+9=1, x=-8
բ) f(x)=|x+9|=8
x+9=8, x=-1
x+9=-8, x=-17
գ) Լուծում չկա
դ) f(x)=|x+9|=5
x+9=5, x=-4
x+9=-5, x=-14
5) Նկարում պատկերված է y = f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գծե՛ք y = |f(x)| ֆունկցիայի գրաֆիկը.

ա)
բ)
գ)
դ)
ե) y=(1;3), x=[-20;20]
զ)

В рассказе Иван Бунин автор противопоставляет молодость и старость, заставляя читателя задуматься о времени, жизни и человеческой судьбе. Писатель показывает, как меняется человек с годами и как по-разному он воспринимает мир в разные периоды своей жизни.

Молодость — это пора надежд, мечтаний, силы и красоты. В юности человеку кажется, что вся жизнь впереди, что времени очень много. Он редко думает о будущем серьёзно и часто не ценит того, что имеет. Молодые люди живут чувствами, стремятся к счастью и верят в лучшее.

Старость же — это время размышлений и подведения итогов. Человек оглядывается назад, вспоминает прожитые годы, свои поступки, радости и ошибки. Вместе с мудростью приходит понимание ценности каждого мгновения. Но иногда старость сопровождается одиночеством и сожалениями о том, что что-то было упущено.

Бунин учит нас ценить каждый этап жизни. Он напоминает, что молодость нельзя тратить впустую, потому что время проходит очень быстро. Нужно уважать старость, ведь это возраст мудрости и жизненного опыта. Человек не должен ждать старости, чтобы понять, насколько дорога жизнь.

Таким образом, рассказ Бунина заставляет нас задуматься о том, как важно прожить жизнь достойно, не теряя времени и стараясь делать добро. Ведь каждый момент жизни неповторим и бесценен.

Հայ ժողովրդի պատմությունը լի է հերոսական դրվագներով, որտեղ փառքով են հիշատակվում ոչ միայն տղամարդիկ, այլև կանայք։ Հայ կինը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն օջախի պահապան, այլև հայրենիքի պաշտպան։ Այս գաղափարը գեղարվեստական ուժեղ արտահայտություն է ստացել Հովհաննես Թումանյան-ի «Թմկաբերդի առումը» պոեմում, իսկ պատմական իրականության մեջ այն մարմնավորվել է Այծեմնիկի սխրանքով՝ Անիի պաշտպանության ժամանակ։

Թումանյանի պոեմում ներկայացված է Թմկա տիրուհու ողբերգական կերպարը։ Պարսից Շահը, հիացած նրա գեղեցկությամբ, իր աշուղին ուղարկում է՝ խոստանալով անսահման գանձեր, փառք և ոսկի գահ։ Թմկա տիրուհու ներաշխարհում սկսվում է պայքար՝ մի կողմից ամոթն ու դավաճանության գիտակցումը, մյուս կողմից՝ արքայական փառքի գայթակղությունը։ Վերջապես նա դավաճանում է իր ամուսնուն՝ Թաթուլին, և բացում է բերդի դարպասները թշնամու առաջ։

Այսպիսով, պոեմում հայ կնոջ կերպարը ներկայացվում է ողբերգական հակադրությամբ․ գեղեցկությունը և թուլությունը կարող են դառնալ կործանման պատճառ։ Թումանյանը ցույց է տալիս, թե ինչ աղետալի հետևանքներ կարող է ունենալ դավաճանությունը հայրենիքի հանդեպ։

Ի տարբերություն գեղարվեստական այս կերպարի՝ պատմությունը մեզ է ներկայացնում Այծեմնիկի հերոսական օրինակը։ XII դարում, երբ սելջուկ-թուրքերը պաշարել էին Անի քաղաքը, Այծեմնիկը կանգնած էր պարիսպների վրա և քաջաբար կռվում էր թշնամու դեմ։ Ըստ Սամվել Անեցի պատմիչի՝ նա, անգամ վիրավոր լինելով, նետերը հանում էր իր մարմնից և հետ ուղարկում թշնամուն։

Այսպիսով, թե՛ գեղարվեստական, թե՛ պատմական աղբյուրները ցույց են տալիս հայ կնոջ դերի կարևորությունը մեր ժողովրդի կյանքում։ «Թմկաբերդի առումը» պոեմը զգուշացնում է դավաճանության վտանգի մասին, իսկ Այծեմնիկի պատմությունը ներշնչում է հավատ, ուժ և հայրենասիրություն։ Հայ կնոջ կերպարը կարող է լինել և՛ ողբերգական, և՛ հերոսական, բայց պատմությունը հավերժ հիշում է նրանց, ովքեր հավատարիմ են մնում իրենց հայրենիքին։

Առօրյա կյանքում հաճախ եք լսել «թթու» բառը։ Սննդի մեջ օգտագործել եք քացախաթթու, կիտրոնաթթու, չհասած խնձոր ուտելիս զգացել եք խնձորաթթվի համը: Ի՞նչն է ընդհանուրայդ թթուների համար: 

ունեն թթու համ,

• Քիմիական բաղադրություն: Պարունակում են շարժունակ ջրածնի ատոմներ ($$)։
• Համ: Ունեն բնորոշ «թթու» համ։
• Դիսոցում: Ջրում լուծվելիս առաջացնում են $$ իոններ։
• Հատկություն: Ունեն «ուտիչ» (կոռոզիոն) հատկություն, կարող են քայքայել որոշ նյութեր

2. Ո՞ր շարք են ներառված միայն թթվային օքսիդներ.

ш) СаO, CuO, CO

բ) CO2, Li2O, N2O3 

գ)S02, CO2, N2O

դ) Na2O, K2O, Li2O 

3. Ո՞ր թթուներն են համապատասխանում N2O3, N2O5, SO2 օքսիդներին: Գրե՛ք այդ օքսիդների և ջրի միջև ընթացող ռեակցիաների հավասարումները, անվանե՛ք սկզբնանյութերն ու արգասիքները: 

N₂O₃ + H₂O → 2HNO₂
(ազոտային թթու)

N₂O₅ + H₂O → 2HNO₃
(ազոտական թթու)

SO₂ + H₂O → H₂SO₃
(ծծմբային թթու)

4. Ի՞նչ է թթվային մնացորդը: Գրե՛ք ազոտական, ծծմբական և ֆոսֆորական թթուներիթթվային մնացորդների բանաձևերը, որոշե՛ք վալենտականությունը:

Ազոտական թթու՝ HNO₃ → NO₃⁻ (վալենտականություն՝ I)
Ծծմբական թթու՝ H₂SO₄ → SO₄²⁻ (վալենտականություն՝ II)
Ֆոսֆորական թթու՝ H₃PO₄ → PO₄³⁻ (վալենտականություն՝ III)

5.Ո՞ր նյութն ունի ավելի մեծ Mr․
ա) N₂ թե՞ O₂
բ) CH₄ թե՞ CO₂
գ) NaCl թե՞ KCl

6.Պատրաստել ենք 100 գ 5% աղի լուծույթ։ Քանի՞ գրամ աղ կա լուծույթում։

Պատասխան՝ 5 գ աղ

7.Նշե՛ք ռեակցիայի տեսակները

ա) 2H₂ + O₂ → 2H₂O
բ) NaOH + HCl → NaCl + H₂O
գ) Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
դ) CaO + H₂O → Ca(OH)₂

ա) Միացման ռեակցիա
բ) Չեզոքացման (փոխանակման)
գ) Տեղակալման
դ) Միացման

8. Հաշվե՛ք թթվածնի զանգվածային բաժինը H3PO4 ի մոլեկուլում.

H₃PO₄ = 98 գ/մոլ
Թթվածին = 4×16 = 64

9.Գտիր տարրերի օքսիդացման աստիճանները: 

ա) NH₃ → N = -3, H = +1
բ) NO → N = +2, O = -2
գ) N₂ → 0
դ) HNO₃ → H = +1, N = +5, O = -2

10. Քանի՞ էլեկտրոնային թաղանթ ունի Al (Z = 13) ատոմը:Գրիր էլեկտրոնային բանաձևը:

ա) 2
բ) 3
գ) 4
դ) 13

11. Ո՞ր տարրի արտաքին թաղանթում կա 6 էլեկտրոն.

ա) N
բ) O
գ) F
դ) Ne

12.

1.Քանի՞ մոլ է 34 գ NH₃-ը։

2.Քանի՞ լիտր N₂ կա 0.5 մոլի դեպքում (նորմալ պայմաններում)

3.Քանի՞ գ է 0.2 մոլ H₃PO₄-ը

4.Քանի՞ գ NH₃ կստացվի 28 գ N₂-ից
Հավասարում՝
N₂ + 3H₂ → 2NH₃

5.Քանի՞ մոլ է 44.8 լ N₂ (նորմալ պայմաններում

Կազմե՛ք ջրածնի փոխազդեցության ռեակցիաների հավասարումները հետևյալ նյութերիհետ՝ F2, Ca, Cr2O3, սնդիկի (II) օքսիդ՝ HgO, մոլիբդենի(VI) օքսիդ՝ MoO3: Անվանե՛ք ստացվածնյութերը: 

ա) Ֆտորի հետ
H₂ + F₂ → 2HF
Ստացվում է ջրածնի ֆտորիդ (ֆտորաջրածին)։

բ) Կալցիումի հետ
Ca + H₂ → CaH₂
Ստացվում է կալցիումի հիդրիդ։

գ) Քրոմի (III) օքսիդի հետ
Cr₂O₃ + 3H₂ → 2Cr + 3H₂O
Ստացվում են քրոմ և ջուր։
(Ջրածինը վերականգնում է մետաղի օքսիդը)։

դ) Սնդիկի (II) օքսիդի հետ
HgO + H₂ → Hg + H₂O
Ստացվում են սնդիկ և ջուր։

ե) Մոլիբդենի (VI) օքսիդի հետ
MoO₃ + 3H₂ → Mo + 3H₂O
Ստացվում են մոլիբդեն և ջուր։

2. Իրականացրե՛ք հետևյալ փոխարկումները՝ նշելով պայմանները. H2O ->H2 ->H2S 

H₂O → H₂ → H₂S

ա) Ջրի քայքայում (էլեկտրոլիզ)

2H₂O → 2H₂ + O₂
Պայման՝ էլեկտրոլիզ, էլեկտրական հոսանք։

բ) Ջրածնի փոխազդեցությունը ծծմբի հետ

H₂ + S → H₂S
Պայման՝ տաքացում։

3. Համեմատելով կալիումի և ջրածնի էլեկտրաբացասականությունները՝ որոշե՛ք ջրածինտարրի օքսիդացման աստիճանը կալիումի հիդրիդում: 

Կալիումը շատ փոքր էլեկտրաբացասականություն ունի, իսկ ջրածինը՝ ավելի մեծ։
Ուստի կալիումը տալիս է 1 էլեկտրոն, ջրածինը ընդունում է 1 էլեկտրոն։

KH-ում
K → +1
H → −1

Պատասխան՝ ջրածնի օքսիդացման աստիճանը −1 է։

4. Ջրածնի և թթվածնի մոլեկուլների թվերի հարաբերությունը շառաչող գազումհամապատասխանաբար հավասար է. 1) 1:1 2) 2:1 3) 1:2 4) 3:1 5. Ջրածին՝ «ջուր ծնող»: 

Շառաչող գազը ջրածնի և թթվածնի խառնուրդն է 2:1 հարաբերությամբ։

Պատասխան՝ 2) 2:1

5.Գրե՛ք այդ վերծանումը հաստատող անվանը համապատասխանող ռեակցիայիհավասարումը:

Ռեակցիայի հավասարումը՝

2H₂ + O₂ → 2H₂O

Առաջադրանքներ․

1)Գտե՛ք թվային տվյալների լայնքը, մոդն (եթե ունի) ու մեդիանը.
ա) 2, 2, 2, 5, 5, 8, 10, 10

լայնքը-8

մոդն-222

մեդիանը-55
բ) -5, 4, 2, 6, 6, 8, 8, 8,

լայնքը-13

մոդն-888

մեդիանը-66

գ)-105, 12, 12, 250, 233, 205, 12, 233,

լայնքը-350

մոդն-12

մեդիանը-250

դ) -20, -120, 0, 15, 7, 7, 120, 500,-20,500

լայնքը-520

մոդն-20

մեդիանը-7 7

2)Հաշվե՛ք թվային տվյալների միջին թվաբանականն ու մեդիանը.
ա) 1, 3, 3, 5, 7,9
բ) 5, 2, 1, -2, 7, -4,
գ) 4,5,7,5,-8, 45
դ) 2, 2, 8, 8, 8, 250, -120
ե) 1, 1, 1, 1, 5, 5, -6, -10

3)Գտե՛ք թվային տվյալների միջինը, մոդը, մեդիանը և լայնքը.
ա) 0, 0, 5, 5, 10, 10, 10, 10, 10
բ) 1, 1, 2, 2, 2, 19, 20, 21
գ)-6, 6, 0, -3, 3
դ) –10, 0, 0, 12, 13, 12, 12

4)Գտե՛ք a-ի թվային արժեքը, եթե հայտնի է, որ a, 1, 1, 2, 2, 4 բնական թվերի՝
ա) մոդը 2 է
բ) մեդիանը 1.5 է
գ) լայնքը 4 է
դ) միջինը 3 է
ե) մեդիանը մեծ է մոդից