Posted in русский 8

Уроки с 16 — 21 февраля

Этот человек прожил прекрасную и удивительную жизнь. Жизнь прекрасна и удивительна.

Мир велик. Ему хотелось обойти этот великий и загадочный мир.

Обильная и плодородная земля давала хорошие урожаи. В этих местах земля обильна и плодородна.

Старый друг лучше нового двух. Слова и дела их для нас не новы.

Оказалось, что они хорошо знакомы. Ко мне подошел знакомый студент из пятой группы.

Posted in русский 8

Русский 14.02.2025

Ячто делаю?завтракаю, обедаю, ужинаю, думаю, разговариваю   (I)
Тычто делаешь?завтракаешь, обедаешь, ужинаешь, думаешь, разговариваешь.
Ончто делает?   завтракает, обедает, ужинает, думает, разговаривает.
Оначто делает?    завтракает, обедает, ужинает, думает, разговаривает.
Мычто делаем?завтракаем, обедаем, ужинаем, думаем, разговариваем.
Вычто делаете?завтракаете, обедаете, ужинаете, думаете, разговариваете.
Оничто делают?завтракают, обедают, ужинают, думают, разговаривают.
Posted in Պատմություն 8

Պատմություն

Առաջադրանքներ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված, որ XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման
ղեկավարումը ստանձնեց հայոց եկեղեցին։
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էին XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման գործը կապում արևմտաեվրոպական երկրների հետ։
գ. Վերլուծի՛ր։ Որքանո՞վ էին իրատեսական Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը։ Որո՞նք էին եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի շահերը Հայաստանի ազատագրության հարցում։

Ճանաչի՛ր ազդեցությունը. Սղնախների կարևորությունը Արցախում և Սյունիքում

Սղնախները՝ ռազմական ամրացված բնակավայրերը, մեծ նշանակություն ունեին Արցախում և Սյունիքում՝

  1. Պաշտպանական դեր – Սղնախները բնական բերդեր էին, որոնք պաշտպանում էին տեղի հայ բնակչությանը օտար նվաճողների հարձակումներից։
  2. Ազատագրական շարժման հենակետեր – Դրանք ծառայել են որպես ապստամբական կենտրոններ, որտեղ համախմբվում էին զինյալ խմբերը։
  3. Կազմակերպված դիմադրության ամրապնդում – Սղնախներն ապահովում էին կռվող ուժերի ռազմական կեցությունը, զենքի պահեստավորումը և մարտական պատրաստությունը։
  4. Ազգային ինքնության պահպանություն – Դրանք օգնում էին պահպանել հայերի ինքնավարությունը և խթանում էին ապագա ազատագրական պայքարները։

Ընդհանրացրո՛ւ. Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումների անհաջողության պատճառները

  1. Խոշոր տերությունների հակասություններ – Օսմանյան, Պարսկական և Ռուսական տերությունները ձգտում էին իրենց ազդեցությունը տարածել Հայաստանում, ինչը խոչընդոտում էր հայերի միասնական ազատագրական պայքարը։
  2. Ներքին ռեսուրսների սակավություն – Չնայած հայկական ուժերի հերոսական պայքարին, թվաքանակի և զինվածության պակասը թույլ չէր տալիս դիմակայել ուժեղ կայսրություններին։
  3. Քաղաքական մեկուսացում – Արևմտաեվրոպական երկրները, որոնցից հայերը հույս ունեին օգնություն ստանալ, չունեին լուրջ հետաքրքրություն Հայաստանի ազատագրության հարցում։
  4. Պարսկաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջամտությունը – Երկու մեծ տերություններն էլ փորձում էին խեղդել հայերի ինքնավարական փորձերը, որպեսզի պահեն իրենց գերիշխանությունը տարածաշրջանում։

Գնահատի՛ր. Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչման և դրամ հատելու իրավունքի պատճառները

Պարսկաստանի շահ Թահմասպ II-ի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և նրան դրամ հատելու իրավունքի տրամադրումը պայմանավորված էր մի քանի գործոններով՝

  1. Պարսկաստանի քաղաքական շահերը – Թահմասպ II-ը ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը տարածաշրջանում և օգտագործել Դավիթ Բեկի ուժերը օսմանյան սպառնալիքի դեմ։
  2. Դավիթ Բեկի ռազմական հաջողությունները – Նրա ղեկավարած հայ զորքերը բազմիցս հաղթանակներ էին տարել, ինչը ստիպում էր Պարսկաստանին ընդունել նրա իշխանությունը։
  3. Տեղական աջակցություն ապահովելու փորձ – Թահմասպ II-ը ցանկանում էր, որ հայերը դառնային նրա դաշնակիցները, ինչը կնպաստեր պարսկական վերահսկողության ամրապնդմանը տարածաշրջանում։
Posted in Հանրահաշիվ 8

Միջակայքերի պատկերումը թվային ուղղի վրա

Առաջադրանքներ․
1) Անվանեք թվային բազմությանը պատկանող բոլոր ամբողջ թվերը՝

ա)[-3;1] — -3, -2, -1, 0, 1
բ)(-3;1) — -2, -1, 0
գ)[-3;1) — -3, -2, -1, 0
դ)(-3;1] — -2, -1, 0, 1
ե)[-2;3] — -2, -1, 0, 1, 2, 3
զ)(-2;3) — -1, 0, 1, 2
է)[-2;3) — -2, -1, 0, 1, 2
ը)(-2;3] — -1, 0, 1, 2, 3

2) Պատկերեք նշված բազմությունները թվային ուղղի վրա՝
ա)[3;5]

բ)(3;5)

գ)[3;5)

դ)(3;5]

ե)[-2;+∞)

զ)(-2;+∞)

է)(-∞;-2)

ը)(-∞;-2]


3) Պատկանու՞մ է արդյոք -2 թիվը թվային բազմությանը (գրառումը կատարեք ∈ և ∉ նշանների օգնությամբ):
ա) -2[-3;0]
բ) -2(-2;3)
գ) -2(-∞;-2]
դ) -2(-3;+∞)
ե) -2N
զ) -2Z
է) -2Q
ը) -2R

4) Անվանեք թվային բազմությանը պատկանող երեք ամբողջ թվեր՝
ա)[0;+∞) — 0, 1, 2
բ)(0;+∞) — 1, 2, 3
գ)(-∞;1) — -3, -2, -1
դ)(-∞;1] — -1, 0, 1

5) Գրառեք նշանակումը և պատկերեք նշված բազմությունները թվային ուղղի վրա՝
ա)2-ից 4 փակ միջակայքի (հատվածի)
բ)2-ից 4 բաց միջակայքի
գ)2-ից 4 կիսաբաց միջակայքի՝ 4-ը ներառած
դ)2-ից 4 կիսաբաց միջակայքի՝ 2-ը ներառած
ե)5-ից +∞ միջակայքի
զ)5-ից +∞ կիսաբաց միջակայքի
է) -∞-ից 0 միջակայքի
ը) -∞-ից 0 կիսաբաց միջակայքի

6) Պատկանու՞մ է արդյոք 2/3 թիվը թվային բազմությանը (գրառումը կատարեք ∈ և ∉ նշանների օգնությամբ):
ա) 2/3(0;1]
բ) 2/3[1;2]
գ) 2/3(-∞;2/3]
դ) 2/3(2/3;+∞)
ե) N
զ)Z
է)Q
ը)R

Posted in Հանրահաշիվ 8

Թվային անհավասարությունների հատկությունները

Առաջադրանքներ․
1)Նշեք նշված թվերից մեկից մեծ և մյուսից փոքր թիվ։ Պատասխանը գրեք կրկնակի անհավասարության տեսքով`
ա) 3 և 5; 3 > 4 > 5
բ)-25 և-29; -25 > -26 > -29
գ) 2,4 և 2,404; 2,4 < 2,403 < 2,404
դ) 2,5 և 2,6; 2,5 < 2,55 < 2,6
ե)-3,71 և -3,72; -3,71 > -3,715 > -3,72
զ) -0,501 և 0,6; -0,501 < 0,5 < 0,6
2) Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստացեք նոր ճշմարիտ անհավասարություն՝ գումարելով նրա երկու մասերին միևնույն թիվը՝
ա) 15 < 20, 20 < 25
բ) 1,1 < 1,2, 2,1 < 2,2
գ) 5 > 4, 10 > 9
դ) 1,3 ≥ 1,2, 2,3 ≥ 2,2
ե) 2,5 < 3, 4,5 < 5
զ) 5 ≤ 6, 7 ≤ 8
3) Երկու ճշմարիտ անհավասարությունների հիման վրա կատարեք եզրակացություն։
Օրինակ 3 < 15 և 15 < 20, նշանակում է 3 < 20 :
ա)-5 < 0 և 0 < 2 = -5 < 2
բ) 2 > 1 և 1 > 0 = 2 > 0
գ) -3,7 > -4 և -4 > -7 = -3,7 > -7
դ)-2 < 0 և 0 < 2 = -2 < 2
ե) 2,(1) > 2 և 2 > 1,(6) = 2,1 > 1,6
զ) 0,(5) < 0,(6) և 0,(6) < 0,(67) = 0,5 < 0,67
4) Բազմապատկեք ճշմարիտ թվային անհավասարությունները`
ա) 14 > 10 և 2 > 1 = 28 > 10
բ) 5 > 3 և 6 > 5 = 30 > 15
գ) 6 < 7 և 2 < 3 = 12 < 21
դ) 8 < 9 և 1 < 2 = 8 < 18
5) Գումարեք ճշմարիտ թվային անհավասարությունները՝
ա) 14 > 11 և 10 > 9 = 24 > 20
բ) -2 > -3 և 3 > 2 = 1 > -1
գ) -6 < -5 և 2 < 3 = -4 < -2
դ) -8 < 0 և 8 < 9 = 0 < 1
6) Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստացեք ճշմարիտ անհավասարություն, որում յուրաքանչյուր թիվ փոխարինված է իր հակադիրով։
Օրինակ, քանի որ 19 > 13, ապա -19 < -13
ա) 3 > 0 = -3 < 0
բ) 5 > -1 = -5 < 1
գ) -9 < -1 = 9 > 1
դ) -5 < -1 = 5 > 1
ե) 9 > -2 = -9 < 2
զ) 0 < 3 = 0 > -3

Posted in Կենսաբանություն 8

Հյուսվածքային հեղուկ, ավիշ

Պատասխանել հետևյալ հարցերին․
1. Ներկայացնել սրտի կառուցվածքը:

Սիրտը պատված է  շարակցահյուսվածքային թաղանթով, որը անվանում են սրտապարկ։ Այն անդադար արտադրում է քիչ քանակությամբ հեղուկ, որը օգնում է թուլացնել շփման ուժը, երբ սիրտը կծկվում է։ Սիրտը բաժանված է 2 մասի, յուրաքանչյուրը ունի նախասիրտ և փորոք, նախասրտերը և փորոքները հաղորդակցվում են անցքերով, որոնցում կան փեղկավոր փականներ: Սրտի աջ նախասրտի և աջ փորոքի բացվածքի սահմանում գտնվում են եռափեղկ փականներ, իսկ ձախ նախասրտի ու ձախ փորոքի բացվածքի սահմանում` երկփեղկ փականները: Սրտից դուրս եկող թոքային զարկերակի և աորտայի ներսում կան կիսալուսնաձև փականներ, որոնք արգելակում են արյան հետադարձ շարժումը թոքային զարկերակից և աորտայից դեպի սիրտ: Սիրտը ունի ինքնավարության հատկություն, որի շնորհիվ նա պահպանում է իր ռիթմիկ աշխատանքը անկախ նյարդային և հումորալ ազդեցությանը։
2. Ներկայացնել արյան շրջանառության մեծ և փոքր շրջանը։
3. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում հյուսվածքային հեղուկը և ավիշը։

Հյուսվածքային հեղուկը ձևավորվում է, երբ հյուսվածքներում արյան մազանոթների պատերից արյան պլազմայի մի մասը սննդաթյութերի հետ անցնում է միջբջջային տարածություն։ Հյուսվածքային հեղուկից որոշ նյութեր լուծված վիճակում թափանցում են ավշային անոթներ, որից հետո այդ հեղուկը կոչվում է ավիշ:

Posted in Երկրաչափություն 8

Եռանկյանը ներգծյալ և արտագծյալ շրջանագծեր

1)Շրջանագծին ներգծված է ABC եռանկյունն այնպես, որ AB-ն տրամագիծ է։ Գտեք եռանկյան անկյունները, եթե՝

ա) U BC=1340
67,23, 90

բ)U AC=700 
35,90, 55

2)Շրջանագծին ներգծված է BC հիմքով ABC հավասարասրուն եռանկյունը։ Գտեք եռանկյան անկյունները, եթե U BC=1020։


64.5 64.5 51:

3)Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 13 սմ է, իսկ էջերի գումարը՝ 17 սմ։ Գտեք եռանկյան ներգծյալ շրջանագծի շառավիղը։

17-13=4
4:2=2

4)Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 15 սմ է, իսկ պարագիծը՝ 36 սմ։ Գտեք այդ եռանկյան ներգծյալ շրջանագծի շառավիղը։
21-15=6
6:2=3

5)ABC եռանկյանը արտագծված է շրջանագիծ։ Գտեք այդ շրջանագծի շառավիղը, եթե AC=24սմ, <A=600, <B=300 ։

AB=48
r=48:2=24

Posted in Հայոց Լեզու 8

Գործնական քերականություն․ գոյականական անդամի լրացումներ․14.02․2025

257.Կետերը փոխարինիր ինչպիսի՞ կամ ո՞ր հարցերին պատասխանող բառերով կամ բառակապակցություններով (որոշիչներով):

Օրինակ`

 Զուլալ  ջրով լվացվեց: Սարերից եկող ջրով լվացվեց:
դաշտային ծաղիկներն օրորվում են մեղմ զեփյուռից:
հոռդարատ Գետը ողողել էր փոքր քաղաքի տներն ու պարիսպները:
հոգնած ճանապարհորդը պատմում էր մեծ անապատի մասին:
Գետը սիրուն շղարշով էր ծածկվել:
Լեռների մեծ ստվերները ծածկել էին արարատյան դաշտերն ու հովիտները: Հնէաբանները 1343 թվականի դամբարանից հին գործիքներ գտան:

258.Ընդգծված ծավալուն որոշիչները (որոշիչ բառակապակցությունները) գրի՛ր որոշյալից հետոԿետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Անտառաբնակ բուի նման մի կին քաշում էր գանգակի պարանր: Զանգակի պարանը քաշում էր մի կին` նման անտառաբնակ բուի:

 Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:

այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան, Սրտաբուխ ու մտերիմ։
 Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:

   մի ժպիտ թառել էր դեմքին Գարնան երեկոյի նման գգվող։   

Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք
էին ներշնչում:

հարգանք էին ներշնչում Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը։


Անտառային հավերժահարսի  նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

մի աղջիկ հանկարծ Անտառային հավերժահարսի  նման։ փայտահատին մոտեցավ Անտառային հավերժահարսի  նման։


մի կին անցնում էր մեր փողոցով: Երկարոտն ու նրբակազմ տեսքով։


 
 Գազանիկը երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով մարդու ձեռքերին  թաթեր ուներ:

259.Տրվսւծ ծավալուն որոշիչներն ավելացրո՛ւ ընդգծված գոյականներին այնպեսոր լինեն նրանցից առաջ և հետոԿետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց: Ջրաղացը լռել էր արդեն: — Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց ջրաղացը լռել էր արդեն:
Ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց, լռել էր արդեն:
Արդեն լռել էր ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց:

Խուճապահար թռչունի նման: Մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:
Վերջալույսի շողերով օծված: Լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:
Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած: Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

մի աղջիկ` Խուճապահար թռչունի նման մոտեցավ հավաքվածներին:Վերջալույսի շողերով օծված, լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:Կարկաչուն ու հստակ ձայնը, գլուխը գցած հավաքում էր բոլորին եկեղեցում:

260.Նախորդ վարժության օրինակների օգնությամբ բացատրի՛րթե ե՛րբ և ինչպե՛ս է տրոհվում ծավալուն որոշիչը (որոշիչ բառակապակցությունը):

261.Հարցական դերանունները փոխարինի´ր համապատասխան որոշիչ բառակապակցություններով:

Հեռագիրը`ի բերել էին գիշերը:
Ծաղիկը` շատ գեղեցիկ է, դաշտում կարծես միակն էր:
Աշունը շուկան լցրել է թարմ մրգերով` ինչպիսի՞՞:
Նրա հիասթափությունը մատնում էին գեղեցիկ աչքերը` ինչպիսի՞:
Մի ժպիտ` ինչպիսի՞, թառել էր դեմքին:

262.Կետադրի՛ր:

Ընկերս զվարթ ու կատակաբան շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին:
Կանաչազարդ դաշտավայրը ցողված վաղորդյան մարգարիտներով վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով:
 Այդ առավոտ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր ծաղկազգեստ ու բուրող:
Մայրամուտին ծովը շառագույն ու հանդարտ հանկարծ ալեկոծվեց:

Ընկերս զվարթ ու կատակաբան, շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին: Կանաչազարդ դաշտավայրը, ցողված վաղորդյան մարգարիտներով, վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով: Այդ առավոտ՝ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր՝ ծաղկազգեստ ու բուրող: Մայրամուտին ծովը՝ շառագույն ու հանդարտ, հանկարծ ալեկոծվեց:

263.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր հատկացուցիչներով:

 Ո՞ւմ-մի մարդու աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր:
Միշտ հիշում է ո՞ւմ խոսքը- իր հայրիկի:
Ինչի՞- գետի ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:
Ինչի՞- ծառի արմատները շատ խորն էին թափանցել:
Ինչի՞- ֆլորիդայի փողոցները լայն էին և ուղիղ:

264.Ընդգծված բառերին ավելացրո՛ւ հատկացուցիչ լրացումներորոնք ցույց տանթե դրանք (հատկացյալներըո՛ւմկամ ինչի՛ն են պատկանում կամ վերաբերում:

Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել:
Սիրով կարդում էր բանաստեղծությունները:
Երեկոն շատ խաղաղ էր:
Խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:
Հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել՝ Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել իր ծովի մեջ:շ

Սիրով կարդում էր բանաստեղծությունները՝ Սիրով կարդում էր իր սիրած գրողի բանաստեղծությունները:

Երեկոն շատ խաղաղ էր՝ Անհամբեր սպասվող երեկոն շատ խաղաղ էր:

Խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր՝ Արժեքավոր խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:

Հրամանները շատ արագ էին կատարվում՝ Նրա տված հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

265.Նախադասություններն ընդարձակի´ր` ընդգծված հատկացուցիչի և հատկացյալի միջև ավելացնելով փակագծում տրված բառակապակցությունըԿետադրությանն ուշադարությո´ւն դարձրու:

Օրինակ`

Արեգակի խավարումը  սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ: (ընդամենը մի քանի րոպե տևող) – Արեգակի` ընդամենը մի քանի րոպե տևող խավարումը սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ:

Նոբելի գործարանները ցրված էին Եվրոպայով մեկ: (պայթուցիկ նյութեր արտադրող)
Նոբելի կտակր կարծես թե հակասում էր նրա ապրած կյանքին: (մարդության խաղաղասիրությունն ու զարգացումը խթանող)
Վիկտոր Համբարձումյանը դարձավ աստղաֆիզիկայի ամբիոնի առաջին վարիչը: (իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված)
Նա նկատեց, որ փայտանյութի բաղադրությունր ինչ-որ բանով խաղողի շաքարն է հիշեցնում (թղթի ու արհեստական մետաքսի վերածվող):
Քիմիկոսներն էին ելք փնտրում այդ երկրների բնակչությանն օգնելու: (գյուղատնտեսական մթերքների կարիք ունեցող)

266.Ընդգծված հատկացուցիչների և հատկացյալների կապը հստակ ցույց տալու համար կա՛մ շարադասությունը փոխիրկա՛մ կետադրիր:

Առագաստանավի անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա:
Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:

Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:
Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքր ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:
Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներր մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:

  1. Առագաստանավի անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր факт կա:
    Նավապետի՝ անցյալ դարում ապրած առագաստանավի գրառումներում, կա մի հետաքրքիր факт:
  2. Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:
    Խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար, հաճախացան վարելահողերի, որոնցում անտառներ հատվել էին ընդարձակման նպատակով:
  3. Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:
    Բարեկամը, որը պաշտպանում է հողը սև մրրիկներից, անտառն է:
  4. Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքը ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:
    Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև ծուխը, որը ծածկում է արևի դեմքը անտառային հրդեհներից, և հրաբխային մուրը:
  5. Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
    Որպես «մանանա» քարաքոսը, մարդիկ հավաքում էին գետնին ցրված հատիկները ու պատրաստում ալյուր:
  6. Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներ մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:
    Շիթերը, որոնք մաշեցնում են լեռնային ապարները անձրևների և հալոցքի ջրով, քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:
  7. Առագաստանավի անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա:
    → Գրառումներում, որոնք վերաբերում էին անցյալ դարում ապրած նավապետին, կա մի հետաքրքիր փաստ:
  8. Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:
    → Վարելահողերի, որոնցից անտառներ հատվել են ընդարձակման համար, հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:
  9. Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:
    → Անտառն է այն բարեկամը, որը պաշտպանում է հողը սև մրրիկներից:
  10. Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքը ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:
    Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև ծուխը, որը ծածկում է արևի դեմքը անտառային հրդեհներից, և հրաբխային մուրը:
  11. Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
    Ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման, գետնին ցրված հատիկները, որոնք մարդիկ հավաքում էին, օգտագործվում էին ալյուր սարքելու համար:
  12. Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներ մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:
    → Շիթերը, որոնք մաշեցնում են լեռնային ապարները անձրևների և հալոցքի ջրով, քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:

267.Տրված նախադասությունների ընդգծված անդամները համեմատի՛րԲ խմբի լրացումներն ինչո՞վ են տարբերվում Ա խմբի որոշիչներիցՓորձի՛ր բացատրել, թե ինչո՛ւ են դրանք բացահայտիչ կոչվում:

Ա. Մեծ գիտնական Նյուտոնը քիչ աշակերտներ է ունեցել:
 Բ. Նյուտոնը` մեծ գիտնականը, քիչ աշակերտներ է ունեցել:

Ա. Մի օր նրա դուռը թակեց նախկին ծովագնաց էդմունդ Հալեյը:
Բ. Մի օր նրա դուռը թակեց էդմունդ Հալեյր` նախկին ծովագնացը:

Ա. «Թագավորական աստղագետ» Հալեյը հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:


Բ. Հալեյը` «Թագավորական աստղագետը», հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:

Ա. Մեծ գիտնական Նյուտոնը քիչ աշակերտներ է ունեցել: Բ. Նյուտոնը՝ մեծ գիտնականը, քիչ աշակերտներ է ունեցել:

Ա. Մի օր նրա դուռը թակեց նախկին ծովագնաց էդմունդ Հալեյը: Բ. Մի օր նրա դուռը թակեց էդմունդ Հալեյ՝ նախկին ծովագնացը:

Ա. «Թագավորական աստղագետ» Հալեյը հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները: Բ. Հալեյը՝ «Թագավորական աստղագետը», հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:

268.Ընդգծված որոշիչներն ըստ օրինակի դարձրո՛ւ բացահայտիչԿետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:
Օրինակ`

Սիրո աստվածուհի Աստղիկը լողանում էր Արածանիի ջրերում:  Աստղիկը` սիրո աստվածուհին, լողանում էր Արածանիի ջրերում:
Հայաստանի ամենամեծ լիճ  Սևանից սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:
Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի  արքայադստերը:
Զորքր պաշարում է երկրի մայրաքաղաք Նինվեն ու սպասում նոր հրամանի:
Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ  մարդ Նազարից: Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում:
 Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից:
Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում:

Հայաստանի ամենամեծ լիճ, Սևանը, սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի՝ արքայադստերը:Զորքր պաշարում է երկրի մայրաքաղաք՝ Նինվեն, ու սպասում նոր հրամանի:Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ մարդ՝ Նազարից: Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում:Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը՝ իր հայրենիք՝ Իտալիայի թշվառ վիճակից:Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ՝ Կարոյով, հպարտանում:

269.Հարցական դերանունների փոխարեն համապատասխան բացահայտիչներ գրի՛ր:

Միքայելը` իմ ենկերը, երեկ մեր տանն էր:
Տանտիրուհուց,`որը մայրիկս ընկերուհիներ, հեռագիր էր ստացել:
Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` իր շան՞ երևալուն:
Մայրը որդուց` որին շատ էր սիրում։, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ:
Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը` իր սիրելի տիրոջը:
Հրազդանը` ֆուտբոլային թիմը Երևանով է անցնում:

270.Կետադրի՛ր:

Մենք ես ու Ցոլակը մտանք բակ:
Ընկերներս գլխաբաց չթե հասարակ շապիկով երկու տղա քայլում էին գետափով:
Ես ու իմ ընկերը Անդոն հաց ենք տանում նրա հոր բրուտ Ավագի համար:
Կարմիր շորերով աղջիկը այդ բարձրահասակ երեխան հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին:
Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի:
Քամին աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին վայրագ ուժով խառնեց- պղտորեց գետի անշարժ ջրերը:
Մեր երեխաներիս աչքը չէր հեռանում արագիլներից:
Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը Բաֆուտի Ֆոնը:
Ծառերից հազարամյա կաղնիներից կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակ

Մենք, ես ու Ցոլակը, մտանք բակ: Ընկերներս, գլխաբաց չթե հասարակ շապիկով, երկու տղա քայլում էին գետափով: Ես ու իմ ընկերը, Անդոն, հաց ենք տանում նրա հոր՝ բրուտ Ավագի համար: Կարմիր շորերով աղջիկը, այդ բարձրահասակ երեխան, հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին: Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն՝ դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի: Քամին, աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին, վայրագ ուժով խառնեց-պղտորեց գետի անշարժ ջրերը: Մեր երեխաներիս աչքը չէր հեռանում արագիլներից: Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը՝ Բաֆուտի Ֆոնը: Ծառերից, հազարամյա կաղնիներից, կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակը:

Posted in Երկրաչափություն 8

Շրջանագծի աղեղի աստիճանային չափը

1) Գծագրերում գտնե՛լ ABC անկյունը․

360-120=240
240/2=120o

180/2=90o
120-90=30o

50*2=100o
360-100=260o
260/2=130o

180/2=90o
90+30=120o

30*2=60o
180-60=120
120/2=60o

2) Գծագրերում գտնել x աղեղը․

15+30=45
180-45=135o

45*2=90o
180-90=90o
360-90=270o

3) Գծագրերում գտնել x անկյունը․

180-78=102o
180-102=78o
78/2=39o

180-124=56
56/2=28o

4) Գտնել անհայտ անկյունները․

37*2=74o
180-74=106o
180-37=143o
143-90=53o

Posted in Հանրահաշիվ 8

Առաջին աստիճանի մեկ անհայտով անհավասարումներ

1)Կոորդինատային առանցքի վրա պատկերեք միջակայքը՝

ա)(-2; 7)

բ)(-17; 34)

գ)(1234; 1398)

դ)(-∞; 0)

ե)(0; +∞)

զ)(-∞; -3)

է)(2; +∞)

ը)(-∞; +∞)

թ)(- 1/3; 0,5)

2)Ինչպիսի՞ նշան (<; =; >) պետք է դնել a և b թվերի միջև, եթե a-b տարբերությունը՝

ա)դրական թիվ է a>b

բ)բացասական թիվ է a<b

3)Նկարում պատկերված միջակայքերը գրեք անհավասարությունների նշանների օգնությամբ։

xE(1;+)

4)Կոորդինատային առանցքի վրա պատկերեք բոլոր այն թվերը, որոնք բավարարում են նշված անհավասարումներին՝

ա)x > 0

բ)x < 3

գ)x > 3579

դ)x < -2

ե)x > -1748

զ)x < 0,00006

5-րդ առաջադրանքի պատասխանները՝

ա) Եթե x>ax > ax>a, ապա x−a>0x – a > 0x−a>0 (դրական)։
բ) Եթե x<ax < ax<a, ապա x−a<0x – a < 0x−a<0 (բացասական)։


6-րդ առաջադրանքի պատասխանները՝

Պարզենք՝ x=3x = 3x=3 համարվում է՞ անհավասարության լուծում.

ա) x>0x > 0x>0 → Ճիշտ է
բ) x>−2x > -2x>−2 → Ճիշտ է
գ) x<3.1x < 3.1x<3.1 → Ճիշտ է
դ) −3<x<3-3 < x < 3−3<x<3 → Սխալ է
ե) 2.(8)<x<3.12.(8) < x < 3.12.(8)<x<3.1 → Ճիշտ է