Մհեր Մկրտչյան

1. Նշեք նշված թվերից մեկից մեծ և մյուսից փոքր թիվ

ա) 3 < 4 < 5
բ) -29 < -27 < -25
գ) 2,4 < 2,402 < 2,404
դ) 2,5 < 2,55 < 2,6
ե) -3,72 < -3,715 < -3,71
զ) -0,501 < 0 < 0,6

2. Գումարել երկու մասերին միևնույն թիվը

(Յուրաքանչյուր անհավասարության երկու կողմերին ավելացրել ենք 5)

ա) 15 + 5 < 20 + 5 ⟶ 20 < 25
բ) 1,1 + 5 < 1,2 + 5 ⟶ 6,1 < 6,2
գ) 5 + 5 > 4 + 5 ⟶ 10 > 9
դ) 1,3 + 5 ≥ 1,2 + 5 ⟶ 6,3 ≥ 6,2
ե) 2,5 + 5 < 3 + 5 ⟶ 7,5 < 8
զ) 5 + 5 ≤ 6 + 5 ⟶ 10 ≤ 11

3. Կատարել եզրակացություն

ա) -5 < 0 և 0 < 2 → -5 < 2
բ) 2 > 1 և 1 > 0 → 2 > 0
գ) -3,7 > -4 և -4 > -7 → -3,7 > -7
դ) -2 < 0 և 0 < 2 → -2 < 2
ե) 2,(1) > 2 և 2 > 1,(6) → 2,(1) > 1,(6)
զ) 0,(5) < 0,(6) և 0,(6) < 0,(67) → 0,(5) < 0,(67)

4. Բազմապատկել անհավասարությունները

ա) 14 > 10 և 2 > 1 → 14 × 2 > 10 × 1 → 28 > 10
բ) 5 > 3 և 6 > 5 → 5 × 6 > 3 × 5 → 30 > 15
գ) 6 < 7 և 2 < 3 → 6 × 2 < 7 × 3 → 12 < 21
դ) 8 < 9 և 1 < 2 → 8 × 1 < 9 × 2 → 8 < 18

5. Գումարել անհավասարությունները

ա) 14 > 11 և 10 > 9 → 14 + 10 > 11 + 9 → 24 > 20
բ) -2 > -3 և 3 > 2 → -2 + 3 > -3 + 2 → 1 > -1
գ) -6 < -5 և 2 < 3 → -6 + 2 < -5 + 3 → -4 < -2
դ) -8 < 0 և 8 < 9 → -8 + 8 < 0 + 9 → 0 < 9

6. Հակադիր թվերով ստանալ նոր անհավասարություն

ա) 3 > 0 ⟶ -3 < 0
բ) 5 > -1 ⟶ -5 < 1
գ) -9 < -1 ⟶ 9 > 1
դ) -5 < -1 ⟶ 5 > 1
ե) 9 > -2 ⟶ -9 < 2
զ) 0 < 3 ⟶ 0 > -3

Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։
Սղնախների ստեղծումը Արցախում և Սյունիքում կարևոր դեր խաղաց հայկական ինքնապաշտպանության գործում։ Դրանք ոչ միայն ռազմական ամրություններ էին, այլև ապաստարաններ, որտեղ բնակչությունը կարող էր պաշտպանվել թշնամու հարձակումներից։ Սղնախները դարձան հայ ազատագրական պայքարի կարևոր բազաները՝ հնարավորություն տալով հայկական զորքերին կազմակերպված դիմադրություն ցույց տալ օտար զավթիչներին։

Ի՞նչ նպատակով ստեղծվեցին դրանք։
Սղնախները կառուցվեցին որպես պաշտպանական հենակետեր՝ պարսկական, օսմանյան և այլ թշնամական զորքերի հարձակումներին դիմակայելու համար։ Դրանք ծառայում էին նաև որպես ռազմական գործողությունների կազմակերպման կենտրոններ՝ ապահովելով զինված ուժերի տեղակայումը, մատակարարումը և տեղաշարժի վերահսկումը։

Ընդհանրացրո՛ւ։
Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումները չհասան վերջնական հաջողության մի շարք պատճառներով.

1. Ի՞նչ է օրգանիզմի ներքին միջավայրը, և ի՞նչ նշանակություն ունի այն?

Օրգանիզմի ներքին միջավայրը ներառում է արյունը, հյուսվածքային հեղուկը և ավիշը։ Այն ապահովում է օրգանիզմի բջիջների կենսագործունեության համար անհրաժեշտ պայմանները՝ մատակարարելով սննդանյութեր և թթվածին, հեռացնելով նյութափոխանակության արգասիքները և ապահովելով բջիջների կենսաքիմիական հավասարակշռությունը։

2. Ինչպե՞ս է ձևավորվում հյուսվածքային հեղուկը

Հյուսվածքային հեղուկը ձևավորվում է արյան պլազմայի ֆիլտրացիայի արդյունքում։ Արյունատար մազանոթների միջով անցնելիս, պլազմայի մի մասը դուրս է գալիս անոթներից և տարածվում հյուսվածքների միջև՝ առաջացնելով հյուսվածքային հեղուկ, որը շրջապատում է բջիջները և նպաստում նյութափոխանակությանը։

3. Ի՞նչ է ավիշը և ի՞նչ դեր է կատարում?

Ավիշը (լիմֆան) հյուսվածքային հեղուկի այն մասն է, որը ներծծվում է ավշային մազանոթների մեջ։ Այն մասնակցում է օրգանիզմի պաշտպանական համակարգի աշխատանքին, տեղափոխում է սննդանյութեր, հեռացնում նյութափոխանակության արգասիքները և օգնում պահպանել հեղուկային հավասարակշռությունը։

4. Ո՞րն է կոչվում հոմեոստազ

Հոմեոստազը օրգանիզմի ներքին միջավայրի ֆիզիոլոգիական կայուն վիճակն է, որն ապահովվում է ինքնակարգավորման համակարգերի միջոցով։ Այն ներառում է ջերմաստիճանի, pH-ի, օսմոտիկ ճնշման և այլ կենսական պարամետրերի պահպանումը կայուն մակարդակի վրա։

5. Ի՞նչ նշանակություն ունի ներքին միջավայրի կայունությունը

Ներքին միջավայրի կայունությունը կարևոր է օրգանիզմի նորմալ կենսագործունեության համար։ Այն ապահովում է բջիջների գործունեության օպտիմալ պայմանները, պաշտպանում է վնասակար ազդեցություններից և ապահովում է կենսական գործընթացների շարունակականությունը։

Որոնք են օքսիդները?
Օքսիդները բարդ նյութեր են, որոնք կազմված են երկու տարրի ատոմներից, որոնցից մեկը թթվածինն է։
Օրինակներ՝ H₂O (ջուր), CO₂ (ածխաթթու գազ), Fe₂O₃ (երկաթի(III) օքսիդ)։

Ինչ են թթուները?
Թթուները բարդ նյութեր են, որոնց մոլեկուլները կազմված են մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից։
Օրինակներ՝ H₂SO₄ (ծծմբական թթու), HCl (աղաթթու), H₃PO₄ (ֆոսֆորական թթու)։

Ինչ են հիմքերը?
Հիմքերը նյութեր են, որոնց մոլեկուլում մետաղի ատոմը կապված է մեկ կամ մի քանի հիդրօքսո (OH⁻) խմբի հետ։
Օրինակներ՝ NaOH (նատրիումի հիդրօքսիդ), KOH (կալիումի հիդրօքսիդ), Ca(OH)₂ (կալցիումի հիդրօքսիդ)։

Ինչ են աղերը?
Աղերը բարդ նյութեր են, որոնք կազմված են մետաղի ատոմներից և թթվային մնացորդներից։
Օրինակներ՝ NaCl (խոհանոցային աղ), NaNO₃ (նատրիումի նիտրատ), CaCO₃ (կալցիումի կարբոնատ)։

1. Նկարագրե՛ք և գնահատե՛ք Ադրբեջանի աշխարհագրական դիրքը: 

Ադրբեջանը գտնվում է Հարավային Կովկասում՝ Արևմտյան Ասիայի և Արևելյան Եվրոպայի սահմանագծին։ Այն հյուսիսից սահմանակից է Ռուսաստանին (Դաղստանի Հանրապետություն), արևմուտքից՝ Վրաստանին և Հայաստանին, հարավից՝ Իրանին, իսկ արևելքից լվացվում է Կասպից ծովով։ Ադրբեջանին պատկանող Նախիջևանի ինքնավար հանրապետությունը, որը երկրի էքսկլավն է, սահմանակից է Հայաստանին, Իրանին և Թուրքիային։

2. Գնահատե՛ք Կասպից ծովի նշանակությունը Ադրբեջանի համար: 

Կասպից ծովը կարևորագույն դեր ունի Ադրբեջանի տնտեսության, էներգետիկ անվտանգության, տրանսպորտի և էկոլոգիական կայունության մեջ։ Այն հանդիսանում է երկրի հիմնական բնական ռեսուրսների աղբյուրը և կարևոր տարանցիկ ուղի

3. Գնահատեք Ադրբեջանի բնական պայմանները և ռեսուրսները՝ տնտեսության տարբեր ոլորտների տեսանկյունից:

Անտառային տարածքներ – Ադրբեջանում անտառները զբաղեցնում են երկրի մակերեսի մոտ 11%-ը, որոնք հանդիպում են հատկապես Գաբալայի, Լենքորանի և Շեքիի շրջաններում։
Կենսաբազմազանություն – Կենդանական և բուսական աշխարհը հարուստ է, ինչն էկոտուրիզմի զարգացման հնարավորություններ է ստեղծում։

• Փայտամշակման արդյունաբերություն – Սահմանափակ հնարավորություններ ունի, քանի որ անտառային պաշարները քիչ են։
• Էկոտուրիզմ – Բնապահպանական արգելոցները (Շահդաղի, Գոյգոլի ազգային պարկերը) գրավում են զբոսաշրջիկների։

Դասի հղումը՝ https://online.fliphtml5.com/fumf/pzox/

Էջ 101-103

Ըստ գծագրերի տվյալների գտեք անհայտ անկյունը․

1)

Պատասխան՝ 30:

2)

Պատասխան՝ 130

3)

Պատասխան՝ 50

4)

Պատասխան՝ 90

5)

Պատասխան՝ 120

6)

Պատասխան՝ 30

7)A, B, C և D կետերը գտնվում են շրջանագծի վրա։Ապացուցեք, որ եթե աղեղ AB = CD, ապա AB = CD:

Соб_раться, бл_стеть, выж_гать, прот_реть, к_сательная, предл_гать, прил_жение, р_сток, выр_щенный, ск_кать, оз_рять, з_рница, подг_реть, заг_релый, выг_рки, выр_внять (грядки), ср_внить (с кем-то), непром_каемый (плащ), обм_кнуть (кисть), скл_нение.

Вот правильное написание слов с пропущенными буквами:

• Собраться
• Блистеть
• Выжигать
• Протирать
• Касательная
• Предлагать
• Приложение
• Росток
• Вырощенный
• Скакать
• Озарять
• Зарница
• Подгореть
• Загорелый
• Выгарки
• Выровнять (грядки)
• Сравнить (с кем-то)
• Непромокаемый (плащ)
• Обмакнуть (кисть)
• Склонение

Упражнение 2. Выяснить значение проверяемого слова и подобрать родственное слово, которое позволяет проверить безударный гласный.

Увидать знакомого (и) — увядать без влаги (я)Залезать на чердак (е) — зализывать ранку (и)Поласкать кошку (а) — полоскать белье (о)Старожил города (а) — сторожил объект (о)Запевать песню (е) — запивать водой (и)Развевается флаг (е) — развивается ребенок (и)Примерять одежду (е) — примирить друзей (и)Спеши в школу (е) — спиши в тетрадь (и)