Մհեր Մկրտչյան

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
Մի հին չինական զրույց
1. Մեկնաբանի՛ր կայսեր զգացմունքները գլխարկների պատմությունից առաջ և հետո։ 
Կայսրը փորձեց լավություն անել իր ժողովրդին՝ սև ծանր գլխարկները փոխարինել սպիտակ թեթևներով։ Սակայն նա չհիմնավորեց իր հրամանը, ինչը բերեց սավալի հետևանքներին։ Սկզբում նա իրենից գոհ էր, որ իր ժողովրդին լավություն արեց, սակայն հետևանքները տեսնելով նա բարկացավ։ Բայց նրա վատ տրամադրությունը երկար չտևեց։
2. Ստեղծված իրավիճակը շտկելու առաջարկներ գրի՛ր։ 
Մահացած մարդկանց հետ բերել անհնար է, սակայն կայսրը պետք է հասկանալի հիմնավորի իր մյուս հրամանները, ուշադրություն դարձնի լուրջ խնդիրների վրա, ոչ թե ուղղակի գլխարկների։
3. Գրի՛ր քո կարծիքը կայսեր որոշման վերաբերյալ։ 
Կայսեր փորձեց լավություն անել մարդկանց, սակայն նա միանգամից կատարեց հրաման տալու որոշումը, չմտածելով՝ արդյո՞ք կօգնեն սպիտակ թեթև գլխարկները ժողովրդին։
4. Ինչպե՞ս անել, որ լավ գործը վատի չվերածվի։ 
Ըստ ինձ պետք է ավելի լավ մտածել ինչ-որ բան անելուց առաջ, անհեթեթ հրամաններ չտալ և իրոք փորձել լավություն անել։
5. Գրե՛ք էսսե՝ հիմք ունենալով այս ստեղծագործությունը։ 

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։

Լուսակերտ է ապարանքը Թադմորի,
Անապատում, որպես երազ ոսկեհյուս.
Յոթն հարյուր սյունի վրա մարմարի
Սլանում է աշտարակը երկնասույզ

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

1. բամբիշ – պալատական կին սպասուհի, թագավորի կամ իշխանի կնոջ սպասավորներից մեկը։
2. մանկլավիկ – շատ երիտասարդ, դեռահաս տղա․ պատանի։
3. նաժիշտ – արքունի կանանց կամ մեծատուն տիկնանց սպասուհի։
4. ձեղուն – տան տանիքի տակ գտնվող մաս, ձեղնահարկը։
5. սնդուս – շատ փափուկ, փայլուն, նուրբ գործվածք (մետաքսանման)։
6. թալկանալ – շատ նուրբանալ, փշրվել, փոշիանալ (նաև՝ դառնալ փափուկ, փուչիկի պես)։
7. եբենոսյան – արված եբենոսից՝ շատ կարծր ու սև թանկարժեք փայտից։
8. մուշկ – բուրմունք, ուժեղ ու քաղցր բույր ունեցող նյութ։
9. կնդրուկ – շիկացած կամ մոխրացած ածխի կտոր․ նաև ածխի մեծ կտոր։

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

• Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
• Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
• Սերը չի չափվում ժամանակով, 
• Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությունը, երազանքը, թե հավատը զգացումիդ հանդեպ,
• Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվի

Առաջադրանքներ․

1)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4 : Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A₁B₁C₁ եռանկյան պարագիծը 26 դմ է:

Պատասխան՝ 104 դմ։

2)Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 28 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտե՛ք այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:

Նմանության գործակիցը = 4

3)Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 32 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտե՛ք երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 120 սմ է։

Պատասխան՝ 30 սմ

4)Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտե՛ք դրանց պարագծերի հարաբերությունը:

5)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A₁, ∠B = ∠B₁: BM-ը և B₁M₁-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտե՛ք B₁M₁-ը, եթե AB = 12 սմ, A₁B₁ = 4 սմ, BM = 9 սմ։

6)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B₁: AK-ն և A₁K₁-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտե՛ք BC-ն, եթե AK = 9 սմ, A₁K₁ = 3 սմ, B₁C₁ = 7 սմ:

7)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A₁, ∠B = ∠B₁: BH-ը և B₁H₁-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտե՛ք AC-ն, եթե BH =15 սմ, B₁H₁ = 6 սմ, A₁C₁ = 8 սմ։

1)Անհավասարումը լուծե՛ք միջակայքերի եղանակով.
ա) x² — 6x + 5 > 0
բ) — x² + 9x + 10 >= 0
գ) 3x² + 12x + 4 <= — 5
դ) 4x² + 14x — 5 > — 15

2)Անհավասարումը լուծե՛ք գրաֆիկական եղանակով.
ա) x² + 6x — 7 > 0
բ) — x² + 4x — 3 <= 0
գ) — 4x² — 6x + 5 >= 7
դ) 4x² + x + 8 >= 24 — 11x

3)Լուծե՛ք անհավասարումը.
ա) (x — 6)(x + 9) < 0
բ) (x + 4)(x — 3) >= 0
գ) (x — 5)(x + 1) >= 0
դ) (2x + 5)(x + 5) <= 0
ե) — 3(x + 1)(x — 5) > 0
զ) — 2(x + 4)(x — 3.25) <= 0

1. Предлагать, предполагать, слагать, прилагать, касаться, прикоснуться
Касаюсь стены, коснуться трудного вопроса, касается ногами коврика, тебя не касается, нас коснется
2. Вставьте пропущенные буквы в слова.
Предл(а/о)жить, выл(а/о)жить, сл(а/о)гаемый, прил(а/о)жение, изл(а/о)жить, пол(а/о)гать, возл(а/о)гать, отл(а/о)жить.
Предложить, выложить, слагаемый, приложение, изложить, полагать, возлагать, отложить.
3. Вставьте пропущенные буквы в слова.
К(а/о)саться, к(а/о)снуться, прик(а/о)саться, прик(а/о)снуться, сок(а/о)сательный, прик(а/о)сновение.
Касаться, коснуться, прикасаться, прикоснуться, сокасательный, прикосновение.
Задание 4. Вставьте пропущенные буквы. Графически объясните выбор орфограммы.
Ростовщик, озарять, расстелать, отпереть, прикоснувшись, собираться, предположение, выгирать, прилагательное, обжигать, прикосавшийся, растительность, выращенный, водоросли, сочетание, отдирать, отмереть, блестать.
Растет вниз головой, в землю вросла, скоро вырос куст, ростовщик, растение, отрослевой, одежда на вырост, его зовут Ростислав.
Задание 5. Озаглавьте текст. Выпишите из него все слова с чередующимися гласными в корне слова.
Мы предполагали выехать рано, но задержались.
Вдоль дороги, кроме кустарниковой поросли, не было видно никакой другой растительности. В полдень мы расположились на отдых у озера, заросшего камышом. Загорелые ребятишки плавали на самой его середине на плоту. Солнце пекло так, что к песку нельзя было прикоснуться. В лучах солнца озеро блестело, как зеркало.
Догорала вечерняя зорька, когда мы вернулись домой.
Упражнение 6. Вставьте пропущенные гласные е или и.
Агитатор, агрокультура, аметист, атрибут, аттестат, бастион, бензин, батон, бечёвка, бидон, бирюза, бригада, вентиляция, вереница, вермишель, вернисаж, вестибюль, ветеран, ветчина, винегрет, виолончель, виртуоз, витрина, водевиль, впечатление, гардероб, гегемония, генеалогия, генерация, гениальный, гепард, геральдика, гербарий, герметизировать, герой, гиацинт, гипербола, горизонт, девальвация, дезинфекция, декламировать, декларация, делегация, деликатес, дендрарий, диагональ, диадема, диапазон, дивертисмент, дивиденд, дизентерия, диктатор, дилетант, дилижанс, директор, дирижабль, дирижёр, дискриминация, дислокация, диспансер, дистилляция, дисциплина, дифирамб, доминанта, дрезина, еретик, желатин, желать, заиндевелый, идеал, идиома, иерархия, иероглиф, иждивение, имитация, иней, инженер, инициатива, интеллектуал, интеллигенция, интернациональный, интерпретация, инфинитив, истина, канифоль, капилляр, капитуляция, кенгуру, керамика, керосин, кипарис, комбинезон, комплимент, континент, коридор, криминал, криница, легенда, лелеять, ликвидация, лиловый, лимит, лингвистика, лотерея, мадригал, манифест, маринад, марионетка, мачеха, мезонин, меланхолия, мелиоратор, мелиорация, мелодрама, мельхиор, мемориал, мемуары, меридиан, мерцание, метаморфоза, метафора, метель, метеорит, метонимия, меценат, мизантроп, миниатюра, минор, негативный, нигилизм, никель, обелиск, облигация, одеколон, одиозный, олеандр, олимпиада, оптимальный, оптимизм, ореол, оригинальный, ориентир, палисадник, панегирик, педиатр, перигей, период, перипетия, перископ, периферия, перифраза, перламутр, перпендикуляр, персона, перспектива, пескарь, пессимизм, пигмент, пилястра, пион, пирамида, питекантроп, пластилин, плеяда, поликлиника, полисемия, преамбула, президент, президиум, прерогатива, претендент, претензия, привередничать, привилегия, примадонна, приоритет, пролетариат, пьедестал, радикулит, реверанс, ревизия, регент, регистрация, регламент, регулировать, резеда, резиденция, резонанс, реквизит, рекомендовать, реликвия, реликт, ренегат, репетиция, реприза, респиратор, реставрация, ретроспектива, реферат, референдум, речитатив, рикошет, риторика, ритуал, сельдерей, семантика, семинар, сентиментальный, сепарация, серенада, серпантин, сертификат, сигнал, силикатный, симпатия, симуляция, синоним, скелет, солидарность, спидометр, стеарин, стерилизовать, стипендия, стрекоза, сувенир, суверенитет, тенденция, теория, тривиальный, триумф, увертюра, университет, уникальный, урезонить, утилитарный, федерация, феерия, феминистка, феникс, феномен, фестиваль, фехтование, фигляр, физиология, филантроп, филиал, филигрань, финиш, фитиль, фрегат, хамелеон, химера, хрестоматия, хризантема, цивилизация.

1)Ապացուցեք, որ նկարում պատկերված եռանկյունները նման են։

հարաբերույուները հավսարեն է 1․5։

այո նման են

2)ABCD զուգահեռագծի CD կողմի վրա նշված է E կետը: AE և BC ուղիղները հատվում են F կետում։ Գտեք`
ա) EF–ը և FC-ն, եթե DE = 8 uմ, EC = 4 սմ, BC = 7 սմ, AE = 10 սմ,
բ) DE–ն և EC-ն, եթե AB = 8 սմ, AD = 5 սմ, CF = 2 սմ:

3)AB և CD հիմքերով ABCD սեղանի անկյունագծերը հատվում են O կետում։ Գտեք`
ա) AB–ն, եթե OB = 4սմ, OD = 10 սմ, DC = 25 սմ,
բ) (AO)/(OC)-ն և (BO)/(OD) -ն եթե AB = a, DC = b
գ) AO-ն, եթե AB = 9,6 դմ, DC = 24 սմ, AC = 15 սմ:

4)ABC եռանկյան AB կողմը 15 սմ է, իսկ AC կողմը` 20 սմ։ AB կողմի վրա անջատված է AD = 8 սմ, իսկ AC կողմի վրա՝ AE = 6 սմ հատվածը։ Նման են, արդյոք, ABC և ADE եռանկյունները։

5)Նման են, արդյոք, երկու ուղղանկյուն եռանկյունները, եթե դրանցից մեկն ունի 40°–ի անկյուն, իսկ մյուսը` ա) 50°–ին հավասար անկյուն, բ) 60°–ին հավասար անկյուն։

6)Նման են, արդյոք, ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները, եթե`
ա) AB = 3սմ, BC = 5սմ, CA = 7սմ, A₁B₁ = 4,5սմ, B₁C₁ = 7,5սմ, C₁A₁ = 10,5սմ
բ)AB = 1,7սմ, BC = 3սմ, CA = 4,2սմ, A₁B₁ = 34դմ, B₁C₁ = 60դմ, C₁A₁ = 84դմ:

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր — Կարճ բացատրություն

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը (ՄԻՀՀ) ընդունվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից։
Այն միջազգային ամենակարևոր փաստաթղթերից է, որը սահմանում է յուրաքանչյուր մարդու հիմնական և անalienելի իրավունքները, անկախ նրանից՝ նա որ երկրում է ապրում, ինչ ազգայինություն, սեռ, լեզու կամ համոզումներ ունի։

Ինչի՞ համար է պետք այս հռչակագիրը

• Պաշտպանում է մարդու ազատություններն ու արժանապատվությունը։
• Նպաստում է խաղաղությանը։
• Կանխում է խտրականությունը և բռնությունները։
• Պետություններին պարտադրում է հարգել և պահպանել մարդու իրավունքները։

---

Հռչակագրում ամրագրված հիմնական իրավունքները

(կարճ ու հստակ)

• Կյանքի իրավունք
• Ազատության և անձնական անվտանգություն
• Խոշտանգումներից ազատ լինելը
• Հավասարություն օրենքի առաջ
• Ազատ խոսքի և կարծիքի իրավունք
• Կրթության իրավունք
• Աշխատանքի և արդար վարձատրության իրավունք
• Քաղաքացիական կյանքին մասնակցելու իրավունք
• Ազատ տեղաշարժի իրավունք
• Ազատ ընտրելու իրավունք
• Ընտանիքի և անձնական կյանքի պաշտպանություն

---

Ինչու՞ է այն կարևոր

• Հռչակագիրը հիմք է բոլոր երկրների Սահմանադրությունների և օրենքների համար։
• Օգնում է պաշտպանել մարդկանց բռնություններից ու անարդարությունից։
• Համարվում է մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշ։

1) Գրիր հիդրօքսիդների բանաձևերը

ա) նատրիումի հիդրօքսիդ — NaOH
բ) կալցիումի հիդրօքսիդ — Ca(OH)₂
գ) երկաթ(III)-ի (երկաթի +3 աստիճան) հիդրօքսիդ — Fe(OH)₃

---

2) Դասակարգիր՝ հիմք, թթու, ա

---

3) Լուծելի՞, թե ոչ

ա) NaOH — լուծելի է ջրում (շատ լավ լուծվում)
բ) Ba(OH)₂ — լուծելի է ջրում (մոտավորապես լավ լուծվում՝ ոչ այնքան, որքան NaOH, բայց ջրում լուծելի է)
գ) Fe(OH)₃ — ոչ լուծելի (ջրում անջատ precipitate՝ գոյանում է որպես նստվածք)
դ) Al(OH)₃ — ոչ շատ լուծելի (նյութը ջրում գրեթե անլուծելի՝ դիտվում է որպես նստվածք; սակայն այն ամֆոտեր է՝ լուծվում է ինչպես ուժեղ թթվերում, այնպես էլ ուժեղ հիմքերում)

---

4) Գրիր ռեակցիաները (բալանսով)

ա) NaOH + HCl → NaCl + H₂O
(մեկը մեկին՝ չպետք է միտքավորել՝ NaOH + HCl → NaCl + H₂O)

բ) Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ + H₂O
(նաև հավասար է՝ Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ ↓ + H₂O — CaCO₃ նստվածք է)

գ) Fe(OH)₃ → (տաքացնելիս) Fe₂O₃ + 3 H₂O (բալանսավոր՝)
2 Fe(OH)₃ → Fe₂O₃ + 3 H₂O
(ջերմության ազդեցությամբ հիդրօքսիդը ջրից զատվում է → օքսիդ)

դ) Al(OH)₃ + HNO₃ → Al(NO₃)₃ + H₂O (բալանսով՝)
Al(OH)₃ + 3 HNO₃ → Al(NO₃)₃ + 3 H₂O