Թեմա՝ Հայերը Երկրորդ աշխարհամարտում
Երկրորդ աշխարհամարտը մարդկության պատմության ամենախոշոր և ամենաարյունալի պատերազմն էր, որին մասնակցեցին աշխարհի տասնյակ երկրներ։
Պատերազմը տեղի է ունեցել 1939–1945 թվականներին։
Պատերազմում ձևավորվեցին երկու հիմնական դաշինքներ՝
- Դաշնակիցներ՝ Խորհրդային Միություն, Միացյալ Նահանգներ, Մեծ Բրիտանիա և այլ երկրներ։
- Առանցքի երկրներ՝ Գերմանիա, Իտալիա, Ճապոնիա։
Պատերազմի պատճառները
Պատերազմը սկսվեց Գերմանիայի տարածքային նվաճողական քաղաքականության պատճառով։
- Առաջին աշխարհամարտից հետո Գերմանիայի դժգոհությունը
- Տնտեսական ճգնաժամ
- Ֆաշիզմի տարածումը Եվրոպայում
- Տարածքների վերաբաժանման ձգտում
Պատերազմի սկիզբը
Պատերազմը սկսվեց 1939 թ. սեպտեմբերի 1-ին, երբ Գերմանիա-ն հարձակվեց Լեհաստան-ի վրա։
Ինչպե՞ս ներգրավվեց ԽՍՀՄ-ը։
1941 թ. հունիսի 22-ին Գերմանիան հարձակվեց Խորհրդային Միության վրա (Գերմանա-խորհրդային պատերազմ)։
Ո՞ր փուլում մտավ պատերազմը։
ԽՍՀՄ-ը պատերազմի մեջ մտավ 1941 թվականից և դարձավ գլխավոր ուժերից մեկը Դաշնակիցների կազմում։
Հայերի մասնակցությունը պատերազմին
- Պատերազմին մասնակցել է շուրջ 600.000 հայ։
- Ավելի քան 300.000-ը զոհվել է։
- Հայերը կռվել են հիմնականում Խորհրդային բանակի կազմում, ինչպես նաև Դաշնակից այլ երկրների զորքերում։
- 89-րդ Թամանյան հրաձգային դիվիզիա – աչքի է ընկել քաջությամբ և մասնակցել է Բեռլինի գրավմանը։
Հայ հերոսները
1. Հովհաննես Բաղրամյան
- Խորհրդային Միության մարշալ
- Մասնակցել է խոշոր ռազմական գործողությունների
- Նրա դերը կարևոր էր ռազմավարական հաղթանակների կազմակերպման գործում
2. Նելսոն Ստեփանյան
- Ռազմական օդաչու
- Խորտակել է բազմաթիվ թշնամական նավեր
- Կրկնակի հերոս
3. Հունան Ավետիսյան
- Իր կյանքը զոհաբերել է մարտում՝ փրկելով ընկերներին
Հայ ժողովրդի ներդրումը հաղթանակում
Հայ զինվորները մասնակցել են Ստալինգրադի, Կուրսկի, Բեռլինի ճակատամարտերին։
Հայաստանում գործարանները արտադրում էին զինամթերք, հագուստ, սնունդ։
Սփյուռքահայերը նյութական աջակցություն են ցուցաբերել Դաշնակիցներին։
Պատերազմի ավարտը
Պատերազմը Եվրոպայում ավարտվեց 1945 թ. մայիսի 9-ին, երբ Գերմանիան հանձնվեց։
Ճապոնիան հանձնվեց 1945 թ. սեպտեմբերի 2-ին։
Հաղթող երկրներ՝ Խորհրդային Միություն, ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա և դաշնակիցներ։
Պատերազմի հետևանքները
Աշխարհում զոհվեց շուրջ 60 միլիոն մարդ։
- Ստեղծվեց Միավորված ազգերի կազմակերպություն
- Սկսվեց Սառը պատերազմը
- Մեծ մարդկային կորուստներ
- Տնտեսական դժվարություններ
- Միաժամանակ՝ ազգային հպարտության զգացում հաղթանակի համար
Մհեր Մկրտչյան 