Posted in русский 9

Чему учит нас рассказ И.Бунина?

В рассказе Иван Бунин автор противопоставляет молодость и старость, заставляя читателя задуматься о времени, жизни и человеческой судьбе. Писатель показывает, как меняется человек с годами и как по-разному он воспринимает мир в разные периоды своей жизни.

Молодость — это пора надежд, мечтаний, силы и красоты. В юности человеку кажется, что вся жизнь впереди, что времени очень много. Он редко думает о будущем серьёзно и часто не ценит того, что имеет. Молодые люди живут чувствами, стремятся к счастью и верят в лучшее.

Старость же — это время размышлений и подведения итогов. Человек оглядывается назад, вспоминает прожитые годы, свои поступки, радости и ошибки. Вместе с мудростью приходит понимание ценности каждого мгновения. Но иногда старость сопровождается одиночеством и сожалениями о том, что что-то было упущено.

Бунин учит нас ценить каждый этап жизни. Он напоминает, что молодость нельзя тратить впустую, потому что время проходит очень быстро. Нужно уважать старость, ведь это возраст мудрости и жизненного опыта. Человек не должен ждать старости, чтобы понять, насколько дорога жизнь.

Таким образом, рассказ Бунина заставляет нас задуматься о том, как важно прожить жизнь достойно, не теряя времени и стараясь делать добро. Ведь каждый момент жизни неповторим и бесценен.

Posted in Պատմություն 9

 էսսե

Հայ ժողովրդի պատմությունը լի է հերոսական դրվագներով, որտեղ փառքով են հիշատակվում ոչ միայն տղամարդիկ, այլև կանայք։ Հայ կինը դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն օջախի պահապան, այլև հայրենիքի պաշտպան։ Այս գաղափարը գեղարվեստական ուժեղ արտահայտություն է ստացել Հովհաննես Թումանյան-ի «Թմկաբերդի առումը» պոեմում, իսկ պատմական իրականության մեջ այն մարմնավորվել է Այծեմնիկի սխրանքով՝ Անիի պաշտպանության ժամանակ։

Թումանյանի պոեմում ներկայացված է Թմկա տիրուհու ողբերգական կերպարը։ Պարսից Շահը, հիացած նրա գեղեցկությամբ, իր աշուղին ուղարկում է՝ խոստանալով անսահման գանձեր, փառք և ոսկի գահ։ Թմկա տիրուհու ներաշխարհում սկսվում է պայքար՝ մի կողմից ամոթն ու դավաճանության գիտակցումը, մյուս կողմից՝ արքայական փառքի գայթակղությունը։ Վերջապես նա դավաճանում է իր ամուսնուն՝ Թաթուլին, և բացում է բերդի դարպասները թշնամու առաջ։

Այսպիսով, պոեմում հայ կնոջ կերպարը ներկայացվում է ողբերգական հակադրությամբ․ գեղեցկությունը և թուլությունը կարող են դառնալ կործանման պատճառ։ Թումանյանը ցույց է տալիս, թե ինչ աղետալի հետևանքներ կարող է ունենալ դավաճանությունը հայրենիքի հանդեպ։

Ի տարբերություն գեղարվեստական այս կերպարի՝ պատմությունը մեզ է ներկայացնում Այծեմնիկի հերոսական օրինակը։ XII դարում, երբ սելջուկ-թուրքերը պաշարել էին Անի քաղաքը, Այծեմնիկը կանգնած էր պարիսպների վրա և քաջաբար կռվում էր թշնամու դեմ։ Ըստ Սամվել Անեցի պատմիչի՝ նա, անգամ վիրավոր լինելով, նետերը հանում էր իր մարմնից և հետ ուղարկում թշնամուն։

Այսպիսով, թե՛ գեղարվեստական, թե՛ պատմական աղբյուրները ցույց են տալիս հայ կնոջ դերի կարևորությունը մեր ժողովրդի կյանքում։ «Թմկաբերդի առումը» պոեմը զգուշացնում է դավաճանության վտանգի մասին, իսկ Այծեմնիկի պատմությունը ներշնչում է հավատ, ուժ և հայրենասիրություն։ Հայ կնոջ կերպարը կարող է լինել և՛ ողբերգական, և՛ հերոսական, բայց պատմությունը հավերժ հիշում է նրանց, ովքեր հավատարիմ են մնում իրենց հայրենիքին։

Posted in Քիմիա 9

Քիմիա ինքնաստուգում

Առօրյա կյանքում հաճախ եք լսել «թթու» բառը։ Սննդի մեջ օգտագործել եք քացախաթթուկիտրոնաթթուչհասած խնձոր ուտելիս զգացել եք խնձորաթթվի համըԻ՞նչն է ընդհանուրայդ թթուների համար

ունեն թթու համ,

  • Քիմիական բաղադրություն: Պարունակում են շարժունակ ջրածնի ատոմներ (
  • Համ: Ունեն բնորոշ «թթու» համ։
  • Դիսոցում: Ջրում լուծվելիս առաջացնում են  իոններ։
  • Հատկություն: Ունեն «ուտիչ» (կոռոզիոն) հատկություն, կարող են քայքայել որոշ նյութեր

2. Ո՞ր շարք են ներառված միայն թթվային օքսիդներ.

ш) СаO, CuO, CO

բ) CO2, Li2O, N2O3 

գ)S02, CO2, N2O

դ) Na2O, K2O, Li2O 

3. Ո՞ր թթուներն են համապատասխանում N2O3, N2O5, SO2 օքսիդներինԳրե՛ք այդ օքսիդների և ջրի միջև ընթացող ռեակցիաների հավասարումներըանվանե՛ք սկզբնանյութերն ու արգասիքները

N₂O₃ + H₂O → 2HNO₂
(ազոտային թթու)

N₂O₅ + H₂O → 2HNO₃
(ազոտական թթու)

SO₂ + H₂O → H₂SO₃
(ծծմբային թթու)

4. Ի՞նչ է թթվային մնացորդըԳրե՛ք ազոտականծծմբական և ֆոսֆորական թթուներիթթվային մնացորդների բանաձևերըորոշե՛ք վալենտականությունը:

Ազոտական թթու՝ HNO₃ → NO₃⁻ (վալենտականություն՝ I)
Ծծմբական թթու՝ H₂SO₄ → SO₄²⁻ (վալենտականություն՝ II)
Ֆոսֆորական թթու՝ H₃PO₄ → PO₄³⁻ (վալենտականություն՝ III)

5.Ո՞ր նյութն ունի ավելի մեծ Mr․
ա) N₂ թե՞ O₂
բ) CH₄ թե՞ CO₂
գ) NaCl թե՞ KCl

6.Պատրաստել ենք 100 գ 5% աղի լուծույթ։ Քանի՞ գրամ աղ կա լուծույթում։

Պատասխան՝ 5 գ աղ

7.Նշե՛ք ռեակցիայի տեսակները

ա) 2H₂ + O₂ → 2H₂O
բ) NaOH + HCl → NaCl + H₂O
գ) Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
դ) CaO + H₂O → Ca(OH)₂

ա) Միացման ռեակցիա
բ) Չեզոքացման (փոխանակման)
գ) Տեղակալման
դ) Միացման

8. Հաշվե՛ք թթվածնի զանգվածային բաժինը H3PO4 ի մոլեկուլում.

H₃PO₄ = 98 գ/մոլ
Թթվածին = 4×16 = 64

9.Գտիր տարրերի օքսիդացման աստիճանները: 

ա) NH₃ → N = -3, H = +1
բ) NO → N = +2, O = -2
գ) N₂ → 0
դ) HNO₃ → H = +1, N = +5, O = -2

10. Քանի՞ էլեկտրոնային թաղանթ ունի Al (Z = 13) ատոմը:Գրիր էլեկտրոնային բանաձևը:

ա) 2
բ) 3
գ) 4
դ) 13

11. Ո՞ր տարրի արտաքին թաղանթում կա 6 էլեկտրոն.

ա) N
բ) O
գ) F
դ) Ne

12.

1.Քանի՞ մոլ է 34 գ NH₃-ը։

2.Քանի՞ լիտր N₂ կա 0.5 մոլի դեպքում (նորմալ պայմաններում)

3.Քանի՞ գ է 0.2 մոլ H₃PO₄-ը

4.Քանի՞ գ NH₃ կստացվի 28 գ N₂-ից
Հավասարում՝
N₂ + 3H₂ → 2NH₃

5.Քանի՞ մոլ է 44.8 լ N₂ (նորմալ պայմաններում

Posted in Քիմիա 9

Կազմե՛ք ջրածնի փոխազդեցության ռեակցիաների հավասարումները հետևյալ նյութերիհետ՝ F2, Ca, Cr2O3, սնդիկի (II) օքսիդ՝ HgO, մոլիբդենի(VI) օքսիդ՝ MoO3: Անվանե՛ք ստացվածնյութերը

ա) Ֆտորի հետ
H₂ + F₂ → 2HF
Ստացվում է ջրածնի ֆտորիդ (ֆտորաջրածին)։

բ) Կալցիումի հետ
Ca + H₂ → CaH₂
Ստացվում է կալցիումի հիդրիդ։

գ) Քրոմի (III) օքսիդի հետ
Cr₂O₃ + 3H₂ → 2Cr + 3H₂O
Ստացվում են քրոմ և ջուր։
(Ջրածինը վերականգնում է մետաղի օքսիդը)։

դ) Սնդիկի (II) օքսիդի հետ
HgO + H₂ → Hg + H₂O
Ստացվում են սնդիկ և ջուր։

ե) Մոլիբդենի (VI) օքսիդի հետ
MoO₃ + 3H₂ → Mo + 3H₂O
Ստացվում են մոլիբդեն և ջուր։

2. Իրականացրե՛ք հետևյալ փոխարկումները՝ նշելով պայմանները. H2O ->H2 ->H2S 

H₂O → H₂ → H₂S

ա) Ջրի քայքայում (էլեկտրոլիզ)

2H₂O → 2H₂ + O₂
Պայման՝ էլեկտրոլիզ, էլեկտրական հոսանք։

բ) Ջրածնի փոխազդեցությունը ծծմբի հետ

H₂ + S → H₂S
Պայման՝ տաքացում։

3. Համեմատելով կալիումի և ջրածնի էլեկտրաբացասականությունները՝ որոշե՛ք ջրածինտարրի օքսիդացման աստիճանը կալիումի հիդրիդում

Կալիումը շատ փոքր էլեկտրաբացասականություն ունի, իսկ ջրածինը՝ ավելի մեծ։
Ուստի կալիումը տալիս է 1 էլեկտրոն, ջրածինը ընդունում է 1 էլեկտրոն։

KH-ում
K → +1
H → −1

Պատասխան՝ ջրածնի օքսիդացման աստիճանը −1 է։

4. Ջրածնի և թթվածնի մոլեկուլների թվերի հարաբերությունը շառաչող գազումհամապատասխանաբար հավասար է. 1) 1:1 2) 2:1 3) 1:2 4) 3:1 5. Ջրածին՝ «ջուր ծնող»: 

Շառաչող գազը ջրածնի և թթվածնի խառնուրդն է 2:1 հարաբերությամբ։

Պատասխան՝ 2) 2:1

5.Գրե՛ք այդ վերծանումը հաստատող անվանը համապատասխանող ռեակցիայիհավասարումը:

Ռեակցիայի հավասարումը՝

2H₂ + O₂ → 2H₂O