Author: mhermskh

Առաջադրանքներ․
1) Տրված է 1, 3, 9, 27, … երկրաչափական պրոգրեսիան։ Գտեք նրա հայտարարը և հինգերորդ, վեցերորդ ու յոթերորդ անդամները:
q=3/1=3
a5=1*3⁴=81
a6=1*3⁵=243
a7=1*3⁶=729

2) Հաջորդականությունն արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիա՞ է.
ա) 1, 8, 15, 21, 26, …; — ոչ
բ) 4, 2, 1, 0,5, 0,25, …; — այո
գ) -2, 2, -2, 2, -2, …; — այո
դ) 0, 4, 16, 64, 256, …: — ոչ

3) Գտեք a_n երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները, եթե a₁ = 2, q = 0,25 :
a1=2
a2=2*0.25^2-1=0.5
a3=2*0.25^3-1=0.125
a4=2*2^4-1=0.03125

4) Տրված է a_n երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվեք.
ա) a₃ — ը, եթե a₁= 0,5, q = — 2;
a3=0.5*-2²=2
բ) a₄ — ը, եթե a₁ = -2, q = 3;
a4=-2*3^4-1=-54
գ) a₃ — ը և q — ն, եթե a₁ = 3, a₂ = 4;
q=4/3=1.333
a3=3*(4/3)²=16/3
դ) a₃ — ը և q — ն, եթե a₁ = — 4, a₂ = 6
q=6/-4=-1.5
a3=-4*-1.5²=-9

5) Տրված են երկրաչափական պրոգրեսիայի երեք իրար հաջորդող անդամներ.
ա) 7, x, 63։ Գտեք x — ը, եթե x > 0 :
a2=√7*63=21
բ) 2, x, 18։ Գտեք x — ը, եթե x < 0 :
a2=√2*18=-6;6
գ) 3,2; x; 0,2։ Գտեք x — ը ։
a2=√3.2*0.2=0.8

1) Արտահայտությունն արտահայտե´ք a₁-ով ու d-ով.
ա) a₅ + a₁₀
(a1+4d)+(a1+9d)=2a1+13d
բ) a₃ + 2a₇
(a1+2d)+(2a1+12d)=3a1+14d
գ) a₇ + a₈ — 2a₆
(a1+6d)+(a1+7d)-2(a1+5d)=2a1+13d-2a1+10d=3d
դ) a₁₅ + a₁₇ — 2a₁₆
(a1+14d)+(a1+16d)-2(a1+15d)=2a1+30d-2a1+30d=0

2) {a_n} թվաբանական պրոգրեսիայում գտեք
ա) a₂ և d-ն, եթե a₁ = 5, a₃ = 13 ;
a3=a1+2d
13=5+8
2d=8, d=4
a2=a1+d=5+4=9
բ) a₁ և d-ն, եթե a₂ = 3 , a₁₀ = 19 ;
a10=a1+9d
a10-a2=19-3=16
8d=16, d=2
a1=3-2=1
գ) a₂ և d-ն, եթե a₁₂ = — 2 , a₃ = 7 ;
a12=a3+9d
-2=7-9
9d=-9, d=-1
a1=9, a2=9-1=8
դ) a₁₀₁ և d-ն, եթե a₁₂ = 20,5 ; a₇ = 10, 5 :

3) Տրված է {a_n} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվեք․
ա) S₂₀ — ը, եթե a₁ = 1 , a₂₀ = 20 ;
S20=20*(1+20)/2=210
բ) S₁₃, եթե a₁ = 17, a₁₃ = 13 ;
S13=13*(17+13)/2=195
գ) S₃₀, եթե a₁ = — 10 a₃₀ = 20 ;
S30=20*(-10+20)/2=100
դ) S₁₇, եթե a₁ = 11, a₁₇ = 19 :
S17=19*(11+19)/2=285

1. Գենետիկան ուսումնասիրում է
   ա. կենդանիների վարքը
   բ. ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
   գ. բույսերի կառուցվածքը
   դ. Երկրի կառուցվածքը
2. Ժառանգականությունը նշանակում է
   ա. օրգանիզմի շարժվելու ունակություն
   բ. ծնողներից սերունդներին հատկանիշների փոխանցում
   գ. սննդի մարսում
   դ. շնչառություն
3. Փոփոխականությունը նշանակում է
   ա. օրգանիզմների նմանությունը
   բ. օրգանիզմների տարբերությունները
   գ. միայն աճը
   դ. միայն բազմացումը
4. Ժառանգական տեղեկատվության հիմնական միավորը կոչվում է
   ա. հյուսվածք
   բ. գեն
   գ. օրգան
   դ. բջիջ
5. Գեները գտնվում են
   ա. ցիտոպլազմայում
   բ. կորիզում
   գ. թաղանթում
   դ. վակուոլում
6. Քրոմոսոմները գտնվում են
   ա. բջջաթաղանթում
   բ. կորիզում
   գ. ցիտոպլազմայում
   դ. ռիբոսոմներում
7. Մարդու մարմնի բջիջներում քրոմոսոմների թիվը
   ա. 23 է
   բ. 46 է
   գ. 44 է
   դ. 48 է
8. Օրգանիզմների տարբերությունները կարող են առաջանալ
   ա. միայն ժառանգականության պատճառով
   բ. միայն միջավայրի ազդեցությամբ
   գ. ժառանգականության և միջավայրի ազդեցությամբ
   դ. միայն սննդի պատճառով
9. Ժառանգական փոփոխականության օրինակ է
   ա. մաշկի արևայրուքը
   բ. աչքերի գույնը
   գ. մկանների զարգացումը մարզումից
   դ. վերքի լավացումը
10. Գենետիկական հատկանիշները փոխանցվում են
    ա. շնչառության միջոցով
    բ. արյան միջոցով
    գ. ծնողներից սերունդներից
    դ. սննդի միջոցով

Առաջադրանքներ․
1) Զուգահեռագծի կից կողմերը 10 սմ և 14 սմ են, անկյուններից մեկը` 60°։ Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:
S=10*14*√3/2=121.24
2) Զուգահեռագծի կից կողմերը 6 սմ և 12 սմ են, անկյուններից մեկը՝ 150°։ Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:
S=6*12*0.5=36
3) 135√2 դմ<sup>2</sup> մակերեսով զուգահեռագծի կից կողմերը 15 դմ և 18 դմ են: Գտե՛ք զուգահեռագծի անկյունները:
α=135√2/(15*18)=√2/2=sin45
4) Զուգահեռագծի կողմերից մեկը 2 սմ-ով մեծ է մյուսից, իսկ դրանց կազմած անկյունը 60° է: Գտե՛ք զուգահեռագծի կողմերը, եթե դրա մակերեսը 24√3 սմ<sup>2</sup> է:
x(x+2)*√3/2=24√3=x<sup>2</sup>*2x-48=0
D=4-1*4*(-48)=196
x1=-2+14/2=6
x2=-2-14/2=-8
5) Գտեք շեղանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմը հավասար է 12 սմ, իսկ անկյունը`60^o:
S=12*12*√3/2=124.7
6) Գտեք շեղանկյան կողմը, եթե նրա մակերեսը հավասար է 8√2 սմ², իսկ անկյունը` 45^o։
x*√2/2=8√2
x=8√2 : √2/2=16.15
7) 322√2 սմ² մակերեսով շեղանկյան անկյուններից մեկը 45° է: Գտե՛ք շեղանկյան կողմը:
x*√2/2=322√2
x=322√2 : √2/2=650.52

1)Տրված է 1, 3, 9, 27, … երկրաչափական պրոգրեսիան։ Գտեք նրա հայտարարը և հինգերորդ, վեցերորդ ու յոթերորդ անդամները:\

27*3=81

81*3=243

243*3=729

2)Հաջորդականությունն արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիա՞ է.
ա) 1, 8, 15, 21, 26, …; ոչ
բ) 4, 2, 1, 0,5, 0,25, …; այո
գ) -2, 2, -2, 2, -2, …;այո
դ) 0, 4, 16, 64, 256, …:ոչ

3)Գտեք a_n երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները, եթե a₁ = 2, q = 0,25 :

4)Տրված է a_n երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվեք.
ա)a₃ — ը, եթե a₁= 0,5, q = — 2;
բ)a₄ — ը, եթե a₁ = -2, q = 3;
գ) a₃ — ը և q — ն, եթե a₁ = 3, a₂ = 4;
դ) a₃ — ը և q — ն, եթե a₁ = — 4, a₂ = 6

5)Տրված են երկրաչափական պրոգրեսիայի երեք իրար հաջորդող անդամներ.
ա) 7, x, 63։ Գտեք x — ը, եթե x > 0 :
բ) 2, x, 18։ Գտեք x — ը, եթե x < 0 :
գ) 3,2; x; 0,2։ Գտեք x — ը ։

Բլոգում պատասխանել հարցերին․
1. Բնութագրե՛ք Արագածոտնի բնակչությունն ու բնակավայրերը։
Արագածոտնը Հայաստան աշխարհի առավել վաղ բնակեցված շրջաններց է: Այստեղ 1831 թ–ին կար 88 գյուղ՝ ավելի քան 16.5 հազ. հայ բնակչով: Մարզի բնակչությունն ավելի արագ է աճել 1970–1999 թթ.։ Արագածոտնը ՀՀ թույլ քաղաքայնացված մարզերից է: Քաղաքներում է ապրում մարզի բնակչության ընդամենը 22%–ը: Մարզի տարբեր հատվածներում բնակչության խտության ցուցանիշերը նկատելիորեն տարբեր են:
2. Որո՞նք են Արագածոտնի մարզի բնակչության խտության տարբերությունների պատճառները:
3. Ի՞նչ ռեսուրսներով է հարուստ մարզը։
Արագածոտնում կան բազմագույն տուֆեր, բազալտի, պեռլիտի և հրաբխային խարամի պաշարներ: Շատ են նաև սառնորակ աղբյուրները։ Մարզի տարածքի մեծ մասում լեռնային սևահողեր են, բարձրլեռնային մասերում՝ մերձալպյան ու ալպյան մարգագետիններ:
4. Նշե՛ք Արագածոտնի մարզի ազգային փոքրամասնություններով բնակեցված գյուղերը։
Արագածոտնի մարզի փոքրամասնություններով՝ եզդիներով, բնակեցված գյուղերից են Ալագյազը, Օթևանը, Ակնալիճը։
5. Ի՞նչ նախադրյալներ կան Արագածոտնի մարզում բնակչության հանգստի կազմակերպման համար։
Արագածոտնի մարզում բնակչության հանգստի կազմակերպման հիմնական նախադրյալներն են բարենպաստ լեռնային բնությունը, մաքուր օդը, պատմամշակութային հարուստ ժառանգությունը, գիտական կենտրոնները և ակտիվ սպորտային ու ժամանցային հնարավորությունները։
6. Թվարկի՛ր մարզի քաղաքները։
Արագածոտնի մարզի քաղաքներն են Ծաղկահովիտը, Ապարանը, Աշտարակը և Թալինը։
7. Թվարկի՛ր մարզի տարաքում գտնվող ջրային օբյեկտները։
Գետեր — Քասաղ, Գեղարոտ, Ամբերդ
Լճեր և ջրամբարներ —Քարի լիճ, Ապարանի ջրամբար
8. Համառոտ նկարագրի՛ր տնտեսությունը։
Արագածոտնի մարզի տնտեսությունը հիմնականում գյուղատնտեսական է։ Բնակչության մեծ մասը զբաղվում է հողագործությամբ և անասնապահությամբ, զարգացած է նաև մեղվաբուծությունը։ Արդյունաբերությունը թույլ է զարգացած և հիմնականում ներկայացված է սննդարդյունաբերությամբ ու շինանյութերի արտադրությամբ։ Մարզում կարևոր դեր է ստանում նաև զբոսաշրջությունը՝ պայմանավորված Արագած լեռով, պատմամշակութային հուշարձաններով և Բյուրականի աստղադիտարանով։

Հայ ժողովրդի պատմության մեջ կարևոր տեղ ունի Երվանդական ժամանակաշրջանը, երբ ձևավորվում էր հայկական պետականությունը և ամրապնդվում ազգային ինքնագիտակցությունը։ Այդ շրջանի հետ է կապված Տիգրանի և Աժդահակի մասին ավանդազրույցը, որը մեզ է հասել հայ պատմիչների միջոցով։ Այս պատմությունը ոչ միայն պատմական նշանակություն ունի, այլև գրական արժեք է ներկայացնում, քանի որ արտացոլում է ժողովրդի ազատասիրական ոգին։

Տիգրան Երվանդյան-ը Երվանդական Հայաստանի հզոր արքաներից էր։ Նա խելացի, քաջ և հեռատես կառավարիչ էր, որի իշխանության ժամանակ Հայաստանը զորացավ և դարձավ ազդեցիկ պետություն։ Մյուս կողմից՝ Աժդահակ-ը Մարաստանի թագավորն էր։ Ավանդության համաձայն՝ Աժդահակը երազ է տեսնում, որ Տիգրանը սպառնում է իր իշխանությանը, և այդ վախից որոշում է պատերազմել նրա դեմ։

Այս պատմության մեջ ակնհայտ է բարու և չարի պայքարը։ Տիգրանը ներկայացնում է արդարությունը, հայրենիքի պաշտպանությունը և ազգային արժանապատվությունը, իսկ Աժդահակը՝ նախանձը, վախը և իշխանության կորստի ահը։ Երբ պատերազմը սկսվում է, Տիգրանը հաղթում է Աժդահակին և ազատագրում իր երկիրը վտանգից։ Այս հաղթանակը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ազատատենչ ոգին և հավատը սեփական ուժերի նկատմամբ։

Գրական տեսանկյունից այս ավանդազրույցը հերոսապատումի օրինակ է։ Այն ընդգծում է հերոսի քաջությունը, վճռականությունը և հայրենասիրությունը։ Պատմական տեսանկյունից այն ցույց է տալիս, որ դեռ հին ժամանակներից Հայաստանը պայքարել է իր անկախության և անվտանգության համար։

Այսպիսով, Տիգրանի և Աժդահակի պատմությունը կարևոր դեր ունի թե՛ գրականության, թե՛ Հայաստանի պատմության մեջ։ Այն մեզ սովորեցնում է լինել համարձակ, պաշտպանել մեր հայրենիքը և երբեք չվախենալ դժվարություններից։ Երվանդական Հայաստանի այս դրվագը մնացել է որպես ազգային հպարտության և ուժի խորհրդանիշ։