3) Թեյամանի և երեք բաժակների տարողությունը 1300 գ է։ Թեյամանի տարողությունը 500 գ-ով ավելի է, քան բաժակինը։ Ինչքա՞ն են թեյամանի և բաժակի տարողությունները։
3x+500+x=1300
4) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը մեծացրե՛ք 10 անգամ.
ա) 7,02, բ) 83,204, գ) 20, դ) 0,008։
70.2
832.04
200
00,08
Լրացուցիչ(տանը)
5) ABC եռանկյան AB կողմը BC կողմից մեծ է 15 սմ-ով, իսկ AC կողմը AB կողմից փոքր է 5 սմ-ով։ Գտե՛ք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե |AB|=40 սմ։
BC=25 սմ
AC=35
AB=40
P = AB+AC+BC= 25+35+40=100
6) Կոորդինատային հարթության վրա գծե՛ք ABCD քառանկյուն՝
A (–2, +1), B (0,+3), C (+3, 0), D (+1,–2) գագաթներով։
7) Երկուլիտրանոց և երեքլիտրանոց անոթներով տեղափոխում են 80 լ արևածաղկի ձեթ։ Երկուլիտրանոց անոթների քանակը
նույնն է, ինչ որ երեք լիտրանոցներինը։ Ընդամենը քանի՞ անոթ է օգտագործված։
8) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը փոքրացրե՛ք 100 անգամ.
Ամստերդամն աշխարհի միակ քաղաքն է երևի, որտեղ մանկական ռեստորան կա: Ռեստորանում միայն երեխաներն են աշխատում, և հաճախորդներն էլ միայն երեխաներ են. ո՛չ մի մեծահասակ: Այդ ռեստորանն աշխատում է միայն շաբաթ և կիրակի օրերին, որովհետև այնտեղ աշխատող երեխաները մյուս օրերին դպրոց են գնում:
2. Տեքստը կարդա´ և փոխադրի´ր նկարագրված բույսի մոտ պատահաբար հայտնված մի թռչնակի անունից: Տեքստը փոքրիկ պատմվածքի վերածիր՝ նկարագրելով թռչնակին, նրա խոհերը, անհանգստությունները, զարմանքը, երկխոսությունները ծաղկի հետ և այլն:
Պարագվայում մի բույս կա, որր կարող է հազալ ու փռշտալ: Բավական է, որ բույսի տերևներին մի քիչ փոշի նստի, և տերևը նախ գունաթափվում է, ապա՝ կարմրում, հետո սկսում է ցնցվել և փռշտոց հիշեցնող ձայներ հանել: Եթե փոշին շատ է լինում, բույսը հազից ասես խեղդվում է, և ձայնը մի քանի քայլ հեռվում հազիվ է լսվում: Ի վերջո, նրա բոլոր ծակոտիներից մանր շիթերով ջուր է դուրս ցայտում, որն այնքան է թրջում տերևները, մինչև որ փոշուց մաքրվում են:
I love celebrating Easter, because I get to spend time with my family and also stay at home and get some rest. Besides all that we make traditional Easter food and also we play games with colored eggs.
2) Մարդու քայլի երկարությունը 3/4մ է։ Որքա՞ն է այն ճանաարհիերկարությունը, որն անցնելու համար նա պիտի անի միլիոն քայլ։
34×1000000 Պատ․՝ 34000000
3) Ուղղանկյունանիստի կողերի երկարություններն են՝ 2 սմ, 13սմ և 6 սմ։ Գտե՛ք նրա ծավալը։
4) Գծագրում, որի մասշտաբը 3 ։ 5 է, հատվածի երկարությունը 6 սմ է։ Ի՞նչ երկարություն կունենա այդ հատվածը այն գծագրում, որի մասշտաբը 7 ։ 2 է։
6×5/3=10սմ 10×7/2=35սմ
Լրացուցիչ(տանը)
5) Լուծե՛ք հավասարումը.
6) Ինքնաթիռը երկու քաղաքների միջև եղած հեռավորությունն
անցել է 3 ժ 20 ր‐ում։ Եթե ինքնաթիռի արագությունը 200 կմ/ժ‐ով ավելին լիներ, ապա նույն հեռավորությունը այն կանցներ2 ժ 30 ր‐ում։ Որքա՞ն էին ինքնաթիռի արագությունը և քաղաքների հեռավորությունը։
3 ժ 20 ր — 2 ժ 30 ր = 50ր = 50/60 = 5/6
⅚ — 200
1 — X
X = 200:⅚ = 200×6/5 = 240կմ/ժ
240* 3 ⅓ = 800կմ
7) Մի թիվը մյուսից մեծ է 6 անգամ։ Եթե այդ թվից հանենք 534, իսկ մյուսին գումարենք 1914, ապա կստանանք հավասար թվեր։ Որո՞նք են տրված թվերը։
X+19 1/14 6xX-5 3/4 X+19 1/4=6 x 5 3/4
8) Մի բանվորը, աշխատելով մենակ, կարող է ավարտել տրված աշխատանքը 9 օրում, իսկ մյուսը՝ 12 օրում։ Միասին աշխատելով՝աշխատանքի ո՞ր մասը կկատարեն բանվորները 1 օրում։
Դաս 3.
Կրկնենք անցածը
///Առաջադրանքներ(դասարանում)
1) Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) 2x = 1,
2×0.5=1 Պատ 0․5
բ) 3x = 4,
4:3=4/3 Պատ 3/4
գ) 4x = 20,
ՊԱՏ 5
դ) 8x = 7։
Պատ 0․5
2) Մարդու քայլի երկարությունը 3/4մ է։ Որքա՞ն է այն ճանաարհիերկարությունը, որն անցնելու համար նա պիտի անի միլիոն քայլ։
34×1000000 Պատ․՝ 34000000
3) Ուղղանկյունանիստի կողերի երկարություններն են՝ 2 սմ, 13սմ և 6 սմ։ Գտե՛ք նրա ծավալը։
4) Գծագրում, որի մասշտաբը 3 ։ 5 է, հատվածի երկարությունը 6 սմ է։ Ի՞նչ երկարություն կունենա այդ հատվածը այն գծագրում, որի մասշտաբը 7 ։ 2 է։
6×5/3=10սմ 10×7/2=35սմ
Լրացուցիչ(տանը)
5) Լուծե՛ք հավասարումը.
6) Ինքնաթիռը երկու քաղաքների միջև եղած հեռավորությունն
անցել է 3 ժ 20 ր‐ում։ Եթե ինքնաթիռի արագությունը 200 կմ/ժ‐ով ավելին լիներ, ապա նույն հեռավորությունը այն կանցներ2 ժ 30 ր‐ում։ Որքա՞ն էին ինքնաթիռի արագությունը և քաղաքների հեռավորությունը։
3 ժ 20 ր — 2 ժ 30 ր = 50ր = 50/60 = 5/6
⅚ — 200
1 — X
X = 200:⅚ = 200×6/5 = 240կմ/ժ
240* 3 ⅓ = 800կմ
7) Մի թիվը մյուսից մեծ է 6 անգամ։ Եթե այդ թվից հանենք 534, իսկ մյուսին գումարենք 1914, ապա կստանանք հավասար թվեր։ Որո՞նք են տրված թվերը։
X+19 1/14 6xX-5 3/4 X+19 1/4=6 x 5 3/4
8) Մի բանվորը, աշխատելով մենակ, կարող է ավարտել տրված աշխատանքը 9 օրում, իսկ մյուսը՝ 12 օրում։ Միասին աշխատելով՝աշխատանքի ո՞ր մասը կկատարեն բանվորները 1 օրում։
Դաս 3.
Կրկնենք անցածը
///Առաջադրանքներ(դասարանում)
1) Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) 2x = 1,
2×0.5=1 Պատ 0․5
բ) 3x = 4,
4:3=4/3 Պատ 3/4
գ) 4x = 20,
ՊԱՏ 5
դ) 8x = 7։
Պատ 0․5
2) Մարդու քայլի երկարությունը 3/4մ է։ Որքա՞ն է այն ճանաարհիերկարությունը, որն անցնելու համար նա պիտի անի միլիոն քայլ։
34×1000000 Պատ․՝ 34000000
3) Ուղղանկյունանիստի կողերի երկարություններն են՝ 2 սմ, 13սմ և 6 սմ։ Գտե՛ք նրա ծավալը։
4) Գծագրում, որի մասշտաբը 3 ։ 5 է, հատվածի երկարությունը 6 սմ է։ Ի՞նչ երկարություն կունենա այդ հատվածը այն գծագրում, որի մասշտաբը 7 ։ 2 է։
6×5/3=10սմ 10×7/2=35սմ
Լրացուցիչ(տանը)
5) Լուծե՛ք հավասարումը.
6) Ինքնաթիռը երկու քաղաքների միջև եղած հեռավորությունն
անցել է 3 ժ 20 ր‐ում։ Եթե ինքնաթիռի արագությունը 200 կմ/ժ‐ով ավելին լիներ, ապա նույն հեռավորությունը այն կանցներ2 ժ 30 ր‐ում։ Որքա՞ն էին ինքնաթիռի արագությունը և քաղաքների հեռավորությունը։
3 ժ 20 ր — 2 ժ 30 ր = 50ր = 50/60 = 5/6
⅚ — 200
1 — X
X = 200:⅚ = 200×6/5 = 240կմ/ժ
240* 3 ⅓ = 800կմ
7) Մի թիվը մյուսից մեծ է 6 անգամ։ Եթե այդ թվից հանենք 534, իսկ մյուսին գումարենք 1914, ապա կստանանք հավասար թվեր։ Որո՞նք են տրված թվերը։
X+19 1/14 6xX-5 3/4 X+19 1/4=6 x 5 3/4
8) Մի բանվորը, աշխատելով մենակ, կարող է ավարտել տրված աշխատանքը 9 օրում, իսկ մյուսը՝ 12 օրում։ Միասին աշխատելով՝աշխատանքի ո՞ր մասը կկատարեն բանվորները 1 օրում։
Լույսի աղբյուրները տեսանելի են նրանց արձակած լույսի շնորհիվ։
Այն մարմինները, որոնք լույս չեն արձակում, սակայն տեսանելի են, քանի որ անդրադարձնում են լույսի աղբյուրներից իրենց վրա ընկած լույսը՝ հանդիսանում են լույսի երկրորդային աղբյուրներ։
Լույսը լավ են անդրադարձնում հայելային, ողորկ մակերևույթները։Փորձը հաստատում է, որ հայելիները լույսն անդրադարձնում են որոշակի օրենքով, որը կոչվում է անդրադարձման օրենք։Ընկնող ճառագայթը և անդրադարձած ճառագայթը հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի հետ կազմում են հավասար անկյուններ։Ընկնող ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անկման անկյուն:Անդրադարձած ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անդրադարձման անկյուն:Լույսի անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը:
Հայելիները լինում են հարթ, ուռուցիկ և գոգավոր:
Անդրադարձման երևույթի վրա է հիմնված հարթ հայելում առարկայի պատկերի ստացումը: Երբ առարկան տեղադրում ենք հայելու առջև, մեզ թվում է, որ ճիշտ իր նման մեկ այլ առարկա գտնվում է հայելու հետևում: Դա առարկայի պատկերն է:
Առարկայի պատկերը հայելում կեղծ է:
Առարկայի պատկերը հայելում միշտ ուղիղ է, այսինքն՝ շրջված չէ:
Առարկայի պատկերը հայելուց ունի նույն հեռավորությունը, ինչ առարկան:
Առարկայի պատկերի չափերը հավասար են առարկայի չափերին:Ի տարբերություն այլ մակերևույթների՝ հայելին գրեթե ամբողջովին անդրադարձնում է իր վրա ընկնող լույսը:Հայելային որոշ հատկություններ ունի ջրի անշարժ մակերևույթը, որում նույնպես կարելի է տեսնել շրջապատի մարմինների ոչ շատ հստակ պատկերը:
Անդրադարձումը լինում է հայելային և ցրիվ:
Հայելային մակերևույթներից լույսն անդրադառնում է զուգահեռ փնջերով՝ հայելային:
Խորդուբորդ մակերևույթներից լույսն անդրադառնում է տարբեր ուղղություններով՝ ցրիվ։
Կինոթատրոններում լույսի ցրիվ անդրադարձում առաջացնելու համար օգտվում են խորդուբորդ մակերևույթով էկրաններից, որպեսզի այն տեսանելի լինի դահլիճի բոլոր մասերից և չփայլի ինչպես ձեր գրատախտակը:
Լույսի ցրիվ անդրադարձման շնորհիվ են ծառերը, շենքերը և այլ առարկաներ երևում բոլոր կողմերից:
Լույսի բեկումը,ոսպնյակներ
Լույսի ճառագայթի ուղղության փոփոխությունը մի միջավայրից մյուսին անցնելիս, կոչվում է լույսի բեկում:
Լույսի բեկմամբ են բացատրվում բազմաթիվ օպտիկական երևույթներ. բերենք դրանցից մի քանիսը՝
1. ջրամբարի խորությունը մեզ թվում է ավելի փոքր քան իրականում է,
2. ջրով լի բաժակի մեջ մտցված ձողիկը թվում է կոտրված,
3. հորիզոնի նկատմամբ Արեգակի և աստղերի դիրքը թվում է իրականից ավելի բարձր, իսկ Արեգակի չափերն ավելի մեծ, երբ այն հորիզոնին մոտ է:
4.մթնոլորտի անհամասեռությամբ և նրանում լույսի բեկմամբ է պայմանավորված աստղերի առկայծումը և օդատեսիլի (միրաժ) առաջացումը:
Ոսպնյակներ
Գործնական մեծ նշանակություն ունի լույսի բեկման երևույթը ոսպնյակներում:
Գնդային մակերևույթներով սահմանափակված ապակենման մարմինները կոչվում են ոսպնյակներ:
Գնդային մակերևույթներով սահմանափակված ապակենման մարմինները կոչվում են ոսպնյակներ:
Օրինակ
Ոսպնյակներ են ակնոցի, խոշորացույցների ապակիները:
Ոսպնյակները լինում են հավաքող և ցրող:
Օրինակ Ոսպնյակներ են ակնոցի, խոշորացույցների ապակիները:Ոսպնյակները լինում են հավաքող և ցրող: Հավաքող (ուռուցիկ) ոսպնյակների միջին մասը ավելի հաստ է, քան եզրային մասերը։
Երբ լույսի զուգահեռ ճառագայթներն ընկնում են հավաքող ոսպնյակի վրա, դրանից անցնելուց հետո հավաքվում են մի կետում: Այդ կետը կոչվում է ոսպնյակի կիզակետ: Հավաքող ոսպնյակը ունի երկու իրական կիզակետ: Հավաքող ոսպնյակի օգնությամբ կարելի է Արեգակից եկող լուսային էներգիան հավաքել մի կետում և այրել թուղթը:Ցրող (գոգավոր) ոսպնյակների եզրերը հաստ են, իսկ միջին մասը՝ բարակ։Ցրող ոսպնյակի վրա ընկնող զուգահեռ ճառագայթները դրանից դուրս են գալիս ցրված: Մի կետում հավաքվում են նրանց շարունակությունները: Այդ կետը կոչվում է ոսպնյակի կեղծ կիզակետ: Ցրող ոսպնյակը ունի երկուկեղծ կիզակետ:
Հավաքող և ցրող ոսպնյակները օգտագործվում են բազմազան օպտիկական սարքերում՝ ճառագայթների ընթացքը պահանջվող ձևով փոփոխելու համար:
Դրանք օգտագործվում են մանրադիտակներում, աստղադիտակներում, լուսանկարչական ապարատում, հեռադիտակներում, խոշորացույցներում և այլն:
Պատասխանել հարցերին
1. Ե՞րբ է լույսը բեկվում: Ինչո՞վ է լույսի բեկումը տարբերվում անդրադարձումից:
անդրադարձումից։ Մի թափանցիկ միջավայրից մյուսի մեջ անցնելու ժամանակ լույսը բեկվում է և անկման կետում լույսի ճառագայթը փոխում է իր ուղղությունը ։ Իսկ անդրադարձման ժամանակ մարմինները լույսի աղբյուրներից իրենց վրա ընկած լույսն անդրադարձնում են:
2. Ի՞նչ է ոսպնյակը:
Ոսպնյակ է կոչվում երկու կողմից գնդային մակերևույթներով սահմանափակված թափանցիկ մարմինը։
3. Ո՞ր կետն է կոչվում ոսպնյակի կիզակետ:
ցրող
իրական
կեղծ
հավաքող
4.Ի՞նչ օրենքով է կատարվում լույսի անդրադարձումը։
ույսի ճառագայթը ուղղագիծ է տարածվում միայն համասեռ միջավայրում։ Այն, հասնելով երկու տարբեր միջավայրերի բաժանման սահմանին, փոխում է իր տարածման ուղղությունը՝ ամբողջությամբ կամ մասամբ մնալով նույն միջավայրում։