Day: November 11, 2025

1. Приём «говорящие имена и фамилии». Как живётся герою с таким именем?
Родился Акакий Акакиевич против ночи, если только не изменяет память, на 23 марта. Родильнице предоставили на выбор любое из трех, какое она хочет выбрать: Моккия, Соссия, или назвать ребенка во имя мученика Хоздазата. «Нет, — подумала покойница, — имена-то все такие». Чтобы угодить ей, развернули календарь в другом месте; вышли опять три имени: Трифилий, Дула и Варахасий. «Вот это наказание, — проговорила старуха, — какие всё имена; я, право, никогда и не слыхивала таких. Пусть бы еще Варадат или Варух, а то Трифилий и Варахасий». Еще переворотили страницу — вышли: Павсикахий и Вахтисий. «Ну, уж я вижу, — сказала старуха, — что, видно, его такая судьба. Уже если так, пусть лучше будет он называться, как и отец его. Отец был Акакий, так пусть и сын будет Акакий». Таким образом и произошел Акакий Акакиевич.
2. Как к Акакию Акакиевичу Башмачкину относятся сослуживцы?
Молодые чиновники подсмеивались и острились над ним, во сколько хватало канцелярского остроумия, рассказывали тут же пред ним разные составленные про него истории; про его хозяйку, семидесятилетнюю старуху, говорили, что она бьет его, спрашивали, когда будет их свадьба, сыпали на голову ему бумажки, называя это снегом. Но ни одного слова не отвечал на это Акакий Акакиевич, как будто бы никого и не было перед ним; это не имело даже влияния на занятия его: среди всех этих докук он не делал ни одной ошибки в письме. Только если уж слишком была невыносима шутка, когда толкали его под руку, мешая заниматься своим делом, он произносил: «Оставьте меня, зачем вы меня обижаете?»
3. Каково авторское отношение к герою?
Автор относится к Акакию Акакиевичу с глубоким сочувствием и жалостью. Гоголь высмеивает окружающий мир, но не смеётся над героем, а оплакивает его судьбу: «Оставьте же его, зачем вы оскорбляете его? Ведь он и так уже лишён удовольствий…»
Эта фраза показывает сострадание автора к маленькому, беззащитному человеку, живущему в мире без тепла и участия.
4. На какие жертвы идёт герой ради приобретения новой шинели?
«Он решился ограничить себя в употреблении чаю по вечерам, и писать без свечи… Он перестал ходить к трактиру, где ему давали ужин за восемь копеек…» Акакий Акакиевич отказывает себе во всём, чтобы накопить деньги на новую шинель
5. Какие перемены в жизнь героя вносит новая шинель?
Шинель приносит Акакию Акакиевичу ощущение счастья, уважения и обновления.
«Он почувствовал, что его жизнь как бы переменилась. Он сделался как-то веселее, словно женился…» Коллеги впервые обращают на него внимание, зовут на праздник.
6. Опишите петербургскую площадь, на которой ограбили Акакия Акакиевича. В чем заключается особый драматизм этой ситуации?
Площадь изображена как тёмное, пустынное и холодное место, будто сама среда участвует в трагедии. «Площадь была пуста. Не видно было ни души. Ветер свистел в переулках…». Драматизм заключается в том, что герой, едва успевший ощутить радость жизни, лишается всего.
7. Как в повести нарисован групповой портрет петербургского чиновничества?
Гоголь рисует чиновников как равнодушных, чванливых и бесчеловечных людей, не замечающих «маленького человека». «Никто не щадил его, все издевались и смеялись над ним…». Они живут по принципу чинопочитания, где величина чина определяет “величину” человека.
8. К кому обращается Акакий Акакиевич за  помощью? Почему  чиновники не  спешат  помочь Башмачкину?
Он обращается к значительному лицу, надеясь на справедливость. Но тот принимает его с холодной надменностью, потому что занят сохранением собственного авторитета. «Он привык, чтобы простые смертные поражались, когда входили к нему…». Чиновники не помогают, так как для них судьба маленького человека ничего не значит.
9. Каким же вы увидели «значительное  лицо»?
«Значительное лицо недавно сделалось значительным лицом и потому старалось поддерживать своё достоинство разнообразными средствами…». Он символизирует систему, подавляющую человека.
10. Финал повести. Кого «наказывает»  призрак Башмачкина? Почему?
Призрак Акакия Акакиевича мстит “значительному лицу”, отнимая у него шинель. «С него сняли шинель, и при этом голос сказал страшно: “А вот теперь-то я тебя поймал! Твоя-то шинель мне и нужна!”».
11. Зачем автор в реалистическом произведении использует элементы фантастики?
Фантастика у Гоголя подчёркивает нравственный смысл происходящего: в реальности герой бессилен, а в мире фантазии восстанавливается справедливость. Призрак Башмачкина становится образом возмездия угнетённого человека, чья душа не смирилась.
12. Какие чувства у читателя вызывает герой? Когда вы смеялись, а когда сочувствовали ему?
Сначала Акакий Акакиевич вызывает улыбку своей наивностью и простотой, но затем читатель глубоко сочувствует его судьбе. «Он умер, и Петербург остался без Акакия Акакиевича, как будто бы в нём и не было человека…».

Դասը ամփոփել հետևյալ հարցերի միջոցով՝
1. Ի՞նչ նշանավոր լեռներ կան հրաբխային լեռնավահանների մարզում։
Հրաբխային լեռնավահանների մարզում նշանավոր են Ջավախքի, Արագածի, Գեղամա, Վարդենիսի հրաբխային լեռները։
2. Ի՞նչ է սարահարթը։
Սարահարթը բարձրադիր հարթ տարածք է, որը կազմված է հին հրաբխային և լեռնային շերտերից։
3. Թվարկե՛ք ՀՀ-ում մի քանի սարահարթեր։
ՀՀ-ում կան Լոռվա, Շիրակի, Սանահինի, Գեղամա, Աշոցքի և Բաշկիչեթի սարահարթերը։
4. Ի՞նչ գոգոավորությունների է բաժանվում Միջնարաքսյան գոգավորության մարզը։
Միջնարաքսյան գոգավորության մարզը բաժանվում է Արարատյան, Վայոց Ձորի և Սևանի գոգավորությունների։
5. Լեռնավահանների հարևանությամբ գոյացել են առանձին հրաբխային լեռնազանգվածներ, թվարկե՛ք դրանցից երեքը։
Այդպիսի լեռնազանգվածներ են Արագածը, Գութանասարը և Փամբակ

Առաջադրանք 1
> Դասը սովորել պատմել – Հայաստանը 1917 թ. արմատական փոփոխությունների փուլում /էջ 39-43,գրավոր պատասխանել հարցերին էջ 43/ դասագիրք

ՀԻՄՆ ՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ: Նկարագրի՛ր Փետրվարյան հեղափոխությունը և Հոկտեմբերյան հեղաշրջումը: Ներկայացրու Արևմտահայ և Արևելահայ ազգային խորհուրդների և ազգային զորամասերի ստեղծման գործընթացները:
1917 թ. փետրվարի վերջին Պետրոգրադում տեղի ունեցավ հեղափոխություն, որի պատճառը դարձան պատերազմից եկավ բազմաթիվ դժվարությունները։ Ռոմանովների տոհմը տապալվեց և իշխանությունը անցավ Ժամանակավոր կառավարությանը, որը խոստացավ ժողովրդավարական բարեփոխումներ։ Սակայն երկրում միաժամանակ գործեցին նաև բանվորական և զինվորական խորհուրդներ՝ առաջ բերելով երկիշխանություն։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 25-ին (նոյեմբերի 7-ին) բոլշևիկները Վլադիմիր Լենինի գլխավորությամբ իրականացրին զինված հեղաշրջում։ Ժամանակավոր կառավարությունը տապալվեց, և ստեղծվեց նոր իշխանություն՝ Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը։
բ. Բացատրիր: Ի՞նչ գործոններով էին պայմանավորված հեղափոխական իրադրության առաջացումը և 1917 թ. փետրվարին Ռոմանովների արքայատոհմի տապալումը Ռուսաստանում: Ինչպե՞ս կբնութագրես երկիշխանության առաջացումը: ժամանակավոր կառավարման ի՞նչ համակարգ ստեղծվեց Անդրկովկասում ու Հայաստանում:
Ռուսաստանում հեղափոխական իրադրությունը պայմանավորված էր երկրում բազվաթիվ չլուծված հիմնախնդիրների և հատկապես պատերազմի դժվարությունների վրա։ Արդյունքում մարտի սկզբին Ռուսաստանում իշխող Ռոմանովների արքայատոհմը տապալվեց։ Պետրոգրադի խորհուրդը և Ժամանակավոր կառավարությունը ձևավորում են յուրօրինակ երկիշխանություն: 1917 թ. մարտի 9-ին Ժամանակավոր կառավարությունը երկրամասը կառավարելու նպատակով կուսակցական սկզբունքների համադրությամբ ստեղծում է Անդրկովկասյան հատուկ կոմիտե (ԱՀԿ)։
գ. Վերլուծի՛ր: Ինչո՞ւ էին Այսրկովկասի հիմնական ազգերը պայքարում վարչատարածքային փոփոխությունների համար և ի՞նչ պատկերացումներ ունեին հայերը այդ հարցում:
Հեղափոխություններից հետո, ցարական կարգերի տապալմամբ տարբեր ազգեր ձգտում էին ստեղծել իրենց պետությունները։ Վրացիները, հայերը և ադրբեջանցիները պայքարում էին իրենց տարածքային ամբողջականությունը պահպանելու և անկախության համար։ Հայերը ձգտում էին միավորել Արևելյան և Արևմտյան Հայաստանի տարածքները մեկ ամբողջական վարչատարածքային միավորի մեջ։ Հայերը ձգտում էին ցեղասպանության հետևանքով հայաթափված վայրեր վերադարձնել
փրկված արևմտահայերին։

1)Տրված x-երի համար գտե՛ք y-ի այնպիսի արժեք, որ (x, y) կետը լինի y = x² պարաբոլի վրա.
ա) x = 0
y=0,
բ) x = 3
y=9,
գ) x = — 3.2
y=10․24,
դ) x = 111
12321,
ե) x = √5.5
5․5,
զ) x = — √13
-13,
է) x = 2√3
12,
ը) x = — 6√1.5
54։
2)Հայտնի է, որ (x, y) կետը պատկանում է y = x² պարաբոլին: Գտե՛ք y-ի տրված արժեքի համար x-ի բոլոր հնարավոր արժեքները: Քանի՞ այդպիսի x կա.
ա) y = 0
x=0,
բ) y = 25
x=625,
գ) y = 196
38416,
դ) y = 2.89
8․3521,
ե) y = — 16
գոյություն չունի,
զ) y = -2
գոյություն չունի,
է) y = 2
4,
ը) y = 45
2025։
3)Ո՞ր կետերում է տրված ուղիղը հատում y = x² ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = 0
բ) y = 5
գ) y = — 1.1
դ) y = 64

4)Կառուցե՛ք y = x² ֆունկցիայի գրաֆիկի համաչափը x-երի առանցքի նկատմամբ:

5)Տրված է y = x² ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 9, բ) 0, գ) 15, դ)– 25 արժեքը: