Մհեր Մկրտչյան

1)Ապացուցեք, որ նկարում պատկերված եռանկյունները նման են։

հարաբերույուները հավսարեն է 1․5։

այո նման են

2)ABCD զուգահեռագծի CD կողմի վրա նշված է E կետը: AE և BC ուղիղները հատվում են F կետում։ Գտեք`
ա) EF–ը և FC-ն, եթե DE = 8 uմ, EC = 4 սմ, BC = 7 սմ, AE = 10 սմ,
բ) DE–ն և EC-ն, եթե AB = 8 սմ, AD = 5 սմ, CF = 2 սմ:

3)AB և CD հիմքերով ABCD սեղանի անկյունագծերը հատվում են O կետում։ Գտեք`
ա) AB–ն, եթե OB = 4սմ, OD = 10 սմ, DC = 25 սմ,
բ) (AO)/(OC)-ն և (BO)/(OD) -ն եթե AB = a, DC = b
գ) AO-ն, եթե AB = 9,6 դմ, DC = 24 սմ, AC = 15 սմ:

4)ABC եռանկյան AB կողմը 15 սմ է, իսկ AC կողմը` 20 սմ։ AB կողմի վրա անջատված է AD = 8 սմ, իսկ AC կողմի վրա՝ AE = 6 սմ հատվածը։ Նման են, արդյոք, ABC և ADE եռանկյունները։

5)Նման են, արդյոք, երկու ուղղանկյուն եռանկյունները, եթե դրանցից մեկն ունի 40°–ի անկյուն, իսկ մյուսը` ա) 50°–ին հավասար անկյուն, բ) 60°–ին հավասար անկյուն։

6)Նման են, արդյոք, ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները, եթե`
ա) AB = 3սմ, BC = 5սմ, CA = 7սմ, A₁B₁ = 4,5սմ, B₁C₁ = 7,5սմ, C₁A₁ = 10,5սմ
բ)AB = 1,7սմ, BC = 3սմ, CA = 4,2սմ, A₁B₁ = 34դմ, B₁C₁ = 60դմ, C₁A₁ = 84դմ:

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր — Կարճ բացատրություն

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը (ՄԻՀՀ) ընդունվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից։
Այն միջազգային ամենակարևոր փաստաթղթերից է, որը սահմանում է յուրաքանչյուր մարդու հիմնական և անalienելի իրավունքները, անկախ նրանից՝ նա որ երկրում է ապրում, ինչ ազգայինություն, սեռ, լեզու կամ համոզումներ ունի։

Ինչի՞ համար է պետք այս հռչակագիրը

• Պաշտպանում է մարդու ազատություններն ու արժանապատվությունը։
• Նպաստում է խաղաղությանը։
• Կանխում է խտրականությունը և բռնությունները։
• Պետություններին պարտադրում է հարգել և պահպանել մարդու իրավունքները։

Հռչակագրում ամրագրված հիմնական իրավունքները

(կարճ ու հստակ)

• Կյանքի իրավունք
• Ազատության և անձնական անվտանգություն
• Խոշտանգումներից ազատ լինելը
• Հավասարություն օրենքի առաջ
• Ազատ խոսքի և կարծիքի իրավունք
• Կրթության իրավունք
• Աշխատանքի և արդար վարձատրության իրավունք
• Քաղաքացիական կյանքին մասնակցելու իրավունք
• Ազատ տեղաշարժի իրավունք
• Ազատ ընտրելու իրավունք
• Ընտանիքի և անձնական կյանքի պաշտպանություն

Ինչու՞ է այն կարևոր

• Հռչակագիրը հիմք է բոլոր երկրների Սահմանադրությունների և օրենքների համար։
• Օգնում է պաշտպանել մարդկանց բռնություններից ու անարդարությունից։
• Համարվում է մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշ։

1) Գրիր հիդրօքսիդների բանաձևերը

ա) նատրիումի հիդրօքսիդ — NaOH
բ) կալցիումի հիդրօքսիդ — Ca(OH)₂
գ) երկաթ(III)-ի (երկաթի +3 աստիճան) հիդրօքսիդ — Fe(OH)₃

2) Դասակարգիր՝ հիմք, թթու, ա

3) Լուծելի՞, թե ոչ

ա) NaOH — լուծելի է ջրում (շատ լավ լուծվում)
բ) Ba(OH)₂ — լուծելի է ջրում (մոտավորապես լավ լուծվում՝ ոչ այնքան, որքան NaOH, բայց ջրում լուծելի է)
գ) Fe(OH)₃ — ոչ լուծելի (ջրում անջատ precipitate՝ գոյանում է որպես նստվածք)
դ) Al(OH)₃ — ոչ շատ լուծելի (նյութը ջրում գրեթե անլուծելի՝ դիտվում է որպես նստվածք; սակայն այն ամֆոտեր է՝ լուծվում է ինչպես ուժեղ թթվերում, այնպես էլ ուժեղ հիմքերում)

4) Գրիր ռեակցիաները (բալանսով)

ա) NaOH + HCl → NaCl + H₂O
(մեկը մեկին՝ չպետք է միտքավորել՝ NaOH + HCl → NaCl + H₂O)

բ) Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ + H₂O
(նաև հավասար է՝ Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ ↓ + H₂O — CaCO₃ նստվածք է)

գ) Fe(OH)₃ → (տաքացնելիս) Fe₂O₃ + 3 H₂O (բալանսավոր՝)
2 Fe(OH)₃ → Fe₂O₃ + 3 H₂O
(ջերմության ազդեցությամբ հիդրօքսիդը ջրից զատվում է → օքսիդ)

դ) Al(OH)₃ + HNO₃ → Al(NO₃)₃ + H₂O (բալանսով՝)
Al(OH)₃ + 3 HNO₃ → Al(NO₃)₃ + 3 H₂O

Առաջադրանքներ․

1)Գտե՛ք նշված քառակուսային եռանդամի գրաֆիկի գագաթի կոորդինատները.
ա) y = x² — 5x + 3

-b\2a

x1=5\2=2.5

d=b2-ac

25-12=13

-d=-13

y=-d\

բ) y = x² + 6x — 3

գ) y = — 2x² — 10x + 1
դ) y = — 3x² + 12x — 5
ե) y = 2/3 * x² — 4x + 6

2)Գծե՛ք քառակուսային եռանդամի գրաֆիկը․
ա) y = x² + 6x + 4
բ) y = x² — 4x + 1
գ) y = 2x² — 4x + 6
դ) y = — 6x² — 18x + 24

3)Քառակուսային եռանդամի գրաֆիկի գագաթի կոորդինատներն են (x₀, y₀), իսկ զրոները՝ x₁-ն ու x₂-ը: Գտե՛ք x₀-ն, եթե հայտնի է, որ.
ա) x₁ = 4, x₂ = 10
բ) x₁ = — 5, x₂ = — 9
գ) x₁ = — 3, x₂ = 9
դ) x₁ = — 6, x₂ = 0
ԼՈՒԾՈՒՄ` ա) f(x) = ax² + bx + c պարաբոլի համար x₀ = −b/2a: Ըստ Վիետի թեորեմի՝ x₁ + x₂ = −b/a: Այս հավասարության երկու կողմը բաժանելով 2-ի՝ ստանում ենք (x₁ + x₂)/2 = −b/2a, որը հենց x₀-ն է: Քանի որ x₁ = 4 և x₂ = 10, ուրեմն՝ x₀ = (4 + 10)/2 = 7:

4)Գծե՛ք քառակուսային եռանդամի գրաֆիկը: Գտե՛ք այդ գրաֆիկի գագաթն ու զրոները.
ա) x² + 4x — 5
բ) x² — 6x + 5
գ) 5x² — 15x + 10
դ) 4x² — 9x + 10
ե) — 2x² + 8x — 6
զ) — 3x² + 8x — 6

1) Տրված է y = x² ֆունկցիայի գրաֆիկը: Այն y-ների առանցքի երկայնքով ձգեցին a անգամ, այնուհետև տեղաշարժեցին b միավորով ձախ և c միավորով ներքև։ Արդյունքում ստացվեց y = 5 * (x + 4)² — 2 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գտե՛ք a-ն, b-ն ու c-ն:
a=5
b=4
c=2
2) Տրված է y = — x² ֆունկցիայի գրաֆիկը: Այն y-ների առանցքի երկայնքով ձգեցին 3 անգամ, այնուհետև 5 միավորով աջ և 7 միավորով վերև։ Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը ստացվեց:
y=3*(x-5)+7
3) Տրված է y = x² ֆունկցիայի գրաֆիկը։ Այն սեղմեցին a անգամ, այնուհետև տեղաշարժեցին 4 միավորով ներքև։ Արդյունքում ստացվեց y = 1/8 * x² — 4 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գտե՛ք a-ն:
a=1/8
4) Պատկերե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = (x + 1)² + 3
բ) y = 3 * (x — 2)² — 1 ,
գ) y = — 2 * (x + 7)² + 1
5) Գտե՛ք հետևյալ պարաբոլի գագաթի կոորդինատները.
ա) y = 2(x — 4)²
(4;0)
բ) y = — (x + 2)² — 5
(-2;-5)
գ) y = x² + 5
(0;5)
դ) y = 8 * (x — 11)² + 20
(11;20)
ե) y = — 5/9 * (x + 3)² + 1
(-3;1)
զ) y = 4 * (x — 3)² — 12
(3;-12)
6) Պարզե՛ք պարաբոլի ճյուղերի ուղղությունը: Դրանք հատվո՞ւմ են աբսցիսների առանցքի հետ.
ա) y = (x — 1)² + 3
վերև, չի հատում
բ) y = — 2 * (x — 5)² + 6
ներքև, հատում է
գ) y = — 7 * (x — 8)² — 14
ներքև, չի հատում
դ) y = 4x² — 16
վերև, չի հատում
ե) y = — 3 * (x + 4)² — 15
ներքև, չի հատում

• Գրիր աղաթթվի քիմիական բանաձևը։
• HCl։
• Նշիր՝ որ տարրերն են կազմում ծծմբական թթուն (H₂SO₄)։
• ջրածին, ծծմբի, թթվածին)։
• Թթուների բաղադրության մեջ պարտադիր ի՞նչ տարր կա։
• ջրածին
• Ինչ իոն է տալիս թթուն ջրում լուծվելիս։
• H₃O
• Նշիր՝ ուժեղ թե թույլ թթու է․
  ա) HCl
  բ) H₂CO₃
• Ընտրիր՝ որ նյութն է թթու.
  ա) NaOH
  բ) H₂SO₄
  գ) CaO
• Նշիր՝ որ նյութերն են ստացվում թթվի և հիմքի փոխազդեցության արդյունքում։
• Գրի՛ր ազոտական թթվի բանաձևը և ասա դա միատոմյա՞, թե բազմատոմյա թթու է։
• Գրի՛ր թթվի անվանումները.
  ա) H₂SO₄ →ծծմբաթթու
  բ) HNO₃ → ազոտաթթու
  գ) H₂CO₃ → ածխաթթու
• Նշիր, թե որ թթուներն են ուժեղ, իսկ որոնք՝ թույլ․
  HCl-ուժեղ, H₂SO₄-ուժեղ, H₂CO₃-թույլ., H₂S-թույլ.
• Գրիր թթվի և հիմքի փոխազդեցության հավասարումը․
  NaOH + HCl → NaCl + H2O
• Գրիր մետաղի և թթվի փոխազդեցության հավասարումը․
  Zn + H2SO4 → ZnSO4 + H2
• Գրիր մետաղական օքսիդի և թթվի փոխազդեցությունը․
  CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O
• Հաշվիր՝ քանի գրամ աղաթթու է անհրաժեշտ 5 գ կալցիումի օքսիդը չեզոքացնելու համար։   CaO+2HCl→CaCl2 +H2 O

q=10կլ

A=500ջ

u=A\q

u=500ջ\10կլ=50վ

ք=100

A=1,4կջ=14000ջ

U=A\q=14000ջ\100կլ=14Վ

q=15կլ

U=220վ

A=U*q=220*15կլ=3300ջ