Մհեր Մկրտչյան

Լուծեք հավասարումները․

1)

ա) x²=y, y²-3²+2=0
D=9-8=1
y1=3+1/2=2
y2=3-1/2=1
x1=±√2
x2=±√1

բ) x²=y, y²-10y+9=0
D=100-36=64
y1=10+8/2=9
y2=10-8/2=1
x1=±3
x2=±√1

գ) x²=y, y²-5y+4=0
D=25-16=9
y1=5+9/2=7
y2=5-9/2=-2
x1=±√7
x2=չկա

դ) x²=y, y²-26y+25=0
D=676-100=576
y1=26+24/2=25
y2=26-24/2=1
x1=±5
x2=±√1

ե) x²=y, y²-20y+64=0
D=400-256=144
y1=20+12/2=16
y2=20-12/2=4
x1=±4
x2=±2

զ) x²=y, y²+20y+64=0
D=400-256=144
y1=-20+12/2=-4
y2=-20-12/2=-16
Լուծում չունի

2)

ա) a²=x, x²+2x-8=0
D=4-1*4*(-8)=36
x1=-2+6/2=2, x2=-2-6/2=-4

բ) y²=x, x²+9x=400
D=81+1600=1681
x1=-9+41/2=16, x2=-9-41/2=-25

գ) k²=x, x²=12x+64
D=144-1*4*64=-112
Արմատ չկա

դ) m²=x, x²=21x+100
D = 441-400=41
x1=21+√41/2=13.7
x2=21-√41/2=7.2

ե) n²=x, x²-2x+1=0
D=4-4=0
x=2/2=1

զ) x²=y, 9y²-24²+16=0
D=576-9*4*16=0
x=24/18=1.3

է) c²=x, 6x²-35=11x
D=121-6*4*(-35)=719
Լուծում չկա

ը) p²=x, 10x²-21=x
10x²-x-21=0
D=2-4*10*(-21)=842
x1=1+√842/20=1.5
x2=1-√842/20=-1.4

3) Գտեք 7 հայտարարով այն ամենափոքր կոտորակը, որ մեծ է 1/3-ից, բայց փոքր է 2/3-ից։
2/3>x/7>1/3
x=3
2/3>3/7>1/3
4) Գտեք 100 — 1/9 թվից 9 անգամ մեծ թիվը։
100-(1/9)=99.888889
99.888889*9=899
5) [1;2] միջակայքում 9 հայտարարով քանի՞ անկրճատելի կոտորակ կա։
1/9, 2/9, 4/9, 5/9, 7/9, 8/9

1. Вставить пропущенные буквы

Правильные варианты:

тройник, миллиард
двойняшки, дважды
нисколько, шестеро
девятьсот, пятьдесят, восемь
трехсотсорокамиллиардный
пятиэтажный, четверка
трижды, двойственный
удвоить, полуторное

2. Расположите предложения так, чтобы получился текст

(числительные записаны словами)

Правильный порядок и текст:

Примерно четыре тысячи лет тому назад у древних народов, находившихся на территории современного Ирака, были уже первые астрономические познания.

Они наблюдали на звездном небе движение пяти планет, которые вместе с Солнцем и Луной составляли семь небесных светил.

Древние ученые заметили, что лунный месяц равен двадцати восьми суткам, и разделили его на четыре равные части с тем, чтобы каждый из семи дней посвящать одному из семи божеств.

Так возникла семидневная неделя, которая перешла ко многим другим народам и дошла до нас.

1)Գտեք 5 սմ, 7 սմ, 10 սմ կողմերով եռանկյան մակերեսը:

✓264 11{11-5}[11-7][11-10]

2)Գտեք 13 դմ, 9 դմ, 6 դմ կողմերով եռանկյան մակերեսը:

3)Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 32 դմ է, իսկ հիմքը և սրունքը հարաբերում են, ինչպես 6:5: Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը:

4)Եռանկյան կողմերը հարաբերում են, ինչպես 21:10:17, իսկ մակերեսը 84 սմ է: Գտեք եռանկյան կողմերը:

5)Եռանկյան կողմերը 10 դմ, 17 դմ, 21 դմ են: Գտե՛ք այդ եռանկյան մեծ կողմին տարած բարձրությունը:

6)Գտե՛ք 9 սմ, 12 սմ, 15 սմ կողմերով եռանկյան մակերեսը և արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

7)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա կողմերի երկարությունները հարաբերում են, ինչպես 7:15:20, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը 10 սմ է։

1․ Սեփականության իրավունքի երեք իրավազորությունները

Սեփականության իրավունքը ներառում է երեք հիմնական իրավազորություն․

Տիրապետում

Սեփականատիրոջ իրավունքն է իրն իր մոտ պահելու։
Օրինակ․ եթե մարդը ունի բնակարան, նա իրավունք ունի այնտեղ ապրել կամ այն պահել իր վերահսկողության տակ։

Օգտագործում

Սեփականատիրոջ իրավունքն է օգտվել իր գույքից։
Օրինակ․ մեքենայի սեփականատերը կարող է այն օգտագործել՝ վարել, ճանապարհորդել կամ տաքսի աշխատել։

Տնօրինում

Սեփականատիրոջ իրավունքն է որոշել գույքի ճակատագիրը (վաճառել, նվիրել, ժառանգել)։
Օրինակ․ հողատարածքի սեփականատերը կարող է այն վաճառել կամ նվիրել ուրիշին։

2․ Աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը մեր երկրում

Այսօր Հայաստանում աշխատանքի ազատ ընտրության իրավունքը օրենքով երաշխավորված է։ Յուրաքանչյուր մարդ կարող է ազատ ընտրել իր մասնագիտությունն ու զբաղմունքը՝ ըստ իր կարողությունների և հետաքրքրությունների։

Սա հնարավորություն է տալիս երիտասարդներին սովորել իրենց նախընտրած ոլորտում, փոխել մասնագիտությունը և աշխատել տարբեր ոլորտներում՝ առանց պարտադրանքի։ Սակայն իրականում երբեմն ֆինանսական պայմանները կամ աշխատատեղերի պակասը սահմանափակում են այդ ազատությունը։

3․ Անչափահասների աշխատանքային իրավունքների պահպանումը (բլոգային ձևաչափ)

Անչափահասների աշխատանքը․ իրավունք և իրականություն

Շատ ընտանիքներում անչափահաս երեխաները ուսմանը զուգահեռ աշխատում են՝ ընտանիքին օգնելու նպատակով։ Օրենքով նախատեսված է, որ անչափահասները կարող են աշխատել միայն թեթև աշխատանքներում, սահմանափակ ժամերով և առանց առողջությանը վնաս հասցնելու։

Սակայն իրական կյանքում միշտ չէ, որ գործատուները պահպանում են այդ իրավունքները։ Օրինակ՝ որոշ խանութներում կամ սրճարաններում անչափահասները աշխատում են երկար ժամեր, առանց պայմանագրի կամ հանգստի օրերի։

Սա խախտում է նրանց կրթության, հանգստի և առողջության իրավունքը։ Հետևաբար կարևոր է, որ թե՛ ծնողները, թե՛ պետությունը վերահսկեն անչափահասների աշխատանքի պայմանները, որպեսզի աշխատանքը չվնասի նրանց ապագային

Հայոց պատմության և գրականության մեջ «Տիգրան և Աժդահակ» ավանդազրույցը կարևոր տեղ է զբաղեցնում՝ որպես պայքարի, ազատության և պետականության խորհրդանիշ։ Այս պատմությունը վերաբերում է Երվանդական Հայաստանի ժամանակաշրջանին, երբ հայ ժողովուրդը ստիպված էր դիմակայել արտաքին վտանգներին և պաշտպանել իր անկախությունը։

Աժդահակը Մարաստանի արքան էր, որը երազում տեսնում է իր թագավորության կործանումը և այդ վտանգը կապում Տիգրանի հետ։ Այս երազը խորհրդանշում է բռնապետի վախը արդար ու ուժեղ առաջնորդից։ Պատմական և գրական աղբյուրներում Աժդահակը ներկայացվում է որպես հզոր, բայց դաժան տիրակալ, որը փորձում էր իշխել նաև Հայաստանի վրա։

Տիգրանը՝ հայոց թագավորը, ներկայացվում է որպես խելացի, քաջ և հեռատես ղեկավար։ Նա մարմնավորում է հայ ժողովրդի ազատատենչ ոգին։ Տիգրանի հաղթանակը Աժդահակի նկատմամբ ոչ միայն ռազմական հաջողություն էր, այլև քաղաքական ու ազգային ինքնության ամրապնդում։ Այս հաղթանակով Հայաստանը ազատվում է մարական գերիշխանությունից և դառնում ինքնուրույն պետություն։

Գրական տեսանկյունից այս պատմությունը ունի առասպելական և խորհրդանշական բնույթ։ Աժդահակի երազը, ճակատագիրը և նրա անկումը ցույց են տալիս, որ բռնապետությունը դատապարտված է կործանման։ Իսկ Տիգրանը հանդես է գալիս որպես արդարության հաղթանակի մարմնացում։

Պատմական առումով «Տիգրան և Աժդահակ» պատմությունը կապված է Երվանդական թագավորության ձևավորման և հզորացման հետ։ Այն ցույց է տալիս, որ հայ ժողովուրդը վաղ ժամանակներից պայքարել է իր ազատության և պետականության համար։

Այսպիսով, «Տիգրան և Աժդահակ» պատմությունը համադրում է պատմությունն ու գրականությունը՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի պայքարը, հաղթանակը և անկախության գաղափարը, որը մինչև այսօր շարունակում է մնալ ազգային ինքնության կարևոր մաս։

Առաջադրանքներ․

1)Փոփոխականի փոխարինմամբ ստացե՛ք քառակուսային հավասարում.
ա) (x + 2)² + 5(x + 2) — 3 = 0
բ) (x — 4)² — 3(x — 4) + 1 = 0
գ) 2(x — 3)² — (x — 3) + 5 = 0
դ) 2(x + 7)² — 4(x + 7) — 1 = 0

2)Փոփոխականի փոխարինմամբ լուծե՛ք հավասարումը.
ա) (x — 4)² + 6(x — 4) + 5 = 0
բ) (x + 1)² — 7(x + 1) — 18 = 0
գ) (x — 1)² + 8(x — 1) + 12 = 0
դ) (4z + 3)² — (4z + 3) — 2 = 0

3)Փոփոխականի փոխարինմամբ ստացե՛ք քառակուսային հավասարում.
ա) a⁴ + 5a² — 7 = 0
բ) 4x⁴ + 9x² — 1 = 0
գ) 5x⁴ + 9x²— 12 = 0
դ) -2b⁴ + 7b² + 1 = 0

1. Ի՞նչ է կոչվում օրգանիզմների բազմացում։
   ա) օրգանիզմի աճը
   բ) նոր անհատների առաջացումը
   գ) օրգանների զարգացումը
   դ) նյութափոխանակությունը
2. Ո՞րն է անսեռ բազմացման բնորոշ առանձնահատկությունը։
   ա) մասնակցում են երկու ծնողներ
   բ) սերունդը գենետիկորեն տարբեր է
   գ) մասնակցում է մեկ ծնող
   դ) առաջանում են սերմեր
3. Ո՞ր եղանակը ապահովում է գենետիկ բազմազանություն։
   ա) անսեռ բազմացումը
   բ) բողբոջումը
   գ) մասնատումը
   դ) սեռական բազմացումը
4. Ո՞րն է անսեռ բազմացման առավելություններից մեկը։
   ա) դանդաղ սերնդի առաջացում
   բ) մեծ էներգիայի ծախս
   գ) արագ և մեծաքանակ սերնդի առաջացում
   դ) գենետիկ փոփոխականություն
5. Ո՞րն է սեռական բազմացման թերություններից մեկը։
   ա) ապահովում է հարմարվողականություն
   բ) սերունդը գենետիկորեն նույնն է
   գ) պահանջում է ավելի շատ էներգիա և ժամանակ
   դ) արագ է ընթանում
6. Ի՞նչ է սեռական բազմացման կենսաբանական նշանակությունը։
   ա) բնակչության արագ աճ
   բ) օրգանիզմների ոչնչացում
   գ) տեսակների հարմարվողականության բարձրացում
   դ) օրգանիզմների պարզեցում
7. Ո՞ր օրգանիզմների մոտ է առավել հաճախ հանդիպում անսեռ բազմացումը։
   ա) միայն կենդանիների
   բ) բույսերի, սնկերի և միաբջիջների
   գ) միայն մարդկանց
   դ) միայն բարձրակարգ կենդանիների

Առաջադրանքներ․
1) Լուծեք հավասարումը․

ա) 3x-3-x-2/(x+2)(x-1)=0
2x-5/(x+2)(x-1)=0
2x=5, x=2,5
բ) 5x-20+8x/x*x-4=0
13x-20/x*x-4=0
13x=20, x=20/13
գ) x-1+x+1/(x+1)(x-1)=0
2x/(x+1)(x-1)=0
2x=0, x=0
դ) 2/x+4 + 4/x+2=0
2x+4+4x+8/(x+4)(x+2)=0
6x+12/(x+4)(x+2)=0
6x=12, x=2
ե) -3x/8(x-2) — 1/4x+4=0
12x-12-8x+16/(8x-16)(4x+4)=0
-20x-4/(8x-16)(4x+4)=0
-20x=-4, x=0.2
զ) 85x/x+2 — 3/1=0
85x-3/(x+2)*1=0
85x=3, x=3/85

2) Լուծեք հավասարումը․

3) Կոտորակի համարիչը հայտարարից մեծ է 1-ով։ Գտե՛ք կոտորակը, եթե համարիչը կրկնապատկելիս կոտորակը դառնում է 2.4։
2(x+1)/x=2.4
2x+2=2.4x
0.4x=2
x=5, 5+1=6
6/5
4) Մեքենան անցավ 120 կմ ճանապարհ։ Եթե մեքենայի արագությունը լիներ 10 կմ/ժ-ով ավելի, ապա նույն ճանապարհը կանցներ 1 ժամով ավելի շուտ։ Գտե՛ք մեքենայի արագությունը։
120/x — 120/x+10=1
120(x+10)-120x/x(x+10)=1200/x(x+10)=1
x(x+10)=x²+10x=1200
x²+10x-1200=0, D=100