Մհեր Մկրտչյան

мечты можно сравнить с зелёной лампой, которая освещает путь и показывает направление. Когда человек знает, к чему он стремится, ему легче преодолевать трудности и не сдаваться.

«Зелёную лампу» в моей жизни зажигают мои мечты о будущем. Я хочу стать успешным человеком, добиться больших результатов и принести пользу обществу. Чтобы этого достичь, нужно хорошо учиться, развивать свои способности и постоянно работать над собой.

Большую роль в моей жизни играют и близкие люди. Их поддержка, добрые слова и вера в меня помогают не терять надежду и продолжать идти к своей цели. Когда рядом есть люди, которые верят в тебя, становится легче преодолевать любые трудности.

Также меня вдохновляют мои интересы и увлечения. Они помогают мне развиваться, узнавать что-то новое и становиться лучше. Именно интерес к жизни и желание достигать большего делают человека сильнее и увереннее.

Таким образом, «зелёная лампа» в жизни — это мечты, цели и вера в себя. Они помогают человеку идти вперёд, несмотря на трудности, и постепенно приближаться к своему будущему.

• Ո՞ր տարրերն են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ։
• Ազոտի ենթախմբի տարրերն են՝ ազոտ (N), ֆոսֆոր (P), արսեն (As), անտիմոն (Sb), բիսմուտ (Bi)։
• Ի՞նչ ընդհանուր բան ունեն այդ տարրերի արտաքին էլեկտրոնային կառուցվածքները։
• Բոլորի արտաքին շերտում կա նույն կառուցվածքը՝ ns² np³։
• Քանի՞ էլեկտրոն կա ազոտի ենթախմբի տարրերի արտաքին շերտում։
• Ունեն 5 էլեկտրոն։
• Պարբերական աղյուսակի ո՞ր խմբում են գտնվում ազոտի ենթախմբի տարրերը։
• Գտնվում են 15-րդ խմբում (V հիմնական ենթախումբ)։
• Ո՞րն է այդ ենթախմբի ամենաթեթև տարրը։
• Ամենաթեթև տարրը ազոտն (N) է։
• Ինչպե՞ս են փոխվում ազոտի ենթախմբի տարրերի մետաղական հատկությունները վերևից ներքև։
• Վերևից ներքև մետաղական հատկությունները մեծանում են
• Ի՞նչ օքսիդացման աստիճաններ են առավել բնորոշ այս ենթախմբի տարրերին։
• Ամենատարածվածն են −3, +3 և +5։
• Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։
• Առաջացնում են կովալենտ հիդրիդներ՝ օրինակ՝
• Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը խմբում վերևից ներքև շարժվելիս։
• Մեծանում է։
• Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում այս ենթախմբի տարրերը
• Առաջացնում են հիմնականում թթվային օքսիդներ,
• Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմների զանգվածը խմբում վերևից ներքև։
• Մեծանում է։
• Ինչպիսի՞ կապ են սովորաբար առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը՝ կովալենտ թե իոնային
• Հիմնականում առաջացնում են կովալենտ կապ։
• Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբում ամենաէլեկտրաբացասականը։
• Ամենաէլեկտրաբացասականը ազոտն (N) է։
• Ի՞նչ գազ է կազմում մթնոլորտի մեծ մասը՝։
• Մթնոլորտի մեծ մասը կազմում է ազոտ գազը (N₂)։
• Ի՞նչ կարևոր կենսաբանական նշանակություն ունի ազոտը։
• Ազոտը մտնում է սպիտակուցների, ԴՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի կազմի մեջ, ուստի կարևոր է կենդանի օրգանիզմների համար։
• Որտե՞ղ է կիրառվում արսենը։
• Արսենը կիրառվում է կիսահաղորդիչներում, համաձուլվածքներում և որոշ դեղագործական նյութերում։
• Ինչպիսի՞ հատկություններ ունի մետաղական թե ոչ մետաղական։
• Այն ունի կիսամետաղական հատկություններ (ոչ մետաղական և մետաղական հատկությունների միջին)։
• Ո՞րն է ենթախմբի ամենածանր տարրը:
• Ամենածանր տարրը բիսմուտն (Bi) է։

1) Գտնել ֆունկցիայի թույլատրելի արժեքների բազմությունը։
ա) f(x) = √(x — 1)
x≥1
x=[1;∞)
բ) f(x) = √(x — 3)
x≥3
x=[3;∞)
գ) f(x) = √(x — 2)
x≥2
x=[2;∞)
դ) f(x) = √(x + 2)
x≥-2
x=[-2;∞)

2) Գտնել ֆունկցիայի թույլատրելի արժեքների բազմությունը։
ա) f(x) = 2/(2x + 6)
2x≠-6, x≠-3
x=(-∞;-3)U(-3;∞)
բ) f(x) = (2x + 3)/(4x — 8)
4x≠8, x≠2
x=(-∞;-8)U(-8;∞)
գ) f(x) = 8/√(x — 5)
x≠5/-5
x=(-∞;5)U(5;∞)
դ) f(x) = (5x — 6)/√(2x — 6)
2x≠6, x≠3/-3
x=(-∞;3)U(3;∞)

3) Գտնել ֆունկցիայի թույլատրելի արժեքների բազմությունը։
ա) y = √(2x — 8) + √(10 — x) + 3
2x-8≥0
x≥4
10-x≤0
x≤10
x=[4;10]
բ) y = — √(x + 3) — 5 + √(8 — x)
x+3≥0
x≥-3
8-x≥0
x≤8
x=[-3;8]
գ) f(x) = √(x — 3) + 8/(x — 5)
x-3≥0
x≥3
8/x-5≥0
x≠5
x=[3;5)U(5;∞)
դ) f(x) = √(x + 6) + x/(x — 1)
x+6≥0
x≥-6
x/x-1≥0
x≠1
x=[-6;1)U(1;∞)

4) Տրված է f(x) = 5x + 10 ֆունկցիան:
ա) Ֆունկցիան ո՞ր կետում է հատում օրդինատների առանցքը:
x=0
(0;10)
բ) Ֆունկցիան ո՞ր կետում է հատում աբսցիսների առանցքը:
x=-2
(-2;0)
գ) Ո՞ր քառորդով չի անցնում ֆունկցիայի գրաֆիկը:
4-րդ

5) Տրված է f(x) = — 12x — 48 ֆունկցիան։
ա) Ֆունկցիան ո՞ր կետում է հատում օրդինատների առանցքը:
x=0
(0;48)
բ) Ֆունկցիան ո՞ր կետում է հատում աբսցիսների առանցքը:
x=-4
(-4;0)
գ) Ո՞ր քառորդով չի անցնում ֆունկցիայի գրաֆիկը:
2-րդ

6) a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (4; 6) կետը պատկանում է y = ax + 2 ֆունկցիայի գրաֆիկին:՝
a=1
y=1*4+2=6

7) a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (2; 5) կետը պատկանում է y = ax + 3 ֆունկցիայի գրաֆիկին:
a=1
y=1*2+3=5

8) a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (3; 6) կետը պատկանում է y = ax — 8 ֆունկցիայի գրաֆիկին:
a=14/3
y=14/3*3-8=6

9) Հաշվել f(-2), եթե
ա) f(x) = x² — 3x — 9
բ) f(x) = -x² + 3x + 1
գ) f(x) = 2x² — x — 6
դ) f(x) = -x³ — 2x² + 7x — 5

1) ABCD զուգահեռագծի B անկյունը 135° է: Այդ անկյան գագաթից AD կողմին տարված BE բարձրությունը զուգահեռագծի կողմը բաժանում է AE = 6 սմ և ED = 10 սմ երկարությամբ հատվածների: Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:
AE+ED=16
AD=16
AE=BE=6
S=6*16=96
2) Զուգահեռագծի բարձրությունները 5 դմ և 4 դմ են, իսկ պարագիծը՝ 54 դմ: Գտեք զուգահեռագծի մակերեսը:
2a+2b=54
a+b=27
4a=5b
27/(4+5)=3
a=4*3=12
b=5*3=15
S=15*4=60
3) BC և AD հիմքերով ABCD սեղանի բարձրությունը 8 սմ է, AD հիմքը՝ 14 սմ: Գտեք սեղանի միջին գիծը, եթե S_BCD = 16 սմ²:
(8*BC)/2=16
4BC=16
BC=4
(14+4)/2=9
4) AH-ը ABC հավասարասրուն (AB = BC) եռանկյան BC կողմին տարված բարձրությունն է: Գտեք ABC եռանկյան մակերեսը, եթե BH = 8 դմ, CH = 2 դմ:
AB=BC
BC=8+2=10
AH²+BC²=AB²
AH²+64=100
AH²=100-64=36, AH=6
S=1/2*10*6=30
5) AK-ն AB = BC կողմերով ABC եռանկյան A անկյան կիսորդն է: Գտեք AC-ն, եթե BK = 4 սմ, CK = 6 սմ:
BC=4+6=10
AB=BC
AK²=10²+4²=14²
AC²=14²+6²=20²
AC=20
6) AK-ն ABC եռանկյան A անկյան կիսորդն է: Գտե՛ք KC-ն, եթե AB = 12 սմ, BK ^. AC = 120 սմ²:
BK*AC=120
AK=120/12=10

Օրգանիզմի սեռը որոշվում է՝
ա) գեներով և քրոմոսոմներով
բ) սննդով
գ) ջերմաստիճանով
դ) ջրով

Մարդու սեռական քրոմոսոմներն են՝
ա) X և Y
բ) A և B
գ) C և D
դ) M և N

Կանանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Տղամարդկանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշները փոխանցվում են՝
ա) սեռական քրոմոսոմներով
բ) միայն սննդով
գ) միայն միջավայրով
դ) միայն տարիքով

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշների օրինակ է՝
ա) դալտոնիզմը
բ) մազերի գույնը
գ) հասակը
դ) մարմնի քաշը

Ժառանգական հիվանդությունները առաջանում են՝
ա) գեների կամ քրոմոսոմների փոփոխության հետևանքով
բ) միայն սննդի պատճառով
գ) միայն եղանակի պատճառով
դ) միայն հոգնածությունից

Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
ա) ծնողներից երեխաներին
բ) ընկերներից
գ) ուսուցիչներից
դ) հարևաններից

Սեռի հետ շղթայակցված հիվանդությունները ավելի հաճախ հանդիպում են՝
ա) տղաների մոտ
բ) աղջիկների մոտ
գ) նույն չափով
դ) ոչ մեկի մոտ

Գենետիկան ուսումնասիրում է՝
Մարտի 9-13Մարտի 9-13
բ) մարսողությունը
գ) շնչառությունը
դ) շարժումը։

Խորհրդահայ հասարակության առօրյա կյանքն ու կենցաղը, հասարակական հարաբերությունները

Խորհրդահայ հասարակության առօրեականության պատմության փուլերը

Խորհրդային Հայաստանի առօրյա կյանքի պատմությունը սովորաբար բաժանում են մի քանի փուլերի․

1920–1930-ականներ – խորհրդային իշխանության հաստատման և համակարգի ձևավորման շրջան։ Այդ ժամանակ իրականացվում էին կոլեկտիվացում, արդյունաբերացում և քաղաքական վերահսկողություն

1940-ականներ – պատերազմի և ստալինյան բռնությունների շրջան։

1950-ականների կեսից հետո – «հալոցքի» շրջան, երբ Ստալինի մահից հետո որոշ ազատություններ հայտնվեցին։

1960–1980-ականներ – հարաբերական կայունության և սոցիալական փոփոխությունների շրջան։

1940-ականները բնութագրվում էին ծանր պայմաններով․

ընթանում էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ,

շատ մարդիկ զորակոչվել էին բանակ,

տնտեսությունը աշխատում էր պատերազմի համար,

• շարունակվում էին ստալինյան բռնությունները, ձերբակալություններն ու աքսորները,ռօրյա կյանքում զգացվում էր սննդի, ապրանքների պակաս և մշտական վախի մթնոլորտ։

1960–1980-ականներին տեղի ունեցան որոշ փոփոխություններ․

բարելավվեց մարդկանց կենցաղային կյանքը,

• կառուցվեցին նոր բնակարաններ և քաղաքներ,
• զարգացավ կրթությունը, գիտությունը և մշակույթը,
• մարդիկ ավելի ազատ կարող էին զբաղվել արվեստով և գիտությամբ, թեև քաղաքական վերահսկողությունը դեռ պահպանվում էր։

Ստալինյան բռնությունների ազդեցությունը մարդկանց առօրյա կյանքի վրա

Շատ ընտանիքների պատմություններում հիշվում է, որ այդ տարիներին մարդիկ ապրում էին վախի մթնոլորտում։ Եթե ընտանիքի անդամը ձերբակալվում էր կամ աքսորվում, դա ազդում էր ամբողջ ընտանիքի վրա․

• ընտանիքը հաճախ կորցնում էր իր հիմնական աշխատողին,
• երեխաները դժվարությամբ էին ընդունվում ուսումնական հաստատություններ,
• մարդկանցից շատերը խուսափում էին բաց խոսելուց քաղաքական հարցերի մասին,
• ընտանիքները փորձում էին չխոսել իրենց հարազատների ճակատագրի մասին՝ խնդիրներից խուսափելու համար։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ բռնությունները ոչ միայն քաղաքական, այլև առօրյա և հոգեբանական ազդեցություն էին ունենում մարդկանց կյանքի վրա։

. «Ժողովրդի թշնամի» ճանաչված մշակույթի ներկայացուցիչներ

Խորհրդային տարիներին որոշ գրողներ, արվեստագետներ և գիտնականներ մեղադրվում էին «ժողովրդի թշնամի» լինելու մեջ։ Օրինակ՝

• Եղիշե Չարենց – մեծ հայ բանաստեղծ, որը 1937 թ. բռնաճնշումների ժամանակ ձերբակալվեց և մահացավ բանտում։
• Աքսել Բակունց – հայ գրող, որը նույնպես զոհ դարձավ 1937 թ. բռնություններին։

Այս մեղադրանքները մեծ ազդեցություն էին ունենում նրանց կյանքի վրա․

• մասնագիտական հարաբերություններում նրանք կորցնում էին աշխատանքը և ստեղծագործելու հնարավորությունը,
• ընտանիքները հաճախ ենթարկվում էին խտրականության,
• համայնքում մարդիկ վախենում էին շփվել նրանց ընտանիքների հետ, որպեսզի իրենք խնդիրներ չունենան։

Доброта — это одно из самых сильных качеств человека. На первый взгляд может показаться, что сила заключается в физической мощи или власти, но на самом деле настоящая сила часто проявляется именно в доброте. Добрый человек умеет поддержать других, помочь в трудной ситуации и сделать мир вокруг немного лучше.

Сила доброты заключается в том, что она способна менять людей и их отношение друг к другу. Когда человек совершает добрый поступок, он не только помогает кому-то, но и подаёт пример окружающим. Иногда одно доброе слово может поддержать человека сильнее, чем долгие разговоры.

Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը ազոտի ենթախմբում վերևից ներքև։

Ազոտի ենթախմբում վերևից ներքև ատոմային շառավիղը մեծանում է, որովհետև յուրաքանչյուր հաջորդ տարրի մոտ ավելանում է էլեկտրոնային շերտերի թիվը։

Ո՞ր տարրերն են ոչ մետաղներ ազոտի ենթախմբում։

Ազոտի ենթախմբում ոչ մետաղներ են՝

• N (Ազոտ)
• P (Ֆոսֆոր)

Ո՞ր տարրերն են կիսամետաղներ ազոտի ենթախմբում։

Կիսամետաղներ են՝

• As (Արսեն)
• Sb (Սբ)

Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։ Գրիր բանաձևերը:

4. Ազոտի ենթախմբի տարրերը առաջացնում են կովալենտային հիդրիդներ, ընդհանուր բանաձևը՝ EH₃։

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը

5. Ազոտի հիդրիդն է՝
   ա) H₂O
   բ) NH₃
   գ) CH₄
6. Ո՞րն է ազոտի օքսիդը։
   ա) NO
   բ) CO
   գ) SO₂
7. Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբից։
   ա) Cl
   բ) P
   գ) O

Լրացնել բաց թողնվածը

Ազոտի ենթախմբի տարրերը արտաքին շերտում ունեն __5____ էլեկտրոն։

Ազոտի քիմիական նշանն է ___N_։

Ամոնիակի բանաձևն է ___NH3___։