Рубрика: Անգլերեն 10

The story of blue jeans

In 1996, someone found some very old clothes in an old mine in Nevada, USA; they included a pair of dirty old jeans. Today, those jeans are very valuable, and they are now in the Levi Strauss Archival Collection, in San Francisco. The jeans, which are over 140 years old, are the oldest pair of Levi’s 501 jeans in the world.
They are almost the same as a modern pair of 501’s; there are just some small differences in the detail. For instance, today’s 501’s have two back pockets, the old pair just has one.

Jeans were the classic clothes of the American West.
In 1853, a young tailor from Germany, called Levi Strauss, began working in San Francisco; Levi sold thick canvas to miners; the miners used the canvas to make tents.
One day, a miner told Levi that he could not find trousers that were strong enough for work in the gold mines. Levi decided to make some trousers out of canvas.


Very soon, he had sold all the canvas trousers he had made! They were just what miners wanted.
However, the canvas was rather heavy andstiff. Levi therefore began to look for a different textile; soon he found a heavy textile from France; it was called serge de Nimes. Americans just called this de Nimes, and this name soon got reduced to denim.
Denim was a bit lighter than canvas, but it was very strong; it was ideal for miners.
However, original denim was almost white, and miners did not like the color! Their denim trousers got dirty as soon as they began working!
Levi Strauss therefore decided to use colored denim, and he chose dark blue. In 1873,he began to make denim trousers with metal rivets to make them stronger. This was a radical new idea: «Blue jeans» had arrived!
Levi’s jeans were so popular, that his company got bigger and bigger; soon, other firms were making blue jeans too. Miners liked them, but so did cowboys and other working men. Blue jeans became classic American working trousers.
After the Second World War, jeans became popular all over the world. Today, blue jeans are made throughout the world – most of them in Asia. Very few jeans are now made in the USA, because of the cost: but it is still possible to buy blue jeans that are made in San Francisco…. if you have a lot of money to spend.
Today there are hundreds of different brands of jeans. Many top fashion brands, like Armani or Benetton, make their own blue jeans. But for real authentic jeans, «Levi’s» are still the most popular brand.

1. Word Guide
for instance
: for example

— tailor: clothes maker

— canvas: a very strong form of cloth, used for tents or by artists

— stiff: rigid — chose: (from to choose), selected

— leisure wear: clothes for free

2.Put out your unknown words and make new sentences by using them.

Archival (արխիվային)

Grandfather kept our old family photos in some archival folder, and they have already become history.

Tailor (դերձակ)

When my coat button came off, my mom sent me to our neighborhood’s experienced tailor to get it fixed quickly.

Canvas (կտավ / բրեզենտ)

During the school camp, we pitched tents out of thick canvas so we wouldn’t get wet in the rain.

Stiff (կոշտ / չճկվող)

On the first day I wore my new jeans, they felt kind of stiff and uncomfortable, but after a few days they broke in.

Serge de Nimes (սերժ դը նիմ / դենիմի նախատիպ)

During history class, I learned that the famous denim fabric used to be called «serge de Nimes.»

Denim (դենիմ / ջինսի կտավ)

We all liked the comfortable denim jackets that seem like they never go out of style.

Rivets (գամեր / մետաղական կոճակներ)

I looked closely at the edges of my pocket and saw the small metal rivets that reinforce the fabric.

Radical (արմատական / կտրուկ)

I decided to make radical changes in my room by painting the walls a completely different color.

Working men (բանվորներ / աշխատավոր մարդիկ)

In old times, jeans were created specifically for working men who needed durable clothing.

Cost (արժեք / գին)

I wanted to buy those nice sneakers, but when I saw the cost, I realized I had to wait until the sales.

Authentic (իրական / իսկական)

We tried grandmother’s authentic, traditional sourdough flatbread in the village, and the taste was completely different.

Leisure wear (հանգստի / առօրյա հագուստ)

On Sundays, I prefer to wear my most comfortable leisure wear and just walk around the yard.

Selection (ընտրություն)

There was a huge selection of clothes in the store, and I struggled for a long time before making the right choice.

Durable (դիմացկուն / ամուր)

I went and bought a new backpack that is very strong and durable against heavy school books.

Collection (հավաքածու)

My friend has been collecting souvenir coins from different countries since childhood, and he already has a big collection.

Valuable (արժեքավոր / թանկարժեք)

Dad gave me an old watch that is one of the most valuable items for our family.

Popular (հայտնի / տարածված)

Recently, this video spread so much on the internet that we all knew it by heart.

Brand (բրենդ / ապրանքանիշ)

It doesn’t matter what brand of T-shirt you wear, the main thing is that you feel comfortable.

Generation (սերունդ)

Our generation thinks a bit differently than our parents, but we always understand each other.

Details (մանրամասներ / դետալներ)

The teacher said that I need to add more interesting details to my essay so that the story feels more alive.

Рубрика: Պատմություն 10

Թեմա Նախնադարյան մարդը և նրա բնակատեղիներն աշխարհում և Հայկական լեռնաշխարհում

1. Քարի դարի փուլերը

Քարի դարը մարդկության պատմության ամենաերկարատև շրջանն է, երբ աշխատանքային գործիքները հիմնականում պատրաստվում էին քարից։ Այն բաժանվում է հետևյալ փուլերի.

Պալեոլիթ (Հին քարի դար)՝ մոտ 2.5 մլն – 12-րդ հազարամյակ մ.թ.ա.Մարդիկ զբաղվում էին հավաքչությամբ և որսորդությամբ (յուրացնող տնտեսություն)։ Ապրում էին հոտերով կամ տոհմական համայնքներով։ Սովորեցին կրակ ստանալ և օգտագործել, որն արմատապես փոխեց նրանց կյանքը։

Մեզոլիթ (Միջին քարի դար)՝ մ.թ.a. 12-րդ հազարամյակներ Սկսվեց սառցադաշտերի հալոցքը։ Հայտնագործվեցին աղեղն ու նետը, ինչը հեշտացրեց որսորդությունը։ Սկսվեց կենդանիների ընտելացումը (առաջինը ընտելացվեց շունը)։

Նեոլիթ (Նոր քարի դար)՝ մ.թ.ա. 8-րդ – 6-րդ հազարամյակներՏեղի ունեցավ «Նեոլիթյան հեղափոխությունը»՝ մարդիկ յուրացնող տնտեսությունից անցան արտադրող տնտեսության (երկրագործություն և անասնապահություն)։ Մարդիկ սկսեցին վարել նստակյաց կյանք, հայտնագործվեցին կավագործությունն ու ջուլհակությունը։

Էնեոլիթ մ.թ.ա. 6-րդ – 5-րդ 4-րդ հազարամյակներԱնցումային շրջան քարի դարից մետաղի դար։ Մարդն առաջին անգամ սկսեց օգտագործել մետաղը՝ պղինձը, քարե գործիքները դեռևս պահպանում էին իրենց գերիշխող դերը։


2. Նախամարդը և նրա բնակատեղիներն աշխարհում ու Հայաստանում

Նախամարդը աշխարհում․ Մարդկության հայրենիքը համարվում է Արևելյան Աֆրիկան, որտեղ հայտնաբերվել են հնագույն մարդկանց (ավստրալոպիտեկներ, Homo habilis) ոսկորներն ու գործիքները։ Հետագայում նախամարդիկ տարածվեցին Եվրասիա աշխարհամասում։

Օլդուվայի կիրճ (Տանզանիա)՝ հնագույն քարե գործիքների հայտնաբերման վայր։

Դմանիսի (Վրաստան)՝ Աֆրիկայից դուրս հայտնաբերված հնագույն նախամարդկանց մնացորդներից (մոտ 1.8 մլն տարեկան)։

Կրո-Մանյոն (Ֆրանսիա) և Նեանդերթալ (Գերմանիա)՝ բնակատեղիներ, որոնց անուններով էլ կոչվել են բանական մարդու վաղ տեսակները։

Նախամարդը և նրա բնակատեղիները Հայաստանում․ Հայկական լեռնաշխարհը մարդկության ձևավորման և բնակեցման հնագույն օջախներից է։ Այստեղ հայտնաբերվել են պալեոլիթյան բազմաթիվ կայաններ․

Նուրնուս, Արզնի, Հատիս, Գնդասար՝ հնագույն բացօթյա կայաններ և քարե գործիքների պատրաստման վայրեր (Արտենի լեռան շրջակայք)։

Ազոխի քարանձավ (Արցախ)՝ Հայկական լեռնաշխարհի ամենահայտնի հնագույն բնակատեղիներից է, որտեղ հայտնաբերվել է նեանդերթալցու ծնոտի հատված (մոտ 300 հազար տարեկան)։

Արենիի քարանձավ (Վայոց Ձոր)՝ հայտնի է էնեոլիթյան շրջանի բացառիկ հնագիտական գտածոներով (աշխարհի հնագույն կաշվե կոշիկը, գինեգործարանը)։


3. Մարդու ծագման մասին տեսություններ ու վարկածներ

Մարդու առաջացման վերաբերյալ գոյություն ունեն մի քանի հիմնական տեսություններ․

Էվոլյուցիոն Չարլզ Դարվինի ուսմունքի վրա հիմնված տեսություն, ըստ որի մարդը առաջացել է բարձրակարգ պրիմատներից (կապիկներից)՝ միլիոնավոր տարիների բնական ընտրության և էվոլյուցիայի արդյունքում։

Աշխատանքային տեսություն Շարունակում է էվոլյուցիոն տեսությունը՝ ընդգծելով, որ կապիկին մարդ դարձնող հիմնական գործոնը աշխատանքն էր։ Աշխատանքի, գործիքներ պատրաստելու և ուղղաձիգ քայլելու շնորհիվ զարգացան մարդու ուղեղը, ձեռքերը և խոսքը։

Աստվածաբանական Հիմնված է հավատքի վրա, ըստ որի աշխարհը, տիեզերքը և մարդուն ստեղծել է Աստված (Բարձրագույն Էակը)։ Այս տեսությունը տեղ է գտնում աշխարհի հիմնական կրոններում (քրիստոնեություն, իսլամ, հուդայականություն)։

Արտաերկրային Ենթադրում է, որ կյանքը կամ մարդկությունը Երկիր մոլորակ է բերվել տիեզերքից (այլմոլորակայինների կողմից կամ տիեզերական փոշու/երկնաքարերի միջոցով)։ Այն գիտական լայն ապացույցներ չունի, սակայն գոյություն ունի որպես վարկած։

Рубрика: Մաթեմատիկա 10

Սեպտեմբերի 25-հանրահաշիվ

  1. Հաշվել՝

✓16*3-1✓4*3+✓25*3=4✓3-4✓3+5✓3=5✓3

48−212+75.

  1. Պարզեցնել արտահայտությունը՝

5+4✓5

5+25−2.

  1. Դասավորել աճման կարգով՝

3,1.7,53,2.

  1. Գտնել x-ի արժեքները, եթե՝

∣2x−5∣=7.

  1. Լուծել անհավասարումը՝

∣3x−2∣<7.

  1. Հաշվել՝

13−1+13+1.

  1. Պարզեցնել՝

(x−3)2+x2,

եթե x<0։

  1. Գտնել x-ը՝

x+4=x−2.

  1. Ապացուցել, որ թիվը ռացիոնալ չէ՝

7+2.

  1. Գտնել բոլոր x-երը, որոնց համար

x−1x+2≤0.Posted in10-րդ դասարան

Рубрика: Անգլերեն 10

Additional assignment

  1. architect (ar’ ke tkt) a person who makes plans for buildings and other structures; a maker; a creator
  • a. The famous architect, Frank Lloyd Wright, designed his buildings to blend with their surroundings.
  • b. An architect must have a knowledge of the materials that will be used in his structures.
  • c. General Eisenhower was the architect of victory over the Nazis in World War II.
  1. matrimony (mat’ rə mō’ nē) married life; ceremony of marriage
  • a. Though matrimony is a holy state, our local governments still collect a fee for the marriage license.
  • b. Because of lack of money, the sweetness of their matrimony turned sour.
  • c. Some bachelors find it very difficult to give up their freedom for the blessings of matrimony.
  1. baggage (bag’ ij) the trunks and suitcases a person takes when he or she travels; an army’s equipment
  • a. When Walt unpacked his baggage, he found he had forgotten his radio.
  • b. Mrs. Montez checked her baggage at the station and took the children for a walk.
  • c. The modern army cannot afford to be slowed up with heavy baggage.
  1. squander (skwän’ dər) spend foolishly; waste
  • a. Do not squander your money by buying what you cannot use.
  • b. Because Freddy squandered his time watching television, he could not catch up on his homework.
  • c. In his will, Mr. Larson warned his children not to squander their inheritance.
  1. abroad (a brod’) outside one’s country; going around; far and wide
  • a. More people are going abroad for vacations.
  • b. Is there any truth to the rumor abroad that school will be open all summer?
  • c. The news of the president’s illness spread abroad.
  1. fugitive (fyoo’ jə tiv) a runaway
  • a. Paul was a fugitive from the slums, abandoned by all his friends.
  • b. After escaping from prison, Tom led an unhappy life as a fugitive from the law.
  • c. The fugitives from the unsuccessful revolution were captured.
  1. calamity (kə lam’ ə tē) a great misfortune; serious trouble
  • a. Failure in one test should not be regarded as a calamity.
  • b. The death of her husband was a calamity that left Mrs. Marlowe numb.
  • c. What is more dismal than one calamity following upon the heels of another?
  1. pauper (po’ pər) a very poor person
  • a. The fire that destroyed his factory made Mr. Bloomson a pauper.
  • b. The richest man is a pauper if he has no friends.
  • c. Since he was once a pauper himself, Max is willing to help the needy whenever he can.

Рубрика: Անգլերեն 10

Types of Conditionals in English

Exercise 1: Practice Sentences: Fill in the Blanks

  • If I were (or was) you, I would take the job. (Second Conditional)
  • If we had left earlier, we would have arrived on time. (Third Conditional)
  • If she studies harder, she will pass the test. (First Conditional)
  • If the sun sets, it gets dark. (Zero Conditional)
  • If they invited us, we would go to the party. (Mixed Conditional)

Exercise 2: Fill in the Blanks with the Correct Verb Form

  • If you study hard, you will pass the exam. (First Conditional)
  • If I were (or was) rich, I would travel around the world. (Second Conditional)
  • If she had woken up earlier, she would not have missed the bus. (Third Conditional)
  • If you heat water to 100°C, it boils. (Zero Conditional)
  • If he did not eat so much junk food, he would be healthier. (Second Conditional)
  • If we do not hurry, we will miss the train. (First Conditional)
  • If I knew her address, I would send her a letter. (Second Conditional)
  • If they had not spent so much money, they would have had enough to buy a car. (Third Conditional)
  • If the weather is nice tomorrow, we will go to the beach. (First Conditional)
  • If she had not lost her phone, she would have called us. (Third Conditional)

Exercise 3: Rewrite the Sentences Using Conditionals

  • She didn’t go to the party because she was sick. (Third Conditional) ➡ If she had not been sick, she would have gone to the party.
  • I don’t have a car, so I take the bus every day. (Second Conditional) ➡ If I had a car, I wouldn’t take the bus every day.
  • He eats too much fast food, so he is overweight. (Second Conditional) ➡ If he didn’t eat so much fast food, he wouldn’t be overweight.
  • I forgot my umbrella, so I got wet. (Third Conditional) ➡ If I hadn’t forgotten my umbrella, I wouldn’t have gotten wet.
  • You must work hard, or you won’t succeed. (First Conditional) ➡ If you don’t work hard, you won’t succeed. (Alternative: If you work hard, you will succeed.)

Exercise 4: Choose the Correct Answer

  • If I (were) you, I (would) take that job. (Second Conditional)
  • If she (had studied), she (would have passed) the test. (Third Conditional)
  • If it (rains), we (will stay) inside. (First Conditional)
  • If you (don’t exercise), you (will be) unhealthy. (First Conditional)
  • If they (had invited) us, we (would have gone) to the party. (Third Conditional)
Рубрика: Հետազոտական աշխատանք 2026-27

Հետազոտական աշխատանք 2026-27

Սովոորող՝ Մհեր Մկրտչյան
Ղեկավար՝ Շողեր Հարությունյան
Աշխատանքի ընթացքը՝ https://docs.google.com/document/d/1cQkX63YtZ6Eqr-asarV4XtLLvgpsBT4x9Cox-SA1Sqk/edit?usp=sharing

Թեմա՝ Կիբերանվտագություն

Նպատակ՝ ուսումնասիրել կիբերանվտանգության ժամանակակից սպառնալիքները և տվյալների պաշտպանության հիմնական մեխանիզմները:

Արդիականություն՝ պայմանավորված է թվայնացման արագընթաց աճով և կիբերհարձակումների վտանգավորության մեծացմամբ։

Рубрика: Հասարակագիտություն 10

Հասարակագիտություն 10։ ԻՆՉ Է ԳԵՂԵՑԻԿԸ։

Թեմա՝ Ի՞նչ է գեղեցիկը

Առաջադրանքներ

1. Գրիր փոքր շարադրություն (8–10 նախադասություն)՝ «Ի՞նչ է գեղեցիկը ինձ համար» թեմայով։ Ներառիր օրինակներ բնությունից, մարդկանցից և արվեստից։

Ինձ համար գեղեցիկը հաստատ մեծ ու շքեղ բաներում չէ, այլ այն փոքր ու ջերմ պահերում, որոնք առանց զգալու տաքացնում են հոգիդ։

Ամեն օր տեսնում եմ այդ գեղեցկությունը բնության պարզության մեջ․ երբ առավոտյան սուրճ խմելիս նայում եմ պատուհանից դուրս, կամ երբ աշնանային տերևները խշշում են ոտքերիս տակ։

Մարդկանց մեջ գեղեցիկն ինձ համար անպաշտպան ու մաքուր բան է՝ հարազատների հոգատար հայացքը, ընկերոջս անկեղծ ծիծաղը կամ երբ տեսնում եմ, որ ինչ-որ մեկը առանց սպասելու պարզապես բարություն է անում անցորդին։

Իսկ արվեստը օգնում է այդ ներքին զգացմունքներին դառնալ ավելի շոշափելի և հարազատ։ Մի հին սիրելի մեղեդի կամ մի գրքի թևավոր խոսք, որը կարդալիս հանկարծ հասկանում ես, որ մենակ չես այս աշխարհում։

Այդ փոքրիկ պատկերներն ու ապրումները միասին հյուսվում են մի մեծ պատմության մեջ, որը կոչվում է կյանք։ Եվ հենց այդ ամենն նկատելու կարողությունն է ինձ ստիպում ամեն օր սիրել այս աշխարհն ու շնորհակալ լինել ամեն մի շնչած օրվա համար։

2. Լրացրու աղյուսակը՝ գեղեցիկը բնության մեջ, արվեստում, մարդկանց մեջ և հասարակության մեջ։ ՈՉ ԹԵ ՄԵԿ ԲԱՌՈՎ ԱՅԼ ՆԱԽԱԴԱՍՈՒՅՄԲ։


Լրացրու աղյուսակը․

ՄոտեցումԻնչ է գեղեցիկը
Բնության մեջանտառները, կենդանկան աշխարը։
Արվեստումնկարները
Մարդկանց մեջմարդկանց վերաբերմունքը միմիանց հանդեպ։
Հասարակության մեջ

3. Համեմատիր՝ արտաքին գեղեցկություն  և ներքին գեղեցկությունը

5. Մեկնաբանիր՝ «Գեղեցիկը՝ այն է, ինչ մարդուն դարձնում է ավելի լավ»։

Рубрика: Էկոլոգիա 10

Սեպտեմբեր ամսվա առաջադրանքները

1-ին մակարդակ

1. Որքա՞ն վաղուց է Երկրի վրա առաջացել կյանքը։

Կյանքը Երկրի վրա առաջացել է 4 միլիարդ տարի առաջ։

2. Մոտավորապես ե՞րբ է հայտնվել Homo sapiens-ը։

Homo sapiens-ը հայտնվել է մոտ 200 հազար տարի առաջ։

3. Ինչպիսի՞ն էր Երկրի սկզբնական մթնոլորտը։

Երկրի սկզբնական մթնոլորտը հիմնականում բաղկացած էր հրաբխային գազերից՝ ջրային գոլորշիներից, ածխաթթու գազից, ազոտից, ծծմբաջրածնից և մեթանից։ Այն գրեթե չէր պարունակում ազատ թթվածին և կյանքի համար պիտանի չէր։

4. Ինչպե՞ս է առաջացել օվկիանոսների աղը։

Այն առաջացել է միլիարդավոր տարիների ընթացքում երկրակեղևից անձրևաջրերի լվացված հանքանյութերի և հրաբխային արտանետումների՝ օվկիանոսում կուտակման հետևանքով։ Մաքուր ջուրը գոլորշիանում է, իսկ աղերը մնում են։

5. Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ գյուղատնտեսության առաջացումը։

Այն հնարավորություն տվեց մարդուն անցնել քոչվորական կյանքից նստակյաց կյանքի, ապահովեց սննդի կայուն պաշարներ, հիմք դրեց բնակչության աճին, մշտական բնակավայրերի, քաղաքների և առաջին քաղաքակրթությունների ձևավորմանը։

6. Ի՞նչ էներգիայի աղբյուրներից է մարդը սկսել լայնորեն օգտվել արդյունաբերական ժամանակաշրջանում։

Արդյունաբերական դարաշրջանում մարդը սկսեց լայնորեն օգտագործել քարածուխը, իսկ հետագայում նաև նավթն ու բնական գազը՝ հանածո վառելիքները։

7. Ինչո՞ւ է նավթը կարևոր էներգիայի աղբյուր համարվում։

Նավթը կարևոր է, քանի որ ունի բարձր ջերմարտադրողականություն, հեշտ է տեղափոխվում և օգտագործվում է տրանսպորտում ու արդյունաբերության մեջ։

8. Ո՞ր ոլորտն է օգտագործում մարդկության ջրի մեծ մասը։

Համաշխարհային քաղցրահամ ջրի սպառման մոտ 70%-ը բաժին է հասնում գյուղատնտեսությանը՝ հիմնականում հողերի ոռոգմանը։

9. Մոտավորապես որքա՞ն ջուր է անհրաժեշտ 1 կգ տավարի միս արտադրելու համար։

1 կգ տավարի միս արտադրելու համար անհրաժեշտ է մոտ 13 000 լիտր ջուր։

10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անտառների ոչնչացման հետևանքով։

Անտառների ոչնչացման հետևանքով նվազում է ածխաթթու գազի կլանումը, անհետանում են բազմաթիվ բույսեր ու կենդանիներ, խախտվում է ջրի բնական շրջապտույտը, առաջանում են հողի էրոզիա և անապատացում։

2-րդ մակարդակ

11. Ինչպե՞ս փոխեց գյուղատնտեսությունը մարդու հարաբերությունը բնության հետ։

Մինչև գյուղատնտեսության ստեղծումը մարդիկ ուղղակի օգտվում էին այն ամենից, ինչ բնությունն արդեն տվել էր՝ որս էին անում, միրգ ու բույսեր հավաքում։ Բայց երբ մարդիկ սկսեցին հող մշակել և կենդանիներ ընտելացնել, նրանք դադարեցին պարզապես հարմարվել բնությանը և սկսեցին փոխել այն իրենց կարիքներին համապատասխան։

12. Ինչպե՞ս նավթը փոխեց գյուղատնտեսությունը։

Նավթի մուտքով գյուղատնտեսությունը դարձավ գործնականում ամբողջովին մեքենայացված։ Հողը հիմա մշակում են ոչ թե ձեռքով կամ կենդանիների ուժով, այլ տրակտորներով ու կոմբայններով, որոնք աշխատում են վառելիքով։

13. Ինչո՞ւ է արդյունաբերական գյուղատնտեսությունը նվազեցնում կենսաբազմազանությունը։

Այսօր հսկայական դաշտերում ցանում են միայն մեկ տեսակի բույս՝ օրինակ միայն եգիպտացորեն կամ միայն սոյա, ինչը վերացնում է մյուս բույսերի և դրանցով սնվող կենդանիների բնակության վայրերը։ Իսկ քիմիկատներն ու թունաքիմիկատները վնասում են նաև մեղուներին, թռչուններին և հողի օգտակար միկրոօրգանիզմներին։

14. Ի՞նչ կապ կա մսի արտադրության և ջրի սպառման միջև։

Մսի արտադրությունը շատ մեծ քանակությամբ ջուր է պահանջում։ Նախ՝ անասունների համար անհրաժեշտ կերը՝ ցորենը, առվույտը, սոյան, հսկայական ոռոգման կարիք ունի, բացի այդ, կենդանիներն էլ ջուր են խմում։ Արդյունքում 1 կգ միս ստանալու համար ծախսվում է շատ մեծ քանակությամբ ջուր։

15. Ինչո՞ւ է քաղաքների արագ աճը բնապահպանական խնդիր ստեղծում։

Քաղաքները մեծանալիս «կուլ են տալիս» բնական տարածքները՝ անտառներն ու դաշտերը փոխարինելով բետոնով ու ասֆալտով։ Դա խախտում է բնության բնականոն կյանքը, իսկ մեծաքանակ մարդիկ ու գործարանները սկսում են ավելի շատ աղբ և աղտոտում առաջացնել։

16. Ինչպե՞ս են ավտոմեքենաները ազդել քաղաքների կառուցվածքի վրա։

Մեքենաների հայտնվելուց հետո մարդիկ սկսեցին ավելի հեշտ տեղաշարժվել և տեղափոխվել քաղաքի կենտրոնից արվարձաններ ապրելու։ Արդյունքում քաղաքները ձգվեցին, դարձան ավելի լայն ու ցրված։ Նեղ, հետիոտների համար հարմար փողոցների փոխարեն սկսեցին կառուցվել լայն մայրուղիներ ու մեծ ավտոկայանատեղիներ։

17. Ինչո՞ւ է անտառը կարևոր կլիմայի համար։

Անտառները կլանում են մթնոլորտում կուտակված ածխաթթու գազը, մասնակցում են ջրի շրջապտույտին և օգնում են պահպանել կլիմայական հավասարակշռությունը։ Բացի այդ, անտառները պաշտպանում են հողը էրոզիայից։

18. Ինչո՞ւ է ֆիլմը ցույց տալիս, որ Երկրի բոլոր համակարգերը փոխկապակցված են։

Ֆիլմը ցույց է տալիս, որ մեր մոլորակը մեկ ամբողջական համակարգ է, որտեղ ամեն ինչ կապված է իրար հետ։ Մի տեղ կատարված փոփոխությունը կարող է շղթայական ազդեցություն ունենալ այլ վայրերի վրա։

19. Ի՞նչ խնդիր է առաջացնում չափից ավելի ձկնորսությունը։

Երբ մարդիկ շատ արագ և մեծ քանակությամբ ձուկ են որսում, օվկիանոսները չեն հասցնում վերականգնել ձկների քանակը։ Արդյունքում որոշ տեսակներ կարող են անհետանալ, իսկ ջրային աշխարհի հավասարակշռությունը՝ խախտվել։

20. Ինչո՞ւ են ճահիճներն ու խոնավ տարածքները կարևոր։

Ճահիճներն ու խոնավ տարածքները կարևոր են, որովհետև օգնում են մաքրել և պահել ջուրը, կարգավորել ջրի հոսքը և պահպանել բազմաթիվ կենդանիների ու բույսերի բնական միջավայրը։

3-րդ մակարդակ

21. Ինչո՞ւ կարելի է ասել, որ գյուղատնտեսությունը միաժամանակ և՛ զարգացրեց մարդկությունը, և՛ մեծացրեց բնության վրա մարդու ազդեցությունը։

Մարդը սկսեց հող մշակել, ինչը տվեց հաստատուն սնունդ և թույլ տվեց զարգացնել քաղաքակրթությունը, բայց դրա դիմաց ստիպված եղավ կտրել անտառներն ու լրջորեն փոխել բնական տարածքները։

22. Ինչո՞ւ է նավթից կախվածությունը վտանգավոր երկարաժամկետ տեսանկյունից։

Նավթը սահմանափակ ռեսուրս է, իսկ ժամանակակից տնտեսությունն ու գյուղատնտեսությունը մեծապես կախված են դրանից։ Բացի այդ, նավթի օգտագործումը մեծացնում է ածխաթթու գազի արտանետումները։

23. Ինչպե՞ս կարող է մարդու սպառման աճը ազդել բնության վրա։

Մարդու սպառման աճի հետ ավելի շատ բնական ռեսուրսներ են օգտագործվում՝ ջուր, հող, վառելիք և այլ պաշարներ։ Դրա հետևանքով մեծանում են նաև բնության վրա մարդու ազդեցությունն ու աղտոտումը։

24. Ինչո՞ւ չի կարելի բնական անտառը պարզապես փոխարինել ծառերի արհեստական տնկարկով։

Բնական անտառը բարդ կենդանի համակարգ է՝ հազարավոր կենդանիներով ու բույսերով, իսկ արհեստական տնկարկը հիմնականում միանման ծառերի շարք է, որը չի կարող ամբողջությամբ փոխարինել բնական անտառի էկոհամակարգին։

25. Ինչպե՞ս է կենսաբազմազանության նվազումը վտանգում նաև մարդուն։

Եթե բնության մեջ տեսակները՝ մեղուները, բույսերը, միկրոօրգանիզմները և մյուս կենդանի օրգանիզմները, անհետանան, կքանդվեն այն բնական շղթաները, որոնց վրա հիմնված է մեր սնունդն ու կյանքը։

26. Ինչո՞ւ է ֆիլմում մարդու գործունեությունը ներկայացվում որպես Երկրի բնական հավասարակշռության վրա ազդեցություն ունեցող ուժ։

Մարդը լայնորեն օգտագործում է բնական ռեսուրսները, փոխում է հողերը, անտառները, ջրերը և մթնոլորտը։ Այդ պատճառով մարդու գործունեությունը դարձել է Երկրի բնական համակարգերի վրա մեծ ազդեցություն ունեցող ուժ։

27. Ինչպե՞ս են սննդի արտադրությունն ու էներգետիկան կապված միմյանց հետ։

Առանց վառելիքի հնարավոր չէ աշխատեցնել տրակտորները, արտադրել քիմիկատներ կամ սնունդը հասցնել խանութներ։ Այսօր ժամանակակից սննդի արտադրությունն ու էներգիան անբաժան են։

28. Ինչո՞ւ է ջրի խնդիրը միայն ջրի պակասի խնդիր չէ։

Որովհետև խնդիրը նաև ջրի աղտոտման, անխնա վատնելու՝ արդյունաբերության ու գյուղատնտեսության մեջ, և բնական ջրային շրջապտույտը խախտելու մեջ է։

29. Ի՞նչ հիմնական գաղափար է փոխանցում ֆիլմը մարդու և բնության փոխհարաբերության մասին։

Ֆիլմը ցույց է տալիս, որ մարդը առանձնացված չէ բնությունից, այլ նրա մասն է, և մենք չենք կարող անվերջ քանդել բնությունը՝ առանց դրա ծանր հետևանքները մեր վրա զգալու։

30. Ինչո՞ւ է ֆիլմի հիմնական գաղափարը ոչ միայն բնապահպանական, այլև մարդկային խնդիր։

Որովհետև խոսքը ոչ թե ինչ-որ հեռավոր բնության, այլ հենց մարդու՝ մեր սեփական ապագայի, անվտանգության ու գոյատևման մասին է։

Рубрика: Մաթեմատիկա 10

Սեպտեմբերի 24-հանրահաշիվ

Առաջադրանքներ

1. Որոշիր՝ թվերը ռացիոնա՞լ են, թե՞ իռացիոնալ.

ա) 35
բ) 2
գ) −7
դ) 16
ե) π

ա)ռացիոնալ

բ)իռացիոնալ

գ)ռացիոնալ

դ) ռացիոնալ

ե)իռացիոնալ

2. Դասավորիր աճման կարգով.

-2, -3\4 0, 1\2, 3

−2,12,−34,0,3

3. Գտիր թվերի հակադիրները.

7

-3\5

0

✓2

−7,35,0,−2

4. Գտիր հակադարձները .

-2

1\5

4\3

-7\2

2,−5,34,−27

5. Հաշվիր.

16

∣−8∣+∣3∣−∣−5∣

6. Հաշվիր.

12

∣−4∣−∣−7∣+∣2∣

7. Համեմատիր՝ տեղադրելով >,<,=.

ա) −3 < −2
բ) 5 > 2
գ) −23 < −34

8. Պարզեցրու.

∣x∣,x<0

9. Պարզեցրու.∣x−3∣,x>3

10. Գտիր x-ը.∣x∣=7

11. Գտիր x-ը.∣x−2∣=5

12. Լուծիր անհավասարումը.∣x∣<4

13. Լուծիր.∣2x−1∣≤5

14. Հաշվիր՝ առանց հաշվիչի.50−28+18

15. Լուծիր հավասարումը. ∣x−3∣+∣x+1∣=8

16. Պարզեցրու արտահայտությունը՝48−27+753

17. Լուծիր հավասարումը՝∣2x−3∣+∣x+1∣=9

18. Լուծիր անհավասարումը՝∣x−2∣>3

19. Գտիր x-ի բոլոր արժեքները, որոնց համար՝∣x−1∣+∣x+2∣≤5

20. Ապացուցիր, որ ցանկացած իրական a,b թվերի համար՝∣a+b∣≤∣a∣+∣b∣

իսկ հավասարության դեպքերը գտիր օրինակներով։

Рубрика: Գրականություն 10

22․09․26

  1. Գնահատիր բառերի խմբի թողած տպավորությունը․
  • պայծառ, լուսավոր, քաղցր, կապույտ, զով, արշալույս
  • հարմարավետ, թարմ, հուսադրող ու կենսուրախ տպավորություն, որն ասոցացվում է ցերեկվա լույսի, մաքրության, հանգստի ու նոր սկզբի հետ։
  • Արծիվ, վահան, պարիսպ, շարք, լեռ
  • պաշտպանական, վեհ ու կարգապահ տպավորություն, որն ասոցացվում է ուժի, անմատչելիության, բարձունքի ու միասնության հետ։
  • Ձմեռ, մութ, սեւ, լռություն, օտար, որբ։
  • ցրտի, անորոշության, վշտի ու անպաշտպանության ճնշող մթնոլորտ։

2. Ուշադիր դիտիր նկարը։ Փորձիր մեկնաբանել՝ ինչի մասին է այս նկարը։

Նկարում պատկերված է գիշերային կամ մշուշապատ փոթորկալից ծովում հայտնված մարդկանց խումբ, ովքեր փրկվել են կամ փորձում են փրկվել՝ գտնվելով փոքրիկ լաստի/տախտակամածի վրա։ Ալիքները հսկայական են, շրջապատը՝ ճնշող, բայց վերևից կամ ամպերի արանքից լույս է ընկնում, իսկ մարդկանցից մեկը կարմիր դրոշակով կամ նշանով ազդանշան է տալիս՝ փնտրելով փրկություն։ Սա պայքար է տարերքի դեմ, հուսո և գոյատևման պահ։
3. Բնութագրիր նկարը 3 բառով։

Փոթորիկ, պայքար, հույս։
4. Շարադրություն գրիր նկարի շուրջ։ Շարադրությունդ հրապարակիր բլոգում։

Ծովի և մարդու երկխոսությունը

Ամեն ինչ խավարի ու մռայլության մեջ է թվում, կարծես ծովը որոշել է կլանել ամեն ինչ, ինչ շարժվում է իր տիրույթում։ Հսկայական ալիքները բարձրանում են պատերի պես՝ սպառնալով խորտակել այն փոքրիկ հենարանը, որին կառչել են մարդիկ։

Բայց այս խավարի մեջ ամենակարևորը ոչ թե տարերքիժնջող ուժն է, այլ այդ փոքրիկ խմբի աննկուն կամքը։ Կարմիր կտորը, որը օդում բարձրացրել է փրկվածներից մեկը, պարզապես ազդանշան չէ. դա կյանքի ճիչ է, ապացույց, որ մարդը չի հանձնվում նույնիսկ այն ժամանակ, երբ բնությունն սպառնում է անհետացնել ամեն հիշողություն։ Լույսը ճեղքում է ամպերը՝ ասես հույսի բարակ թել նետելով դեպի տառապյալները։ Սա պայքար է, որտեղ հաղթում է ոչ թե ուժը, այլ ապրելու ցանկությունը։
5. Տեղեկություններ գտիր նկարի և դրա հեղինակի մասին, գրառիր քո բլոգում։

Նկարի վերնագիր — սյուժե։ Ծովային փոթորիկ և մարդիկ փրկվելիս (ծովանկար, որտեղ պատկերված է պայքար տարերքի դեմ)։

Հեղինակ։ Հովհաննես Այվազովսկի (Իվան Այվազովսկի, 1817–1900)՝ աշխարհահռչակ հայազգի ծովանկարիչ, ով իր կտավներում վարպետորեն մարմնավորել է ծովի տարերքը, փոթորիկներն ու մարդու և բնության դրամատիկ բախումները։