Posted in Մայրենի

Հայոց Լեզու 5

243. Տրված գոյականներից ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բառեր (բայեր) կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծիր:
ա) Ամպել, ծաղկել, վարել, կարել, երգել, ժողովել, օճառել։
բ) Գողանալ, վախենալ, քարանալ, մահանալ, մանկանալ, իջնել, մայրել:

244. Տրված ածականներից բայեր (ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բառեր) կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի՛ր:
Գեղեցիկ-գեղեցկանալ
հպարտ-հխարտանալ
տգեղ-տգեղանալ
մեծ-մեծանալ
փոքր-փոքրանալ
չար-չարանալ
չոր-չորանալ
թարմ-թարմանալ
խոնավ-խոնավանալ
սև-սևանալ
բարձր-բարձրանալ
մանր-մանրանալ
ճերմակ-ճերմանալ
դալուկ-դալկանալ
ծանր-ծանրանալ
245Տրված բառերից գոյականներ և բայեր կազմի՛ր: Արմատների գրությունն ինչպե՞ս փոխվեց:
թը՜շշ – թշշոց – թշշալ
Բը՜զզ-բզզոց-բզզալ
դը՜ռռ-դռռոց-դռռալ
չրը՜խկ-չրխկոց-չրխկալ
խը՜շշ-խշշոց-խշշալ
ծի՜վ-ծի՜վ-ծվծվոց-ծվծվալ
տը՜զզ-տզզոց-տզզալ
կը՜ռռ-կռռոց-կռռալ
թը՜խկ-թխկոց-թխկալ
մը՜ռռ-մռռոց-մռռալ
246. Թիվ և գործողության հատկանիշ ցույց տվող տրված բառերից (թվականներից և մակբայներից) բայեր կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի՛ր: Ստացված այն բառերը, որոնց չես հանդիպել, փորձի՛ր բացատրել:
Երրորդ-երրորդներ-երրորդել
ուշ-ուշացողներ-ուշանալ
շտապ-շտապողներ-շտապել
մոտ-մոտեցողներ-մոտենալ
մերձ-մերձողներ-մերձանալ
հեռու-հեռուներ-հեռվանալ
դանդաղ-դանդաղներ-դանդաղանալ
հաճախ-հաճախորդներ-հաճախել
կրկին-կրկնողներ-կրկնել
247. Տրված արմատներով բայեր կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի՛ր:
Նստ-նստել
սահ-սահել
վազ-վազել
կարդ-կարդալ
խաղ-խաղալ
տես-տեսնել
հաս-հասնել
հագ-հագնել
փախ-փախնել
սառ-սառել
թիռ-թռնել
248. Պարզի՛ր, թե Ա և Բ բառախմբերն ի՞նչ սկզբունքով են կազմված: Այդ բառախմբերը լրացրո՛ւ:
Ա․Գրել, հրել, վազել, քայլել, սուլել, սիրել, ատել, փախչել, թռչել, տեսնել, հասնել, հավաքել, երգել, ուղղել, կտրել, պարել։
Բ․Խաղալ, կարդալ, դողալ, սողալ, աղալ, բարկանալ, ուրախանալ, կամենալ, վախենալ, բարկանալ, ծերանալ, երջանկանալ, մոտենալ, չարանալ։
Ա խմբում վերջում ավելացնում են ել մասնիկը, իսկ Բ խմբում՝ ալ։
249Ըստ նախորդ վարժության՝ բայերը բաժանի՛ր երկու խմբի և այդ խմբերն անվանի՛ր:
Ա խմբի բայերը ունեն ա խոնարհիչ, և կոչվում են ա խոնարհման բայեր։ Բ խմբի բայերը ունոն ե խոնհարիչ, դրանք ե խոնարհման բայերը են։
Բազմապատկական բայեր
250. Բացատրի՛ր, թե ընդգծված բայերի իմաստների տարբերությունը ո՞րն է:
Փայտը կոտրեցի: – Փայտը կոտրատեցի:
Կողպեքը չխկաց ու բացվեց: – Կողպեքը չխկչխկաց ու բացվեց:
Հանկարծ թփերը խշշացին: – Հանկարծ թփերը խշխշացին:
Վարպետը պաստառները պատից պոկեց: – Վարպետը պաստառները պատից պոկոտեց:
251. Ա և Բ շարքի բառերի տարբերությունը գտի՛ր: Բ շարքը տրված բայերով շարունակի՛ր։
Կտրել- կտրատել, կտրտել
թռչել-  թռչկոտել
վազել – վազվզել,թռվռալ
Պատռել, նստել, ջարդել, ծակել, ցատկել, ճխլել: Ծամել, կռռալ, թափել, կապել, թշշալ:
252. Կտրել, կտրատել, թռչել, թռչկոտել բայերով կազմի՛ր նախադասություններ:
Մկրատով թուղթը այնպես կտրեցի, որ ստացվի ծաղիկ։
Ես աղցան պատրաստելու համար վարունգ և լոլիկ եմ կտրատում։
Թռչյունները ձմռանը թռչում էն տաք երկրներ։
Եղբայրս երեկ ուրախությունից թռչկոտում էր։